III SA/Gl 259/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań w podatku akcyzowym oraz opłacie paliwowej w zakresie zażalenia Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 10 czerwca 2016 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 maja 2016 r. sygn. akt III SA/GL 259/16 wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r. sygn. akt III SA/GL 259/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wstrzymał, na wniosek skarżącej spółki wykonanie zaskarżonej decyzji. Uzasadniając rozstrzygniecie podkreślił, ze w świetle art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) po przekazaniu skargi sądowi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zestawiając treść tego przepisu z regulacją zawartą art. 61 § 1 p.p.s.a., należy stwierdzić, że zasadą jest, że akty lub czynności z zakresu administracji publicznej powinny być wykonywane. Wniosek o wstrzymanie ich wykonania może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy zaistnieje – z wyjątkami przewidzianymi w tym przepisie – niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze argumentację przedstawioną w złożonym w niniejszej sprawie wniosku, Sąd uznał, że strona skarżąca uprawdopodobniła w wystarczający sposób, że wykonanie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślił, że w sprawie zabezpieczono na majątku skarżącej spółki przybliżone kwoty zobowiązań wynoszące: - w wypadku należności w podatku akcyzowym za lipiec 2014 r. w kwocie [...]zł (zobowiązanie główne) oraz [...]zł (odsetki) - w wypadku zobowiązania w opłacie paliwowej za styczeń 2014 r. w kwocie [...]zł (zobowiązanie główne) oraz [...]zł (odsetki). - zatem w łącznej kwocie [...]zł. Tymczasem, jak wykazało postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, skarżąca zamknęła ubiegły rok ze stratą w wysokości [...]zł. Jakkolwiek strata jest wyłącznie wynikiem bilansowania, jednak jej wysokość świadczy pośrednio o wysokości codziennych obrotów przedsiębiorcy, które i tak są niższe od sumy zabezpieczonych świadczeń w samej, przedmiotowej sprawie. Uwzględniając fakt, że strona skarżąca w 2015 roku dysponowała krótkoterminowymi aktywami finansowymi w kwocie [...]zł oraz, że ewentualna realizacja zabezpieczenia na jej majątku (obejmująca w pierwszej kolejności środki zgromadzone na rachunkach bankowych) będzie wiązać się z bardzo wysokim ryzykiem utraty płynności finansowej, a w dalszej kolejności z koniecznością zakończenia lub znacznego ograniczenia działalności gospodarczej, co z kolei musi się nieuchronnie wiązać z rozwiązaniem stosunków pracy z pracownikami spółki, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W zażaleniu Dyrektor Izby Celnej w K. domagał się uchylenia powyższego postanowienia. Nie zgodził się z argumentacja przedstawioną przez skarżącą i podzieloną przez Sąd. Podkreślił, ze kwestia dalszego funkcjonowania spółki nie może być jedyną przyczyną wstrzymania wykonania i to decyzji zabezpieczającej. Zwłaszcza, że skutki wykonania takiej decyzji są odwracalne. Także skutki nietrafnych decyzji gospodarczych lub podejmowane ryzyko związane z prowadziłem działalności gospodarczej nie mogą być podstawą wstrzymania wykonania takich decyzji. Odmienne stanowisko oznaczałoby zgodę na niemożność egzekwowania ciążących na dłużniku obowiązków podatkowych. Zgodnie z art. 195 §. 2 p.p.s.a. jeżeli zażalenie zarzuca nieważność lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie może na posiedzeniu niejawnym, nie przysyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Przepis ten, eliminując mnożenie instancji sądowych, służy racjonalizacji postępowania i realizacji nakazu rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki /art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej/. Zastosowanie tego rozwiązania jest możliwe wtedy, gdy zażalenie jest "oczywiście uzasadnione". Tak określona podstawa uchylenia wskazuje, że mogą być nią objęte zarówno przyczyny formalne, które zadecydowały o wydaniu zaskarżonego postanowienia, jak i względy merytoryczne. W każdym jednak wypadku istotne jest to, by zasadność zażalenia była "oczywista", to znaczy nie wzbudzająca wątpliwości i zauważalna bez potrzeby dokonywania głębszej analizy zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca spółka wniosek, zamieszczony już w skardze, uzasadniła tym, ze wykonanie decyzji zabezpieczającej doprowadzi do nieodwracalnych konsekwencji dla spółki, która utraci możliwość dalszego funkcjonowania, co niewątpliwie odbije się na jej pracownikach. Oceniając tą argumentację należy stwierdzić, ze w oczywisty sposób skarżąca nie wykazała zasadności swojego wniosku, koncentrując się w istocie na powtórzeniu przepisu, nie precyzując np., jakiej liczby pracowników dotyczyłyby negatywne skutki, dlaczego wykonanie decyzji zabezpieczającej miałoby pozbawić skarżącą możliwości funkcjonowania. W tej sytuacji Sąd uznał, w świetle treści wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, za oczywiście uzasadnione zażalenie organu i dlatego na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a uchylił zaskarżone postanowienie. Ponownie rozpoznając wniosek Sąd wziął pod uwagę zarówno treść przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. jak i opisaną wyżej treść wniosku i uznał, ze wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, czy w rozpatrywanej sprawie zabezpieczenia. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji lub zabezpieczenia, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Takowych skutków skarżąca nie uprawdopodobniła.. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie może prowadzić do uwzględnienia skargi. Dalej zauważyć należy, że przepis art. 33 Ordynacji podatkowej, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia w sprawie, pozwala organowi podatkowemu zabezpieczyć w drodze decyzji wykonanie zobowiązania podatkowego "jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję". Zatem oceniając przesłanki wstrzymania wykonania takiej zaskarżonej decyzji Sąd nie może całkowicie tracić z pola widzenia celu wydania takiego aktu oraz skutków, jakie w związku z tym wywoła wstrzymanie wykonania tego aktu. W ocenie sądu tylko wyjątkowe okoliczności, oczywiście mieszczące się w normie art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą uzasadniać uwzględnienie wniosku, ale takowych, co wyżej wskazano, skarżąca spółka nie wykazała. Nie wynikają one także z bilansu dołączonego przez spółkę do wniosku przyznanie prawa pomocy, którego to wniosku zresztą nie uwzględniono. Dlatego sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Na koniec należy wskazać, ze pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o zawieszenie postępowania bowiem jedyny członek zarządu spółki zrezygnował z pełnienia tej funkcji. W konsekwencji spółka nie ma organu ją reprezentującego. Zakwalifikowanie danej osoby jako członka zarządu nie jest zależne od tego, czy i w jakim zakresie faktycznie spełnia ona swoje obowiązki w spółce; za członka zarządu nie można też uznawać osoby, której mandat wygasł, a która nadal faktycznie wykonuje obowiązki przynależne członkowi zarządu. Czas trwania kadencji, sposób i okoliczności skutkujące ustaniem (wygaśnięciem) mandatu członka zarządu reguluje art. 202 k.s.h. Zgodnie z § 4 tego artykułu wygaśnięcie mandatu następuje m.in. wskutek rezygnacji, a § 5 stanowi, że " do złożenia rezygnacji przez członka zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu zlecenia przez przyjmującego zlecenie". K.s.h. odsyła więc do art. 746 § 2 i § 3 k.c. Oznacza to, że członek zarządu spółki, jako przyjmujący zlecenie, może je w każdym czasie wypowiedzieć przez złożenie oświadczenia woli drugiej stronie. Oświadczenie takie jest złożone z chwilą, gdy doszło do drugiej strony w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Jeżeli umowa spółki inaczej nie stanowi, od tej chwili wywołuje ono natychmiastowe skutki prawne w postaci wygaśnięcia zlecenia. K.s.h. nie reguluje, komu członek zarządu powinien złożyć rezygnację, aby można było uznać ją za skuteczną.. Rezygnacja jest całkowicie odrębnym sposobem wygaśnięcia mandatu członka zarządu, innym niż pozostałe przewidziane w art. 202 § 4 k.s.h., w tym odwołanie. W świetle normy art. 124 § 1 pkt p.p.s.a. sąd z urzędu zawiesza postępowanie sądowe, jeżeli strona utraciła zdolność procesową w rozumieniu art. 28 § 1 p.p.s.a., tzn osoba prawna nie ma organu lub osoby ją reprezentującej. Przedłożone przez pełnomocnika dokumenty wskazują na skuteczne złożenie umocowanemu do tej czynności pełnomocnikowi spółki oświadczenia jedynego członka zarządu o rezygnacji z funkcji.- zgodnie z art. 202 § 4 i 4 Kodeksu spółek handlowych. Kwestia zawieszenia postępowania zostanie rozstrzygnięta w odrębnym postanowieniu. Zauważyć jednak należy, że w świetle art. 127 § 3 p.p.s.a nawet w czasie zawieszenia postępowania dopuszczalne jest orzekanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Tym bardziej, ze spółka nadal reprezentowana jest przez działającego pełnomocnika procesowego.