IV SAB/Wa 232/16
WyrokWSA w Warszawie2016-08-03
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Anna Szymańska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Starosta dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o zmianę ostatecznej decyzji o zezwoleniu na przetwarzanie odpadów, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Starosta dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ po zakończeniu postępowania wznowieniowego organ niezasadnie wstrzymał się z rozpoznaniem wniosku o zmianę decyzji, błędnie oceniając możliwość dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej oraz niezasadnie zawieszając postępowanie. Przewlekłość ta nie miała jednak charakteru rażącego. W związku z tym sąd umorzył postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku, stwierdził przewlekłość, przyznał skarżącemu sumę pieniężną i zasądził zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Spółka E. sp. z o.o. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę P. w sprawie rozpoznania wniosku o zmianę ostatecznej decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów. Spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących terminowości i efektywności prowadzenia postępowania. W toku postępowania administracyjnego wystąpiły liczne zdarzenia, w tym postępowanie wznowieniowe, wnioski organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w sprawie oraz wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, które wpływały na przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Sąd rozpoznał sprawę po tym, jak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wcześniejszy wyrok WSA.Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie sądowe w przedmiocie zobowiązania Starosty P. do rozpoznania powyższego podania; 2. stwierdza, że Starosta P. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu powyższego podania i że nie miało ono miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Starosty P. na rzecz skarżącego E. sp. z o. o. w W. sumę pieniężną w wysokości 150 zł; 4. zasądza od Starosty P. na rzecz skarżącego E. sp. z o. o. w W. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi E. sp. z o. o. w W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę P. w przedmiocie rozpoznania podania o zmianę ostatecznej decyzji Starosty P. z dnia [...] grudnia 2013 r. (znak [...]) o zezwoleniu na przetwarzanie odpadów 1. umarza postępowanie sądowe w przedmiocie zobowiązania Starosty P. do rozpoznania powyższego podania; 2. stwierdza, że Starosta P. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu powyższego podania i że nie miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Starosty P. na rzecz skarżącego E. sp. z o. o. w W. sumę pieniężną w wysokości 150 (sto pięćdziesiąt) zł; 4. zasądza od Starosty P. na rzecz skarżącego E. sp. z o. o. w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] sp. z o.o., zwana dalej "Spółką", reprezentowane przez Pełnomocnika - radcę prawnego - wniosła skargę (datowaną na 12 sierpnia 2015 r.), zarzucając Staroście [...] przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o zmianę ostatecznej decyzji tego organu z [...] grudnia 2013 r. o zezwoleniu na przetwarzanie odpadów w instalacji związanej z odzyskiem odpadów, zlokalizowanej w [...] gm. [...] (działka ew. nr [...]).
Stan sprawy przedstawiał się następująco:
- 21 stycznia 2015 r. Spółka wystąpiła z wnioskiem o zmianę - w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." - decyzji Starosty [...] z 2013 roku,
- braki formalne podania zostały uzupełnione 2 lutego 2015 r.,
- pismem z 20 lutego 2015 r. organ przedłużył termin załatwienia sprawy do 22 kwietnia 2015 r. z uwagi na toczące się równolegle (wszczęte z urzędu 5 czerwca 2014 r. przez ten sam organ) postępowanie wznowieniowe, dotyczące decyzji z 2013 roku,
- następnie, do Starosty [...] wpłynęło pismo z 7 kwietnia 2015 r. stowarzyszenia "[...]", zwanego dalej "Stowarzyszeniem", zawierające "prośbę o dołączenie" do postępowania w sprawie zmiany decyzji z 2013 roku oraz postępowania w sprawie wznowienia postępowania, zakończonego tą decyzją,
- pismem z 15 kwietnia 2015 r. wezwano Stowarzyszenie do uzupełnienia braków formalnych podania, natomiast 22 kwietnia 2015 r. Starosta [...] zawiadomił Spółkę, że sprawa nie może być załatwiona z uwagi na konieczność rozpoznania podania Stowarzyszenia; nowy termin załatwienia sprawy określono na 22 maja 2015 r.,
- pismem z 24 kwietnia 2015 r. organ pozostawił bez rozpoznania podanie Stowarzyszenia, z uwagi nieuzupełnienie w terminie jego braków formalnych;
