II SA/Wr 217/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant Ewa Trojan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2016r. sprawy ze skargi W.F. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego od postanowienia o odmowie wyjaśnienia wątpliwości co do treści postanowienia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 113 § 2 w związku z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku W.F. odmówił wyjaśnienia wątpliwości co do treści postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. nr [...], którym nałożono na W.F. i J.F. karę w wysokości 2 000 zł z tytułu nieprawidłowości stwierdzonych w trakcie obowiązkowej kontroli budynku przy al. [...] we W.. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 1 grudnia 2015 r. PINB podał, że uzasadnienie postanowienia z dnia [...] r. dostatecznie jasno wyraża wolę organu i motywy, którymi organ się kierował, a więc nie zachodzi konieczność wyjaśnienia treści postanowienia o nałożeniu kary. Na postanowienie PINB z dnia [...] r. zażalenie wniósł W.F., wskazując, że postanowienie z dnia [...] r. jest wadliwe, a organ winien wyjaśnić wątpliwości zgłaszane przez stronę. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu zażalenia W.F., umorzył postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia DWINB wskazał, że postanowienie PINB z dnia [...] r. zostało uchylone postanowieniem DWINB z dnia [...] r. nr [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi powiatowemu. Wobec tego brak było podstaw do rozstrzygania wątpliwości co do treści postanowienia, które utraciło już byt prawny. Zdaniem DWINB jedynym prawnie dopuszczalnym zakończeniem postępowania winno być więc umorzenie postępowania zażaleniowego. Następnie W.F. nie godząc się z przytoczonym postanowieniem D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [....] r. wniósł na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący zażądał uchylenia zaskarżonego postanowienia DWINB i poprzedzającego je postanowienia PINB z dnia [...] r., a także wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podano, że zaskarżone postanowienie DWINB rażąco narusza art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., ponieważ postępowanie zażaleniowe nie stało się bezprzedmiotowe, gdyż postanowienie PINB z dnia [...] r. nadal istnieje. Według skarżącego, DWINB winien był więc zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylając postanowienie PINB umorzyć postępowanie. Nadto skarżący zwrócił uwagę, że na skutek wydania zaskarżonego postanowienia DWINB postanowienie I instancji stało się ostateczne, pomimo że jest wadliwe. Dalej skarżący podniósł, że pracownicy organu powiatowego powinni być wyłączeni od rozpoznania jego sprawy na podstawie art. 24 § 1 pkt 6 k.p.a. W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., którym umorzono postępowanie zażaleniowe od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. nr [...], zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23; dalej: k.p.a.). W myśl wskazanych przepisów, organ wyższego stopnia może umorzyć postępowanie zażaleniowe. Oceniając legalność podjętego przez DWINB postanowienia Sąd rozpoznający skargę wziął pod uwagę, że na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 k.p.a. organ II instancji może umorzyć postępowanie zażaleniowe zasadniczo w dwóch przypadkach. Po pierwsze podstawą wydania takiego postanowienia może być skuteczne cofnięcie zażalenia. Drugą przesłanką może być stwierdzenie, że wnoszący zażalenie nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. (zob. H. Knysiak-Molczyk /red./, Komentarz do art. 138, w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; G. Łaszczyca, Komentarz do art. 138, w: Cz. Martysz /red./, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I i II – opubl. w LEX). Tymczasem w sprawie zakończonej zaskarżonym do Sądu postanowieniem organ rozpoznający zażalenie nie wskazał na takie przesłanki umorzenia postępowania zażaleniowego. Natomiast DWINB wskazał, że postanowienie PINB z dnia [...] r., którego wyjaśnienia w trybie art. 113 § 2 k.p.a. żądał skarżący, zostało uchylone postanowieniem DWINB z dnia [...] r. nr [...]. W tym kontekście zauważyć należy, że organ wyższego stopnia rozpoznający sprawę na skutek zażalenia od postanowienia I instancji nie dokonuje kontroli prawidłowości postanowienia pierwszoinstancyjnego, ale ma za zadanie ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie. Takie ukształtowanie postępowania zażaleniowego wynika z tego, że również ono poddane jest zasadzie dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) i winno zmierzać do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Co jednak równie istotne, organ II instancji orzeka w sprawie według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania jego rozstrzygnięcia, a nie według stanu na dzień wydania rozstrzygnięcia przez organ I instancji (art. 6 i art. 7 k.p.a.). Skoro więc DWINB doszedł do przekonania, że stan faktyczny w sprawie z wniosku skarżącego o wyjaśnienie treści postanowienia z dnia [...] r. uległ zmianie w okresie między wydaniem postanowienia PINB z dnia [...] r., a rozpatrzeniem zażalenia na to postanowienie przez DWINB, to powinnością DWINB było wydanie postanowienia uwzględniającego tę zmianę okoliczności. Bynajmniej jednak uchylenie postanowienia PINB z dnia [...] r. nie mogło być uznane za przesłankę do umorzenia postępowania zażaleniowego. Wobec tego Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie DWINB wydano z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 k.p.a., ponieważ nie było podstaw do umorzenia postępowania zażaleniowego. Z tego względu zaskarżone postanowienie należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2016 r. poz. 718; dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzone przez Sąd naruszenie przepisów postępowania przed DWINB miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ umorzył postępowanie zażaleniowe pomimo, że nie było ono bezprzedmiotowe. Odnosząc się jeszcze do zarzutów skarżącego Sąd wskazuje, że argumenty dotyczące tego, że pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla miasta W. winni podlegać wyłączeniu od załatwienia sprawy nie podlegały badaniu przez Sąd, ponieważ na skutek uchylenia zaskarżonego postanowienia sprawa znajdzie się na etapie, w którym rolą DWINB będzie ocena zasadności zażalenia na postanowienie PINB dnia [...] r. i rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie z uwzględnieniem przedstawionej przez Sąd argumentacji i ocen prawnych. W tym stanie rzeczy Sąd w pkt I sentencji wyroku orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Natomiast w pkt II sentencji wyroku o kosztach niniejszego postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego kwotę wpisu sądowego od skargi.