VII SA/Wa 1139/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tarnowska po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. W. i T. W. na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji zabytków p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. W dniu 8 lutego 2016 r. do Prezydenta Miasta [...] wpłynęło, złożone przez B. W. i T. W., wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez usunięcie wpisu układu urbanistycznego – Układ urbanistyczny i zespół zabudowy wokół fortu M. z ewidencji zabytków Miasta [...], wpisanego do ewidencji na mocy Zarządzenia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] w sprawie zmian w ewidencji zabytków Miasta [...]. Pismem z dnia 8 marca 2016 r. Prezydent Miasta [...], w odpowiedzi na pismo skarżących z dnia 8 lutego 2016 r., wskazał, że propozycja wyłączenia z gminnej ewidencji zabytków układu urbanistycznego i zespołu zabudowy wokół fortu M. zostanie przedstawiona [...] Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków podczas najbliższego spotkania w sprawie zmian w gminnej ewidencji zabytków, w myśl art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014 r., poz. 1446). Niniejsze pismo zostało doręczone skarżącym w dniu 15 marca 2016 r. Następnie, w dniu 15 kwietnia 2016 r. skarżący – B. W. i T. W. wnieśli, za pośrednictwem organu, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując na terminowość wniesienia skargi. Podniósł, że pismo z dnia 8 marca 2016 r. nie stanowiło odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Terminy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego określa art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "ppsa"). W paragrafie pierwszym art. 53 został wprowadzony termin do wniesienia skargi w przypadku zaskarżania aktów (rozstrzygnięć), które są doręczane skarżącemu. Termin ten, wynoszący trzydzieści dni, został powiązany z dniem doręczenia skarżącemu zaskarżanego aktu. Oznacza to, że termin ten ma zastosowanie we wszystkich tych przypadkach, gdy przedmiotem zaskarżenia jest jakiekolwiek rozstrzygnięcie (akt) organu administracji publicznej, które podlega doręczeniu skarżącemu, i może być zaskarżane do sądu administracyjnego. Takimi rozstrzygnięciami są decyzje i postanowienia administracyjne oraz inne akty administracyjne, których doręczenie stronie jest obowiązkiem organu wynikającym z przepisu prawa. W paragrafie drugim art. 53 zostały wprowadzone natomiast terminy do wniesienia skargi na akty (rozstrzygnięcia), które nie są doręczane skarżącemu. Terminy te dotyczą także wnoszenia skargi na czynności organu. Chodzi tu o takie akty, które mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa aktem, który strona zamierza zaskarżyć i w tych przypadkach terminy do wniesienia skargi zostały powiązane z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skoro bowiem zaskarżany do sądu akt nie jest wydany w postępowaniu administracyjnym, które przewiduje środki zaskarżenia w tym postępowaniu i nie nakłada na organ obowiązku doręczenia aktu skarżącemu, to skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa i z tym wezwaniem związane są terminy do wniesienia skargi w tych przypadkach. Po pierwsze, jest to termin trzydziestu dni, który ma zastosowanie w sytuacji, gdy organ udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i biegnie od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi. Należy przy tym zwrócić uwagę, że przedmiotem zaskarżenia jest akt, a nie odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Po drugie, jest to termin sześćdziesięciu dni, który ma zastosowanie w sytuacji, gdy organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i biegnie od dnia wniesienia tego wezwania do organu. Zasadniczą kwestią jest wyjaśnienie relacji między dwoma terminami, o których mowa w art. 53 § 2 ppsa W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż wskazany w tym przepisie termin 60 dni liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie bądź wprawdzie udzielił takiej odpowiedzi, jednakże została ona doręczona stronie już po upływie 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uchwale z 2 kwietnia 2007 r. o sygn. akt II OPS 2/07, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż z analizy art. 53 § 2 ustawy ppsa wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (por.postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2013 r. sygn. akt II GSK 1766/13, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1274/13. wszystkie orzeczenia dostępnie w bazie orzeczeń: cbois.nsa.gov.pl). W ocenie Sąd pismo organu z dnia 8 marca 2016 r. stanowiło odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma żadnych przepisów odnoszących się do wymogów treści odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, nie ma nawet wymogu, że odpowiedź musi być uzasadniona, jeśli jest odmowna. Co więcej, ustawa nie odsyła też do jakichkolwiek innych przepisów, które mogłyby być choćby nie wprost stosowane do określenia wymogów odpowiedzi organu. Z tego wynikałoby, że odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa ma przedstawiać jedynie stanowisko organu, co do skierowanego do niego wezwania. W piśmie z dnia 8 marca 2016 r. organ wskazał, że udziela odpowiedzi w związku z pismem skarżących z dnia 8 lutego 2016 r. Ponadto okoliczności wskazane w przedmiotowym piśmie bezpośrednio odnoszą się kwestii podnoszonych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa tj. związanej z wyłączeniem z gminnej ewidencji zabytków układu urbanistycznego i zespołu zabudowy wokół fortu M. przy ul. [...] w [...]. Niemniej jednak niezależnie od przyjętego założenia, że pismo organu z dnia 8 marca 2016 r. stanowi odpowiedź na wezwanie do usunięcia prawa czy też nie, należy uznać, że skarga została złożona po terminie. Przy założeniu, że organ nie udzielił odpowiedzi na skargę termin do wniesienia skargi upływał w dniu 7 kwietnia 2016 r., natomiast uznając, iż ww. pismo z dnia 8 marca 2016 r. stanowi odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, termin na złożenie skargi upływał skarżącym w dniu 14 kwietnia 2016 r. Natomiast skarga wpłynęła do organu w dniu 15 kwietnia 2016 r. tj. z przekroczeniem obu tych terminów. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 ppsa sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).