- decyzją z [...] kwietnia 2015 r. organ umorzył postępowanie wznowieniowe, dotyczące decyzji z 2013 roku,
- pismem z 29 kwietnia 2015 r. Stowarzyszenia złożyło ponowny wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji z 2013 roku, tym razem dołączając prawidłowe pełnomocnictwo (udzielone przez 178 osób),
- pismem z 21 maja 2015 r. organ wyznaczył kolejny termin załatwienia sprawy, - 22 czerwca 2015 r., z uwagi na konieczność rozpoznania nowego wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu,
- postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. Starosta [...] odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu; postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. Starosta [...] zawiesił, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. postępowanie z uwagi na wniesienie 5 maja 2015 r., przez Wójta Gminy [...], wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 2013 roku (informacja przekazana Staroście [...] przez organ II. instancji 18 maja 2015 r.),
- pismem z 11 czerwca 2015 r. Spółka złożyła, w trybie art. 37 K.p.a., zażalenie na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Starostę [...]; organ II. instancji postanowieniem z [...] lipca 2015 r. uznało je za nieuzasadnione,
- postanowieniem z [...] lipca 2015 r. organ II instancji uchylił postanowienie Starosty [...] z [...] czerwca 2015 r. o zawieszeniu postępowania,
- 22 lipca 2015 r. Starosta [...] wydał decyzję o cofnięciu zezwolenia, udzielonego orzeczeniem z 2013 roku; aktowi temu nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a następnie został on utrzymany w mocy, decyzją organu II. instancji (z [...] września 2015 r.),
- decyzją z [...] listopada 2015 r. Starosta [...] umorzył postępowanie w sprawie zmiany decyzji z 2013 roku; wedle informacji udzielonej Sądowi przez Starostę [...] (pismo z 19 stycznia 2016 r.), decyzja o umorzeniu postępowania pozostaje w obrocie prawnym (Spółka nie wniosła od niej odwołania).
W skardze na bezczynność Spółka wniosła o:
- uwzględnienie skargi na bezczynność i stwierdzenie, że bezczynność miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- zobowiązanie organu do rozpoznania w terminie 14 dni wniosku skarżącej o zmianę decyzji z 2013 roku,
- zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania sądowego.
Spółka wskazała, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, a mianowicie:
- art. 35 § 1 i § 2 K.p.a., poprzez brak niezwłocznego rozpatrzenia wniosku Spółki, w sytuacji gdy mógł być on rozpatrzony w oparciu o przez nią przedstawione dowody, znajdujące się w posiadaniu organu, a w sprawie nie było wymagane przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego,
- art. 36 § 1 K.p.a., poprzez podawanie przez organ nierzeczywistych i niemających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy przyczyn zwłoki w rozpoznawaniu sprawy,
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy - brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego w przedmiocie wniosku Spółki,
- art. 8 oraz 9 K.p.a., poprzez naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, - powadzenia go w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków,
- art. 12 K.p.a., poprzez naruszenie obowiązku wnikliwego i szybkiego załatwienia sprawy, posługiwania się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy oraz niezwłocznego załatwienia sprawy, która nie wymaga zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień.
W uzasadnieniu skargi wskazano między innymi, że organ administracji dysponował wszelkimi danymi, umożliwiającymi mu rozpoznanie wniosku o zmianę decyzji z 2013 roku. Posiadał dowody i miał wiedze o faktach znanych mu z urzędu, wydał bowiem decyzję o zezwoleniu na przetwarzanie odpadów. Sprawa nie wymagała więc postępowania wyjaśniającego. W świetle obowiązujących przepisów prawa, Stowarzyszenie, jako organizacja społeczna, nie mogło być włączone do przedmiotowego postępowania. Nie można kwestii dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu traktować jako wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a już z pewnością niewymagającej rozpoznawania przez ponad 2 miesiące. Postanowienie z [...] czerwca 2015 r. o zawieszeniu postępowania również należało uznać za niezasadne i mające na celu odwleczenie w czasie wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Od momentu zgłoszenia żądania w sprawie do dnia wniesienia skargi upłynęło ponad 6 miesięcy. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ nie dołożył należytej staranności w takim organizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie.
W odpowiedzi na skargę, kwalifikowanej początkowo jako skarga na bezczynność, organ administracji wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z 12 lutego 2016 r. (sygn. akt IV SAB/Wa 395/15) Wojewódzki Sad Administracyjny oddalił skargę.
Wyrokiem z 3 czerwca 2016 r. (sygn. akt II OSK 1156/16) Naczelny Sad Administracyjny uchylił orzeczenie Sądu I. instancji oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu wskazano m.in.:
- wadliwie przyjęto, jakoby skarga Spółki dotyczyła bezczynności organu administracji; z uzasadnienia skargi wynikało, że jej autor, definiując stan bezczynności, w istocie stawia zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania i w danym zakresie winna być rozpatrywana skarga,
- wskutek uchylenia wyroku rzeczą Sądu I. instancji będzie ocena kontrolowanego postępowania organu w przedmiocie rozpoznania podania, w zakresie zarzucanego organowi przewlekłego prowadzenia postępowania; Sąd podda wnikliwej ocenie, czy podejmowane przez organ czynności procesowe charakteryzowały się wymaganą koncentracją, niezbędną w świetle zasady szybkości postępowania, czy zmierzały one wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy, a w konsekwencji czy przedłużanie terminu załatwienia sprawy było uzasadnione,
- przy ocenie powyższego nie może ujść uwadze Sądu, że już w pierwszym zawiadomieniu (z 20 lutego 2015 r.) organ poinformował o tym, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie, wynikającym z art. 35 K.p.a., z uwagi na fakt toczących się równolegle postępowań nadzwyczajnych; rzeczą Sądu jest zatem ocena, czy taka przeszkoda mogła uzasadniać pozostawianie sprawy bez biegu,
- ocenie musi również podlegać zawiadomienie o nierozpoznaniu sprawy w ustawowym terminie z powodu złożenia przez Stowarzyszenie wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie; o ile bowiem niewątpliwie wniosek taki musi być rozpoznany, o tyle rzeczą Sądu będzie ocena, czy jego rozpoznanie uzasadniało przedłużenie trwania postępowania o okres wskazany w zawiadomieniu.
W odpowiedzi na skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania organ (k. 148-151) wniósł o jej odrzucenie, wobec nie wyczerpania trybu art. 37 K.p.a. Odnosząc się merytorycznie do zarzutu przewlekłości postępowania organ wskazał m.in.:
- sprawa nie mogła być rozpoznana w terminie wynikającym z art. 35 K.p.a. z uwagi na stopień jej skomplikowania oraz okoliczności faktyczne, pojawiające się w toku procedowania,
- pierwsze przesunięcie terminu rozpoznania sprawy (do 22 kwietnia 2015 r.) było uzasadnione faktem wszczęcia z urzędu przez Starostę [...] postępowania wznowieniowego w zakresie decyzji, mającej być przedmiotem zmiany; oba postępowania nie mogły się toczyć równolegle; wynik postępowania wznowieniowego, jako postępowania nadzwyczajnego, może przesądzać o utrzymaniu w mocy decyzji pierwotnej lub jej eliminacji z obrotu; K.p.a. nie wprowadza zasady konkurencyjności między trybami administracyjnymi, odnoszącymi się do ostatecznych decyzji administracyjnych; niemniej skutek postępowania wznowieniowego jest dalej idący; stąd temu postępowaniu należy nadać priorytet,
- drugie i trzecie przesunięcie terminu rozpoznania sprawy (do 22 maja i 22 czerwca 2016 r.), wynikało z konieczności rozpoznania wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu; ponieważ wniosek Stowarzyszenia zawierał braki, konieczne było wezwanie do ich usunięcia; działanie to jest w pełni zgodne z art. 61 i następne K.p.a.; organ działa w granicach i na podstawie przepisów prawa; żaden przepis nie pozwala mu zaadoptowania rozstrzygnięcia z innej sprawy, do rozpoznawanej w drodze analogii; z pewnością nie jest to możliwe, jeżeli chodzi o zabezpieczenie interesów potencjalnej strony, której niedopuszczenie do postępowania ustawodawca uznał za podstawę do podważenia w przyszłości w trybie wznowieniowym decyzji ostatecznej,
- ustawodawca nie wprowadził żadnego rozwiązania, które pozwoliłoby organowi na pomijanie wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu bez badania ich treści i zasadności - w tym pomijanie wniosków obarczonych nawet wysokim prawdopodobieństwem bezzasadności,
- organ może jednocześnie badać jedynie wnioski pełne (kompletne); uzasadnione było, więc wezwanie Stowarzyszenia do usunięcia braków pisma, tak aby organ mógł zastosować do niego procedurę wynikającą z K.p.a. - dopuścić do udziału w sprawie, nie uwzględnić wniosku lub - w razie nieusunięcia braków - pozostawić podanie bez rozpoznania; okres przedłużenia postępowania brał pod uwagę termin niezbędny do obiegu korespondencji w sprawie oraz racjonalny i uzasadniony czas na uzupełnienie braków - stosownie do ich charakteru i czynności, które miały by być podjęte przez reprezentantów Stowarzyszenia; organ ustalał nowe terminy załatwienia sprawy w sposób prawidłowy i przezorny,
- organ nie mógł, jak twierdzi Spółka, oddalić wniosku Stowarzyszenia jedynie w oparciu o art. 170 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.); treść wskazanego przepisu nie wyłącza dopuszczenia do postępowania organizacji społecznej; z brzmienia tego przepisu wynika, że w postępowaniu w sprawach zezwolenia na przetwarzanie odpadów wyłącza się udział organizacji społecznych w oparciu o art. 31 K.p.a.; nie oznacza to jednak, ze udział ten będzie wyłączony na podstawie innych przepisów szczególnych, np. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.), zwana dalej "ustawą o ocenach"; akt ten stanowi, że udział organizacji społecznych oparty jest na niezależnym od art. 31 K.p.a. - art. 44 powołanej wcześniej ustawy; zgodnie z zasadą "lex specialis derogat legi generali", możliwe jest zastosowanie art. 44 ustawy; nie ma najmniejszych wątpliwości, że przedsięwzięcie, którego dotyczy zezwolenie na przetwarzanie odpadów jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie oddziaływać na środowisko; potwierdza to decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia Wójta Gminy [...] z [...] listopada 2012 r., dla "[...]"; stąd - jeśli Stowarzyszenie spełniłoby wymogi dedykowane organizacjom ekologicznym - byłoby uprawnione do udziału w postępowaniu o zmianę zezwolenia na przetwarzanie odpadów,
- zasadne były również rozstrzygnięcia dotyczące zawieszenia postępowania z uwagi na wniesienie przez Wójta Gminy [...] wniosku o stwierdzenie nieważności zezwolenia z 2013 roku; rozstrzygnięcie w sprawie istnienia w obrocie zezwolenia stanowi ewidentne zagadnienie wstępne dla przedmiotowego postępowania; tym bardziej, że ewentualne stwierdzenie nieważności nastąpi ze skutkiem ex tunc.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd nie odnosi się merytorycznie do wniosku organu administracji o odrzucenie skargi. W danym bowiem zakresie jest związany skutkami prawnymi orzeczenia Sądu II. instancji. Nie odrzucił on skargi, w myśl art. 189 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), a w treści uzasadnienia nakazał odnieść się, co do meritum, do szeregu zagadnień w kwestii oceny czy organ prowadził postępowanie przewlekle. W takiej sytuacji wyraził, w sposób domniemany lecz jednoznacznie, ocenę prawną, że skarga została wniesiona skutecznie. Ocena ta jest wiążąca (art. 190 zd. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Odnosząc się do sprawy, co do meritum trzeba wskazać:
Przewlekłość postępowania, prowadzonego przez organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to sytuacja prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę, wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie przewlekłość postępowania będzie zatem obejmować opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy przewlekłe prowadzenie postępowania zostało spowodowane zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (patrz: analogicznie, co do bezczynności - T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86).
Skarga może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy, po wyczerpaniu środków zaskarżenia - zażalenia na przewlekłość albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w myśl art. 37 K.p.a. W rozpoznawanym przypadku czyniło zadość temu wymaganiu wezwanie datowane na 11 czerwca 2015 r.. Przepisy nie zakreślą wymaganego minimalnego bądź maksymalnego okresu pomiędzy wykorzystaniem środków, wskazanych w art. 37 § 1 K.p.a. w zw. z art. 52 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a wniesieniem skargi.
