I OSK 2822/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-05-18

Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Kremer, Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz, Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję Głównego Geodety Kraju, uznając, że organ nie wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., pomimo istnienia w aktach sprawy kilku takich wezwań?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, w którym pominął istnienie kilku wezwań organu do sprecyzowania wniosku skarżącego i nie ocenił ich pod kątem zgodności z art. 64 § 2 k.p.a. W konsekwencji, NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność uwzględnienia wszystkich wezwań organu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1997 r. wprowadzającej zmiany w operacie ewidencji gruntów. Po kilku postępowaniach i decyzjach organów administracyjnych, Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego umorzył postępowanie, a Główny Geodeta Kraju utrzymał tę decyzję w mocy. WSA uchylił decyzję Głównego Geodety Kraju, uznając, że organ nie wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. Główny Geodeta Kraju wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 64 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Geodety Kraju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 3668/15 w sprawie ze skargi K. K. i E. C. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2) odstępuje od zasądzenia od K. K. i E. C. na rzecz Głównego Geodety Kraju zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 3668/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi K. K. i E. C., uchylił decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] września 2015 r. nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy: Decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w Hajnówce z urzędu wprowadził zmianę w operacie ewidencji gruntów wsi O. gmina Czeremcha. Wnioskiem z dnia 12 listopada 2013 r. K. K. wystąpił o "zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2, 3 i 7 w zw. z art. 157, 158 § 1, 159, 161 § 2 wobec decyzji z dnia [...] sierpnia 1997 r.". Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Hajnówce z dnia [...] sierpnia 1997 r. rozstrzygającej o wprowadzeniu z urzędu zmiany w operacie ewidencji gruntów wsi O. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Główny Geodeta Kraju uchylił w całości decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku z dnia [...]lutego 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpoznając wniosek z dnia 12 listopada 2013 r. Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. umorzył postępowanie administracyjne. Odwołanie od powyższej decyzji złożył K. K. Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...] września 2015 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że mimo licznych prób ustalenia zakresu wniosku skarżącego i podmiotów które reprezentował nie był w stanie ustalić rzeczywistego zakresu żądania skarżącego, który w licznych pismach domagał się zmiany, stwierdzenia nieważności, uchylenia decyzji wskazując przy tym nie jedną decyzją ale kilka. Ostatecznie organ stwierdził, że wobec tego zasadnie organ I instancji uznał postępowanie za bezprzedmiotowe. Za bezpodstawne organ uznał zarzuty, że decyzja z dnia [...] lutego 2015 r. była obarczona wadą z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z tym, ponieważ nie zawiera podpisu z imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jej wydania. Decyzja ta została podpisana przez M. B., tj. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Podlaskiego. Osoba ta wystąpiła w imieniu organu wyższego stopnia zgodnie z art. 7b ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1998 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520). Organ nie stwierdził naruszenia art. 7, 8, 9 k.p.a. wskazując, że WINGiK postąpił zgodnie z wytycznymi Głównego Geodety Kraju zawartymi w decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. Podjęte przez organ I instancji działania nie pozwoliły jednak organowi na ustalenie rzeczywistej intencji skarżących. Organ II instancji nie stwierdził także aby doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. K. K., działając również jako pełnomocnik E. C. i S. C. w toku postępowania składał liczne pisma, co świadczy o tym, że brał czynny udział w tym postępowaniu. Wszyscy z wnioskodawców brali udział w tym postępowaniu jak i postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Hajnówce z dnia [...] sierpnia 1997 r. Nie stwierdził także aby doszło do przewlekłości postępowania, którego długość wynikała z konieczności ustalenia rzeczywistej intencji skarżących. Organ nie stwierdził także wadliwości decyzji WINGiK Województwa Podlaskiego z dnia [...] marca 2015 r. odmawiającego uzupełnienia decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. Decyzja ta zawiera wszystkie niezbędne elementy składowe o jakich mowa w art. 107 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli E. C. i K. K., zarzucając: "1) zaniechanie i niezakończenie pierwszego postępowania administracyjnego na wniosek strony odnośnie decyzji Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2015 r., tj. w związku z decyzją Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2014 r.; 2) tożsamości sprawy (dublowania) i autonomiczności drugiego postępowania administracyjnego bez wniosku strony na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] września 2015 r., tj. w związku z projektem decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2015 r.". W dalszej części skargi zarzucono Głównemu Geodecie Kraju niezakończenie pierwszego postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek strony wskazując decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. W drugim punkcie skarżący oświadczyli, że zaskarżają decyzję z dnia [...] września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając skargę w pierwszej kolejności zgodził się z organem, że komunikacja ze skarżącym jest utrudniona gdyż jego pisma budzą wątpliwości co do rzeczywistych intencji strony. Te trudności interpretacyjne były powodem wcześniejszego uchylenia pierwszej z wydanych w tej sprawie decyzji. Z drugiej jednak strony, analiza decyzji z dnia [...] lutego z 2015 r. oraz zaskarżonej decyzji wskazuje, że organy, wbrew temu co wynika z uzasadnienia, ustaliły treść wniosku i prowadziły postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1997 r. orzekającej o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów zmiany polegającej na wykreśleniu działki ewidencyjnej nr [...] stanowiącej własność W. i J. C. oraz S. C. Powołując się na art. 61, art. 63 § 2 i art. 64 § 2 k.p.a. Sąd wskazał, że wezwanie do usunięcia braków pisma musi być w taki sposób sformułowane aby strona miała możliwość prawidłowego usunięcia wskazywanych braków formalnych. Tymczasem, zdaniem Sądu, z akt sprawy wynika, że organ pismem z dnia 22 października 2014 r. zawiadomił skarżącego o tym, że może domagać się uchylenia, zmiany ostatecznej decyzji Urzędu Rejonowego w Hajnówce z dnia [...] czerwca 1997 r. i z dnia [...] sierpnia 1997 r. W ocenie Sądu tak sformułowane wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma nie czyni zadość wymogom z art. 64 § 2 k.p.a. Organ powinien w związku z treścią wniosku skarżącego z dnia 12 listopada 2013 r. wezwać skarżącego o jego sprecyzowanie poprzez wskazanie czy domaga się stwierdzenia nieważności decyzji a jeżeli tak to których, wskazując na art. 156 k.p.a. i w związku z tym podanie z której z przesłanek wskazanych w tym przepisie wywodzi podstawy do stwierdzenia nieważności. W takiej samej formie powinien wezwać skarżącego do sprecyzowania czy domaga się (w następnej kolejności gdyby nie wnosił o stwierdzenie nieważności) zmiany lub uchylenia decyzji wskazując na art. 154 i 155 k.p.a. Sąd podkreślił, że na rozprawie skarżący sprecyzował żądanie poprzez wskazanie, że domaga się stwierdzenia nieważności decyzji Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia [...] maja 2006 r., z dnia [...] sierpnia 2007 r., decyzji Urzędu Rejonowego w Hajnówce z dnia [...] czerwca 1997 r. i z dnia [...] sierpnia 1997 r. W związku z tym organ ponownie rozpoznając sprawę, po sprecyzowaniu wniosku, będzie miał obowiązek ustalenia czy jest właściwy do rozpoznania wniosku w całości lub części. Jeżeli nie, zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. będzie miało obowiązek przekazania tego podania do organu właściwego i zawiadomienia o tym skarżącego. Zawiadomienie musi zawierać uzasadnienie. Sąd przypomniał, że właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez Ministra lub Samorządowe Kolegium Odwoławcze – ten organ. Ustalenie swej właściwości w części lub w całości będzie w następnej kolejności wymagało od organu ustalenia czy skarżący posiada legitymację czynną do złożenia takiego wniosku a następnie merytorycznego rozpoznania sprawy pod kątem ewentualnego wystąpienia wad o jakich mowa w art. 156 k.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Główny Geodeta Kraju, zarzucając naruszenie: 1) prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nastąpiło inne naruszenie przepisów postępowania - naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. - mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy w niniejszej sprawie przepis ten nie ma zastosowania; organy administracji publicznej prowadząc postępowanie uczyniły zadość wymogom z art. 64 § 2 k.p.a., prawidłowo wzywając skarżącego do usunięcia braków formalnych jego wniosku z dnia 12 listopada 2013 r.; 2) prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy poprzez nieuwzględnienie, że skarżący był, po myśli art. 64 § 2 k.p.a. wzywany, i to trzykrotnie, do usunięcia braków formalnych jego wniosku z dnia 12 listopada 2013 r.; powyższe spowodowało błędne określenie zakresu czynności organów w postępowaniu administracyjnym i uznanie, że w sprawie organy nie zastosowały prawidłowo art. 64 § 2 k.p.a.; 3) naruszenie prawa materialnego – art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie, polegające na przyjęciu, wbrew treści materiału sprawy, że organy prowadzące postępowanie nie dopełniły obowiązku wynikającego z tego przepisu, tj. nie wezwały skarżącego do usunięcia braków formalnych jego wniosku z dnia 12 listopada 2013 r., podczas gdy w aktach sprawy znajdują się wezwania w tym przedmiocie kierowane do skarżącego. Wskazując na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie - o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi; 2) zasądzenie kosztów postępowania według obowiązujących w tym zakresie norm. Wniesiono także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. K. wniósł o jej odrzucenie oraz "przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym od WSA w Warszawie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., tj. pisma procesowego z dnia 4 kwietnia 2014 r. w związku z prawomocną decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2014 r. i pozostałych innych własnych pism z dnia 5 września 2014 r., 13 października 2014 r., 18 listopada 2014 r., 28 kwietnia 2015 r.". Na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm.) – dalej: uCOVID-19, Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym z uwagi na to, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W związku z tym zawiadomiono strony, że każda z nich ma prawo do pisemnego dodatkowego przedstawienia swojego stanowiska w sprawie w granicach zarzutów złożonej skargi kasacyjnej w terminie siedmiu dni. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej o skierowaniu – na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 uCOVID-19 - sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, w pierwszej kolejności zobligowało Naczelny Sąd Administracyjny do zbadania dopuszczalności rozpoznania niniejszej sprawy na tego rodzaju posiedzeniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uwzględniając zasady: jawności posiedzeń sądowych (art. 10 p.p.s.a.) i rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych na rozprawie (art. 90 § 1 p.p.s.a.), przy jednoczesnym zastrzeżeniu wyjątku od nich, gdy przewiduje to "przepis szczególny" i zastosowaniu rozwiązań przewidzianych w art. 15zzs4 ust. 2 i 3 uCOVID-19, zaistniały podstawy do rozpoznania niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 1-3 uCOVID-19: "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich w sprawach, w których strona wnosząca skargę kasacyjną nie zrzekła się rozprawy lub inna strona zażądała przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, jeżeli wszystkie strony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze skierowania sprawy na posiedzenie niejawne wyrażą na to zgodę. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów" (ust. 1), "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących" (ust. 2), "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów" (ust. 3). Należy mieć na względzie, że w pierwotnej wersji uCOVID-19 zamieszczono przepis art. 15zzs ust. 6, z którego treści wynikało, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 "nie przeprowadza się rozpraw ani posiedzeń jawnych", z wyjątkiem rozpraw i posiedzeń jawnych w sprawach określonych w art. 14a ust. 4 i 5 tej ustawy, określonych mianem "pilnych". Uchylenie przepisów art. 14a i art. 15zzs uCOVID-19 nastąpiło jednocześnie z dodaniem do tej ustawy m.in. przywołanych wyżej regulacji zawartych w jej art. 15zzs4 ust. 2 i 3. Sens takiego działania ustawodawcy sprowadza się zatem do tego, że istniejący stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 (co jest okolicznością notoryjną) nie stanowi aktualnie przeszkody m.in. do działania przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym. Dodanie w uCOVID-19 przepisów art. 15zzs4 ust. 2 i 3 nakazuje rozważyć, czy przewidziane w tych przepisach rozwiązania – wobec niewątpliwie utrzymującego się stanu epidemii COVID-19, powinny mieć zastosowanie w stosunku do niniejszej sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia funkcjonalna przepisów uCOVID-19 nakazuje opowiedzieć się za dopuszczalnością zastosowania konstrukcji zawartej w art. 15zzs4 ust. 3 uCOVID-19 w przedmiotowej sprawie i możliwością rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Podkreślić należy, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Ten standard ochrony praw stron i uczestników został zachowany, skoro wskazanym uprzednio zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie. W konsekwencji skład Sądu rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że dopuszczalne jest rozpoznanie wniesionej skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 uCOVID-19, albowiem przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta został na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Jej autor zarzucił wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisu art.145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 64 § 2 k.p.a. m.in. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd, że skarżący był trzykrotnie wzywany do usunięcia braków formalnych wniosku z dnia 12 listopada 2013 r., zarzut ten jest zasadny. Sąd uwzględniając skargę i uchylając zaskarżoną decyzję Głównego Geodety Kraju oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w uzasadnieniu wyroku wskazał, że organ pismem z dnia 22 października 2014 r. zawiadomił skarżącego o tym, że może domagać się uchylenia, zmiany ostatecznej decyzji Urzędu Rejonowego w Hajnówce z dnia [...] czerwca 1997 r. i z dnia [...] sierpnia 1997 r., jednak tak sformułowane wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma zdaniem Sądu nie czyni zadość wymogom z art. 64 § 2 k.p.a. Tymczasem jak wynika z uzasadniania obu decyzji, akt administracyjnych i uzasadniania skargi kasacyjnej, organ skierował do wnioskodawcy trzy pisma: z dnia 26 sierpnia 2014 r., z dnia 12 września 2014 r., z dnia 3 października 2014 r. wszystkie zawierające wezwanie do sprecyzowania żądania zawartego we wniosku z dnia 12 listopada 2013 r. Wszystkie te wezwania zostały pominięte przez Sąd I instancji tzn. nie tylko Sąd nie wskazał, że takie wezwania miały miejsce, ale przede wszystkim nie dokonał oceny ich treści z punktu widzenia spełnienia wymogów z art. 64 § 2 k.p.a. Natomiast Sąd zwrócił uwagę tylko na powoływane pismo z dnia 22 października 2014 r., które przesłane zostało wnioskodawcy już po pismach wzywających do sprecyzowania wniosku z dnia 12 listopada 2013 r. W takich okolicznościach szczególnie zasadny jest zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. czyli wymogów jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem między innymi w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach tej sprawy z przyczyn wskazanych wyżej doszło do naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., a naruszenie to jest na tyle istotne, że mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sporządzenie uzasadniania w którym pominięte zostały wezwania organu kierowane do wnioskodawcy o sprecyzowanie żądania wniosku z dnia 12 listopada 2013 r., a w konsekwencji wezwania te nie poddane zostały ocenie z punktu widzenia wymagań wynikających z art. 64 § 2 k.p.a. powoduje, że uzasadnienie nie odpowiada wymogom prawa i uniemożliwia kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku. Należy również mieć na uwadze, że Sąd kontroluje zaskarżoną decyzję na datę jej wydania, stąd też zakres i przedmiot tej decyzji należy oceniać na tę datę. Z tych względów działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd powinien uwzględnić wszystkie wezwania jakie kierował organ do wnioskodawcy o sprecyzowanie wniosku z dnia 12 listopada 2013 r. i dopiero na tej podstawie ocenić, czy wezwanie do usunięcia braków spełniało wymagania określone w art. 64 § 2 k.p.a. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia od K. K. i E. C. na rzecz Głównego Geodety Kraju zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości uznając, że zachodzi przypadek szczególny o którym mowa w tym przepisie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło