II GSK 4843/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 lipca 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 572/16 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] na przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" postanawia: oddalić skargę kasacyjną. J. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie (dalej: Dyrektor ARiMR) z [...] lipca 2012 r. nr [...], o odmowie przyznania pomocy finansowej z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że skarżąca przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego nie wyczerpała środka zaskarżenia w postaci odwołania od decyzji Dyrektora ARiMR z [...] lipca 2012 r. do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i wniosła skargę na decyzję wydaną przez organ w pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 28 lipca 2016 r. (sygn. akt I SA/Rz 572/16) na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji, podał, że zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438) w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych jest Prezes Agencji, a w stosunku do kierowników biur powiatowych - dyrektor oddziału regionalnego. W związku z powyższym od zaskarżonej decyzji Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z [...] lipca 2012 r. przysługiwało skarżącej odwołanie do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji Dyrektora ARiMR. Takie pouczenie zawierała decyzja objęta skargą. J. K. złożyła skargę kasacyjną od postanowienia z [...] lipca 2016 r., wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 287 p.p.s.a. w związku z art. 4171 § 2 K.C. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 287 p.p.s.a. oraz art. 4171 § 2 K.C. Pierwszy z powołanych przepisów określa właściwość sądu administracyjnego w sprawach ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. Przedmiotem skargi wniesionej przez J. K. nie była bezczynność organu administracji publicznej, a więc art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. nie stanowił podstawy ustalenia właściwości Sądu, nie był też rozważony przez Sąd pierwszej instancji przy badaniu dopuszczalności skargi. Sąd będąc związany określeniem przedmiotu skargi przez skarżącą nie mógł uznać, że intencja strony była inna, niż wyartykułowała to strona w piśmie wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne. Z treści skargi niewątpliwie wynikało, że została ona wniesiona na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nie zaś jak wywodzi to autor skargi kasacyjnej na bliżej nieokreśloną bezczynność organu. WSA odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. nie mógł także naruszyć art. 287 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem, w przypadku gdy sąd w orzeczeniu: 1) uchyli zaskarżoną decyzję, a organ rozpatrując sprawę ponownie morzy postępowanie; 2) stwierdzi nieważność aktu albo ustali przeszkodę prawną uniemożliwiająca stwierdzenie nieważności aktu; stronie która poniosła szkodę, służy odszkodowanie od organu, który wydał decyzję. Z istoty powołanego przepisu wynika, że nie jest możliwa jego obraza przez wojewódzki sąd administracyjny, w tym na etapie wstępnego badania skargi. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej w ogóle nie nawiązuje do stanowiska Sądu pierwszej instancji przyjętego w zaskarżonym postępowaniu a w związku z tym nie może być uznany za usprawiedliwiony. Na marginesie należy zauważyć, że w myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego uwarunkowana jest uprzednim wyczerpaniem środków zaskarżenia służących skarżącemu w postępowaniu przed organem administracji. Zgodnie z art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postawiony w art. 52 § 1 p.p.s.a. warunek dopuszczalności skargi ma charakter bezwzględny. Oznacza to, że niewykorzystanie przez stronę dostępnych środków zaskarżenia powoduje, iż złożona do sądu administracyjnego skarga oceniona zostanie jako niedopuszczalna, co z kolei skutkować będzie jej odrzuceniem, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie postanowienie Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z [...] lipca 2012 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" wydane zostało na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. z 2004 r. Nr 116, poz.1206, ze zm.) w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (Dz. U. z 2004 r. Nr 207 poz. 2117 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438) w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych jest Prezes Agencji, a w stosunku do kierowników biur powiatowych - dyrektor oddziału regionalnego. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie wniosła zgodnie z przepisami prawa odwołania, zaś złożyła – przedwcześnie - do sądu administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora ARiMR z [...] lipca 2012 r. Zgodnie z powołanymi przepisami, tak określoną skargę należy uznać za niedopuszczalną gdyż skarżącej przysługiwało odwołanie od decyzji Dyrektora ARiMR do Prezesa ARiMR, tym samym nie mogła ona pomijając ten środek zaskarżenia, złożyć skutecznie skargę do sądu. Wobec złożenia przez skarżącą skargi przed wyczerpaniem środków zaskarżenia sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.