Stosownie do art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 K.p.a.).
W sprawie niesporny jest stan faktyczny – daty podejmowanych czynności - lecz odmienna jest ocena przez Spółkę i organ administracji kwestii, czy doszło do przewlekłości postępowania. Sąd dokonał oceny w danym zakresie, mając na uwadze zreferowany uprzednio stan faktyczny.
Chybione są zarzuty skargi w zakresie wywodów, jakoby było bezzasadne powstrzymywanie się przez organ administracji od podejmowania czynności w sprawie, wobec równoległego toczenia się postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania. Zostało ono wszczęte jeszcze przed wniesieniem wniosku o zmianę decyzji z 2013 roku i nie zakończyło do dnia skierowania przez Spółkę żądania do organu. Wobec tego zasadne było powstrzymanie się od wydawania orzeczenia w sprawie aż do zakończenia postępowania wznowieniowego. Prawidłowość procedowania w tym drugim postępowaniu, w kontekście zachowania stosownych terminów, wykracza poza granice niemniejszej sprawy. Trafna jest przy tym argumentacja organu, że oba postępowania nie mogły być prowadzone względem siebie konkurencyjnie, a pierwszeństwo należało nadać procedurze, w ramach której dokonywano oceny, czy orzeczenie z 2013 roku nie jest dotknięte określonymi wadami. Dopiero po jej zakończeniu zasadnym było rozważenie, czy zezwolenie z 2013 roku może być zmienione, zgodnie z wnioskiem Spółki. Wprawdzie przepisy K.p.a. nie normują zasad w danym przypadku – nie jest np. możliwe zawieszanie postępowania, w myśl art. 97 §. 1 pkt 1 K.p.a. (bowiem oba postępowania toczą się przed tym samym organem) – jednak faktyczne powstrzymanie się od orzekania jest zasadne i stanowi przyczynę dla nie zachowania terminów, wymienioną w art. 35 § 5 K.p.a. (opóźnienia niezależne od organu). W takiej sytuacji do czasu wydania decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego ([...] kwietnia 2015 r.), opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności, nie można uznać, aby postępowanie było prowadzone przewlekle, zwłaszcza, że w czasie tym organ wzywał nawet Spółkę do uzupełnienia wniosku.
Inaczej ma się rzecz jednak po wydaniu orzeczenia w przedmiocie postępowania wznowieniowego. Na akceptację nie zasługuje argumentacja organu administracji, jakoby zasadnym było powstrzymywanie się od załatwienia sprawy wobec wpływu wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. W danym przypadku, wobec treści art. 170 ust. 1 ustawy o odpadach, dopuszczanie takiej organizacji do udziału w postępowaniu nie było możliwe ex lege. Wobec wpływy wniosku nie było więc potrzebne prowadzenie postępowania wyjaśniającego, co do spełnienia przesłanek wskazanych w art. 31 §. 1 K.p.a. ani nawet oczekiwanie na uzupełnienie braków formalnych. Wprawdzie nie zwalniało to organu administracji z obowiązku wydania postanowienia o odmowie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w sprawie (w myśl art. 31 §. 2 zd. 1 K.p.a.). Wobec jednak znanej z góry (wynikającej z mocy prawa) treści rozstrzygnięcia żądanie Stowarzyszenia nie musiało tamować rozpatrywania sprawy z wniosku Spółki. Chybiona jest argumentacja organu, jakoby w sprawie mógł znaleźć zastosowanie art. 44 ust. 1 ustawy o ocenach. Postępowanie w przedmiocie wydania danego rodzaju zezwolenia (na przetwarzanie odpadów w instalacji związanej z odzyskiem odpadów) nie było bowiem w danym przypadku, postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa, a jedynie wówczas ma zastosowanie regulacja szczególna art. 44 ust. 1. W sprawie nie ma znaczenia, czy dane przedsięwzięcie należy do kategorii tych, gdzie przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko. W sprawie nie chodzi bowiem o zmianę decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia lecz zezwolenia, wydawanego w myśl ustawy o odpadach. Na mocy tego aktu, zapewnienia udziału społeczeństwa przy wydaniu decyzji wymaga się - gdy chodzi o zezwolenia - jedynie co do dotyczących instalacji do termicznego przekształcania odpadów (art. 42 ust. 7). Jest poza sporem, że dana instalacja do takowych nie należy. W takiej sytuacji jest bez znacznie, do jakiej kategorii należy przedsięwzięcie objęte wnioskiem – w danym przypadku procedura z udziałem społeczeństwa nie będzie prowadzona. Skoro udział społeczeństwa nie był wymagany przy wydaniu zezwolenia nie będzie także na etapie jego zmiany.
Wobec tego czas gdy organ odstąpił od procedowania w następstwie wniesienia kolejnych wniosków Stowarzyszenia, które nie mogły zostać uwzględnione ex lege, należy kwalifikować jako okres przewlekłego prowadzenia postępowania.
Analogicznie ocenić należy okres zawieszania postępowania, bowiem postanowienie w tym przedmiocie zostało uchylone przez organ II instancji ([...] lipca 2015 r.) i orzeczenie to jest ostateczne. Sąd, w ramach danej sprawy, nie jest uprawniony do oceny jego legalności a kreuje ono określony stan prawny – przesądza, że czynność procesowa organu - zawieszenia postępowania - nie była zasadna.
Nie można z kolei przepisać organowi opieszałości w załatwieniu sprawy od czasu wydania, opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności, decyzji z [...] lipca 2015 r. o cofnięciu zezwolenia z 2013 roku. Powstrzymanie się od dalszego procedowania w przedmiocie wniosku Spółki, wobec stanu prawnego wykreowanego wydaniem orzeczenia o cofnięciu zezwolenia, aż do czasu uzyskania przez nie przymiotu ostateczności było zasadne.
W takiej sytuacji, czas ograniczony terminami od wydania decyzji o umorzeniu postępowania wznowieniowego ([...] kwietnia 2015 r.) do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia z 2013 roku ([...] lipca 2015 r.) należy kwalifikować, jako okres przewlekłego prowadzenia postępowania. Zasadne są wobec tego zarzuty skargi w danym zakresie (uchybienie treści art. 12 i 35 K.p.a.).
Chybione są natomiast zarzuty naruszenia art. 36 K.p.a. Organ bowiem – poza okresem zawieszenia postępowania - informował generalnie Stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie i tego przyczynach. Inną rzeczą jest, czy argumentacja organu w zakresie przyczyn zwłoki była merytorycznie zasadna. Nie uchybiono też treści art. 7 i 77 K.p.a. co do właściwego wyjaśnienia sprawy. Przepisy te w danej sprawie nie znajdowały bowiem zastosowania. Okresy przewlekłego prowadzenia postępowania nie pozostawały w związku z wyjaśnianiem istotnych okoliczności merytorycznych sprawy, lecz wobec jej uwarunkowań formalnych.
Załatwienie sprawy administracyjnej przed wyrokowaniem sądu, nie wyłącza zasadności orzekania w przedmiocie przewlekłości postępowania przed wydaniem decyzji czy innego aktu. Sąd odstępuje wówczas jedynie od zobowiązania organu do wydania orzeczenia w stosownym terminie, lecz umarza postępowanie w tym zakresie.
Kwalifikując przewlekłość w postępowaniu, jako niemającą charakteru rażącego, Sąd miał na uwadze, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce przez około 3 miesięcy, w sytuacji, gdy organ powstrzymywał się od procedowania, co do meritum wobec wadliwej oceny jakoby istniały określone przeszkody formalne. W takiej sytuacji przewlekłość nie miała rażącego charakteru.
W ocenie Sądu - wobec wystąpienia jednak stanu przewlekłego prowadzenia postępowania - zasadnym było przyznanie z urzędu sumy pieniężnej za okres gdy niezasadnie nie podejmowano czynności. W ocenie Sądu, adekwatną sumą jest w danym przypadku kwota 150 zł – przy przyjęciu 50 zł za każdy miesiąc.
Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 oraz art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 – 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.). Na koszty te składają się: kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota 240 zł tytułem wynagrodzenia radcowskiego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło