II SA/Rz 1673/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] października 2015 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany także WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpoznaniu odwołania M. R. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (zwany także: PINB) z dnia [...] września 2015 r., znak: [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2009 r. znak: [...] nakazującej M. R. rozbiórkę budynku gospodarczego konstrukcji betonowej o wym. 5,2 x 6,8m, wybudowanego na działce nr ewid. 1460/1 położonej w miejscowości G., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z [...] października 2014 r. M. R. zwrócił się do PINB w [...] o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., postępowania w sprawie zakończonej opisaną powyżej ostateczną decyzją PINB w [...] z dnia [...] marca 2009 r. nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego. Do wniosku wyżej wymieniony dołączył opinię geologiczną z dnia [...] października 2014 r., z której wynika, że przeprowadzenie prac rozbiórkowych może zagrażać zdrowiu i życiu osób prowadzących te prace, wskutek niekontrolowanego osuwania się mas ziemno-skalnych. W tej sytuacji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...] PINB w [...] wznowił postępowanie administracyjne, a następnie decyzją z dnia [...] września 2015 r. znak: [...] odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia [...] marca 2009 r. nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego konstrukcji betonowej. Organ wskazał, że przesłanka wznowienia wskazana przez wnioskodawcę dotyczy warunków geologicznych terenu, na którym posadowiony jest budynek i stanowi okoliczność faktyczną istniejąca w dniu wydania decyzji. Zdaniem organu mało prawdopodobnym jest by warunki geologiczne tego terenu w ciągu kilku lat uległy znaczącym zmianom. Ponadto warunki geologiczne nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia przez organ nadzoru budowlanego od wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, wybudowanego niezgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. R., wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił brak zapewnienia mu czynnego udziału w postępowaniu, a także brak podjęcia wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2015 r. WINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję (jednakże z przyczyn innych niż wskazane w uzasadnieniu) uznając, że jest wydana zgodnie z przepisami prawa. Organ odwoławczy przedstawił instytucję wznowienia postępowania i wyjaśnił, że jego celem jest ustalenie czy postępowanie zakończone decyzją ostateczną było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b K.p.a. Wnioskodawca jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a więc nowe okoliczności i dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi, który tę decyzję wydawał. W ocenie WINB okoliczności wskazane przez M. R. nie stanowią przesłanki wznowienia i nie są nowymi okolicznościami faktycznymi istotnymi dla sprawy. Prowadzone przez organ I instancji postępowanie dotyczyło nielegalnie wybudowanego budynku gospodarczego konstrukcji betonowej o wym. 5,2 x 6,8m wybudowanego na działce nr 1460/1 w miejscowości G. Natomiast przedłożona opinia geologiczna z [...] października 2014 r., stanowiąca w ocenie odwołującego nową okoliczność, dotyczy stoku oraz obszaru znajdującego się w sąsiedztwie budynku gospodarczego. Nie dotyczy ona zatem samego budynku gospodarczego co do którego zapadła decyzja ostateczna PINB w [...] z [...] marca 2009 r. Nie może stanowić podstawy do wznowienia postepowania. Taką podstawę mogłyby stanowić tylko nowe istotne okoliczności, ale dotyczące przedmiotu postępowania, tj. budynku gospodarczego. M. R. zaskarżył powyżej opisaną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając, że organ w sprawie rozbiórki budynku gospodarczego nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w sposób wyczerpujący nie rozpatrzył całego materiału i nie kierował się interesem strony. Skarżący podkreślił, że na budynek gospodarczy posiada inwentaryzację budowlaną wraz z ekspertyzą. Budynek nie stanowi niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia i nie pogarsza warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Posadowiony jest na działce siedliskowej, gdzie usytuowany jest także budynek mieszkalny. Posiada decyzję o warunkach zabudowy i dlatego niezrozumiałym jest dla niego dlaczego nie może otrzymać pozwolenia na użytkowanie lub dostosowanie budynku do pozwolenia na budowę. Zaznaczył nadto, że budynek posadowiony został na istniejącej podwalinie pozostałej po "rozbiórce ziemnianki" służącej do celów gospodarczych. Budynek w 90% usytuowany jest w skarpie i rozebranie go będzie zagrażać jej obsunięciu. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." sądy administracyjne badają, czy kwestionowany akt (tu decyzja) nie narusza prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nadto badają, czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością aktu z przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. Przy czym, jak wynika z przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy i w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w omówionym zakresie, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. W konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 P.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu. Zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu wznowieniowym, zainicjowanym wnioskiem skarżącego z dnia [...] października 2014 r. ze wskazaniem w nim na podstawę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W jej uzasadnieniu szczegółowo wyjaśniono istotę tej instytucji procesowej należącej do tzw. trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji, unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego i, jak wynika z lektury akt administracyjnych sprawy niniejszej, postępowanie wznowieniowe przeprowadzono zgodnie z regulacjami K.p.a. zawartymi w Rozdziale 12 "Wznowienie postępowania". Podkreślić jedynie należy, iż ta instytucja procesowa ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją w sytuacji, gdy zaistniały przesłanki określone w art. 145 § 1 K.p.a. (chodzi tu o wady postępowania a nie samą decyzję). Wniosek skarżącego z dnia [...] października 2014 r. rozpoczynając etap wstępny (wyjaśniający), w którym następuje wstępne badanie dopuszczalności wznowienia (zachowanie terminu oraz wyjaśnienie, czy strona powołuje ustawową przesłankę wznowienia), zakończony został wydaniem przez organ w dniu [...] sierpnia 2015 r. postanowienia o wznowieniu (art. 149 § 1 K.p.a.) i dopiero po jego wydaniu w tzw. etapie właściwym nastąpiło zbadanie zaistnienia przesłanki wznowienia, a który zakończył się wydaniem decyzji z art. 151 § 1 K.p.a. Zatem zachowana została tzw. dwuetapowość postępowania wznowieniowego – każdy z tych etapów cechują odrębności, inny przedmiot i zakres badania. We wspomnianym wyżej wniosku skarżący wskazał na podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Przepis ten stanowi: "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję". Powyższy przepis, jak podkreśla się w orzecznictwie (zob. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 1997 r., III SA 77/97 – Lex Polonica nr 341967) może mieć zastosowanie, gdy zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki. Pierwsza jest to, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe. Drugą z nich jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej, zaś trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody", nie były znane organowi, który wydał decyzję. Wskazać również należy, że pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Za nową okoliczność faktyczną nie może być uznana opinia biegłego sporządzona po wydaniu decyzji, lecz co najwyżej fakty wynikające z tej opinii (zob. wyrok NSA z dnia 27 października 1998 r., III SA 1165/97 – Lex Polonica nr 339457). Do wniosku z dnia [...] października 2014 r. skarżący dołączył opinię geologiczną z dnia [...] października 2014 r., której celem "jest przedstawienie negatywnego wpływu rozbiórki budynku gospodarczo – garażowego na obszar znajdujący się w ich najbliższym sąsiedztwie", a którą skarżący wskazał jako nową okoliczność w sprawie. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu, że opinia ta nie dotyczy budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr 1460/1 poł. w miejscowości G. i objętego decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2009 r. o jego rozbiórce, lecz odnosi się do stoku i obszaru w sąsiedztwie tegoż budynku. W trafnej zatem ocenie organu odwoławczego, a także omówionego wyżej rozumienia przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. podjęcie decyzji w myśl art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., a więc o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej – w sytuacji braku rzeczywistego spełnienia się tej przesłanki – było prawidłowe i odpowiada prawu. W rezultacie brak jest powodów do usunięcia tej decyzji z obrotu prawnego. Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.