II SAB/Wa 167/16
WyrokWSA w Warszawie2016-08-05
Skład orzekający: Maria Werpachowska, Ewa Kwiecińska, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego pozostawał w bezczynności w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego pozostawał w bezczynności w rozpatrywaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ błędnie uznał, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej. Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni. Stwierdzono jednak, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ niezwłocznie poinformował stronę o swoim stanowisku, a zaniechanie wynikało z błędnej interpretacji przepisów, a nie celowego działania.Stan faktyczny
Fundacja wystąpiła do Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego (SKW) z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wykorzystywania przez SKW uprawnień w zakresie pozyskiwania danych telekomunikacyjnych i danych użytkowników usług elektronicznych w roku 2015. Po braku odpowiedzi, Fundacja wniosła skargę na bezczynność organu. Szef SKW w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie, argumentując, że żądane dane nie są informacją publiczną, a ich ujawnienie zagraża bezpieczeństwu państwa.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego do rozpatrzenia wniosku Fundacji [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz Fundacji [...] kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Adam Lipiński (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na bezczynność Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] stycznia 2016 r. 1. zobowiązuje Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego do rozpatrzenia wniosku Fundacji [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz Fundacji [...] kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Fundacja [...] wnioskiem z dnia
[...] stycznia 2016 r. wystąpiła do Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, wskazując na art. 61 Konstytucji RP oraz art. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) o udostępnienie informacji:
1. dotyczących wykorzystywania przez Służbę Kontrwywiadu Wojskowego uprawnień, o których mowa w art. 32 ustawy z dnia 23 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego (Dz.U. z 2006 r.
Nr 104, poz. 709 ze zm.):
a) ile razy SKW zwracała się do operatorów publicznej sieci telekomunikacyjnej
o udostępnienie danych, o których mowa w art. 180 c i art. 180d ustawy z dnia
16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.),
b) przedstawienie powyższej informacji z rozbiciem na następujące rodzaje ustaleń:
-abonent,
- biling,
- lokalizacja,
- stacja bazowo-transmisyjna sieci komórkowej (BTS),
- inne.
2. dotyczących sięgania przez SKW po dane użytkowników usług świadczonych drogą elektroniczną, będących w posiadaniu podmiotów świadczących takie usługi,
w oparciu o art. 38 ust. 1 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego w zw. z art. 18 ust. 6 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r.
o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.):
a) ile razy SKW zwróciła się do usługodawców o udostępnienie danych dotyczących usługobiorców,
b) ilu usługobiorców dotyczyły wnioski, które SKW skierowała do usługodawców,
c) do ilu usługodawców SKW zwróciła się z wnioskiem o udostępnienie informacji
o usługobiorcach.
We wniosku tym Fundacja prosiła o udostępnienie powyższych informacji za rok 2015 i przesłanie ich drogą elektroniczną w otwartym formacie umożliwiającym kopiowanie na adres mailowy:[...].
W dniu [...] lutego 2016 r. Fundacja [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, zarzucając naruszenie art. 4, art. 13 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 - t.j. ze zm.), poprzez przekroczenie terminu do udzielenia odpowiedzi na wniosek Fundacji z dnia [...] stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W konkluzji skargi Fundacja wniosła o:
stwierdzenie, że wnioskowana informacja jest informacją publiczną;
stwierdzenie, że doszło do rażącej bezczynności organu;
3. zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku Fundacji [...]
o udostępnienie informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi Fundacja wskazała na podobne sprawy rozpoznane przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Warszawie,
w których zapadły korzystne dla niej wyroki (sygn. II SAB/Wa 657/13;
II SAB/Wa 233/14; II SAB/Wa 499/14).
Skarga wpłynęła od organu w dniu 22 lutego 2016 r.
W odpowiedzi na skargę Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt.6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; ewentualnie, jej oddalenie na podstawie art. 151 ww. ustawy -
w przypadku nie podzielenia przez Sąd stanowiska w przedmiocie odrzucenia skargi.
W uzasadnieniu swojego stanowiska procesowego organ wskazał, iż pismem
z dnia 2 lutego 2016 r. poinformowano Fundację, że wnioskowane dane nie należą do materii informacji publicznej w rozumieniu art.61 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ wskazał na treść art.10ea ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985r. o prokuraturze (Dz.U. z 2011 r. Nr 270, poz.1599 ze zm.) oraz na art.5 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego (Dz.U.
z 2014 r., poz. 253 ze zm.), konkludując, iż tylko łączne (zbiorcze) dane statystyczne dotyczące kontroli operacyjnej, obejmujące wszystkie służby, stanowią informację publiczną jawną, zaś prawo do ujawnienia takich danych nie mieści się w prawach obywatelskich. Ujawnienie danych statystycznych, których żąda Fundacja [...], stanowi w rzeczywistości ujawnienie zainteresowań operacyjnych Służby Kontrwywiadu Wojskowego. Uzyskana w ten sposób informacja może zostać poddana dokładnej analizie obcych wywiadów, w wyniku której będzie można wyprowadzić wnioski dotyczące kierunków i częstotliwości działań operacyjnych SKW oraz podmiotów pozostających w jej zainteresowaniu. W tym zakresie organ odwoła się do art. 346 ust.1 lit. a Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zgodnie z którym "żadne Państwo Członkowskie nie ma obowiązku udzielania informacji, których ujawnienie uznaje za sprzeczne z podstawowymi interesami jego bezpieczeństwa". Z art. 346 wynika wprost, że ocena, które informacje zagrażają podstawowym interesom państwa członkowskiego, należy do organów tego państwa. W niniejszym przypadku uprawnienie takie przysługuje tylko Szefowi Służby Kontrwywiadu Wojskowego, przy czym szczególny status art. 346 wskazuje na pewien margines uznaniowości i subiektywizmu, co do możliwości odmowy udzielenia informacji. Nie bez znaczenia jest okoliczność, iż odmowa udzielenia informacji przez Szefa SKW, to działanie w dobrej wierze, mające na względzie wzmocnienie bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej, za które jest osobiście odpowiedzialny Szef SKW.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Niniejsza sprawa może być rozpoznana przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku Szefa SKW o odrzucenie skargi, bowiem nie wystąpiła żadna z przesłanek, o których mowa w art. 58 § 1. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem skargi jest bowiem bezczynność organu polegająca na braku realizacji ww. wniosku zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 i 8 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Skarga na bezczynność zasługuje na uwzględnienie.
Fundacja [...] jest podmiotem, który może żądać udostępnienia informacji publicznej, co wynika z treści art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego mieści się w pojęciu podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, co wynika z treści art. 4 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy oraz art. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego.
W ocenie Sądu, objęte wnioskiem Fundacji [...] z dnia [...] stycznia
2016 r. informacje, posiadają przymiot informacji publicznej, albowiem dotyczą realizacji ustawowych zadań SKW, wymienionych w art. 5 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego. Żądanie to dotyczy określonej sfery działalności SKW, która mieści się w zakresie spraw właściwych dla SKW, obejmujących ochronę przed zagrożeniami wewnętrznymi dla obronności Państwa, bezpieczeństwa i zdolności bojowej Sił Zbrojnych RP oraz innych jednostek organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej (art. 1 ww. ustawy). Ma tu zatem odpowiednie zastosowanie art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy
o dostępie do informacji publicznej.
Informacja obejmująca dane statystyczne na temat korzystania z ustawowych uprawnień SKW w aspekcie pozyskiwania danych osobowych czy danych telekomunikacyjnych w ramach działalności (kontroli) operacyjnej SKW, mieści się w pojęciu informacji publicznej. Związana jest bowiem z realizacją ustawowych zadań SKW. Tego rodzaju działalność funkcjonariuszy SKW można także odnieść do zasad funkcjonowania oraz trybu działania władzy publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy) zaś informacje o charakterze statystycznym można pozyskać w oparciu o prowadzone ewidencje, rejestry i archiwa (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f. ustawy).
Powyższe ustalenie wskazuje na konieczność rozpatrywania przez organ przedmiotowego wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. w oparciu o stosowne przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej zgodnie z procedurą w ustawie tej wskazanej (np. art. 3, art. 13, art. 16).
Dlatego zawarte w piśmie organu z dnia 2 lutego 2016 r. jak i w odpowiedzi na skargę stwierdzenie organu o braku cech informacji publicznej przedmiotowego wniosku jest chybione. Przywołana w pismach tych argumentacja wskazuje na zawarte w art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej ograniczenia w dostępie
do informacji publicznej, co z kolei wymagało od organu załatwienia spawy poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia żądanych informacji, zgodnie z treścią
art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Działań zgodnych z procedurą przewidzianą w ustawie o dostępie do informacji publicznej Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego nie podjął i dlatego w dacie wniesienia niniejszej skargi pozostawał w bezczynności.
Nadto we wniosku z dnia 18 stycznia 2016 r. Fundacja zawała żądanie podania interesujących ją informacji w rozbiciu na ściśle określone przez Fundację podkategorie (rozwinięcie pkt. 1 b oraz kolejne podpunkty pkt. 2 wniosku). co może sugerować żądanie informacji przetworzonej - art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ramach rozpoznawania niniejszej skargi na bezczynność nie wskazuje w jaki konkretny sposób, przewidziany
w ustawie o dostępie do informacji publicznej, Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego powinien rozpatrzyć przedmiotowy wniosek – czy należy udostępnić żądaną informacje czy wydać decyzje o odmowie jej udostępnienia. Istota niniejszej spawy sprowadza się jedynie do oceny braku po stronie organu przewidzianego przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej procedowania. Zadaniem sądu administracyjnego w tego typu sprawie jest jedynie rozstrzygnięcie, czy żądana informacja posiada walor informacji publicznej, a w konsekwencji, czy podlega rozpatrzeniu w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że Szef SKW pozostaje w bezczynności
w rozpatrywaniu wniosku Fundacji z dnia [...] stycznia 2016 r.
Stwierdzona bezczynność nie ma jednak postaci kwalifikowanej. Sąd administracyjny ocenia bowiem skargę na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest uwzględnić nie tylko okres od daty złożenia wniosku
o udostępnienie informacji publicznej do chwili wniesienia skargi, lecz również wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Biorąc pod uwagę, iż organ w odpowiedzi na ww. wniosek niezwłocznie poinformował Fundację o swym stanowisku w sprawie (choć nieprawidłowym), nie można uznać, że dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Zaniechanie rozpatrzenia wniosku nie wynikało bowiem z celowego działania, czy opieszałości organu, lecz z błędnej interpretacji przepisów ustawy
o dostępie do informacji publicznej.
Rozpatrując sprawę o bezczynność sąd administracyjny orzeka w ramach trzech rozstrzygnięć, wskazanych w art. 147 § 1 ustawy – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy czym rozstrzygnięcia te należy traktować jako alternatywę rozłączną.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 147 oraz art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło