I OZ 1191/16

Dnia 21 października 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.P. – N.U.S. P.- J. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt: IV SA/Po 527/16 o odmowie wstrzymania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi S.P. – N.U.S. P.- J. w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [..] kwietnia 2016 r., znak: [..] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdów postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt: IV SA/Po 527/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [..] kwietnia 2016 r., zn: [..], wskazując w uzasadnieniu, iż postanowieniem objętym skargą zobowiązano S.P. – N. U.S. do wypłaty na rzecz M.C. (osoby zajmującej się zawodowo usuwaniem i dozorem pojazdów z dróg), określonej sumy pieniężnej, tj. 33.222,46 zł. We wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia podniesiono, że wykonanie obowiązku łączy się z uruchomieniem środków publicznych, które nie zostały uwzględnione w budżecie jednostki N. U.S., ani też zabezpieczone w puli środków do dyspozycji I.S. w Poznaniu. Ponadto wypłata spornych należności M.C. może spowodować konieczność zwrotnego ich dochodzenia w przypadku uwzględnienia skargi. Zdaniem Sądu I instancji okoliczności te, jak również potwierdzenie w piśmie skarżącego z dnia 5 sierpnia 2016 r., iż wykonanie zaskarżonego postanowienia przez S.P. nie będzie skutkowało dla niego wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, uzasadniały wydanie postanowienia o odmowie wstrzymania zaskarżonego postanowienia. Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu; takiej zaś ewentualnej szkody skarżący we wniosku swoim nie wykazał. W zażaleniu na powyższe postanowienie Sądu I instancji podniesiono ponownie, że obowiązek wypłaty wynagrodzeń za usunięcie i dozór pojazdów narazi skarżącego na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody względem Skarbu Państwa poprzez uszczuplenie jego dochodów, jak i względem podatników. Podniesiono także, że od 1 kwietnia 2015 r. N. US nie jest jednostką budżetową, nie posiada własnych środków finansowych i nie ma możliwości wystąpienia do Ministra Finansów o zabezpieczenie środków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.).sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości bądź w części aktu lub czynności jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody użyte w przywołanym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Ponadto do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno zatem wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze powyższe rozważania za prawidłową uznać należy dokonaną przez Sąd I instancji ocenę wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia SKO w Poznaniu. Podkreślić należy, że każda decyzja czy postanowienie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, może też powodować komplikacje w zabezpieczeniu środków, nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że nie zostało wykazane niebezpieczeństwo, o którym mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak niebezpieczeństwa wystąpienia tych skutków potwierdza zresztą w piśmie z dnia 5 sierpnia 2016 r. N. U.S. Oczywistym jest dla Sądu podłoże tego stwierdzenia. Nie oznacza to, że Skarb Państwa, co do zasady, nie może skorzystać z ochrony, jaką przewiduje art. 61 § 3 p.p.s.a. Bez wątpienia jednak warunkiem koniecznym jest wskazanie we wniosku okoliczności, które uprawdopodobniają zaistnienie przesłanek ustawowych, co w niniejszym postępowaniu nie zostało przedstawione. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się, że organ reprezentujący Skarb Państwa może mieć trudności organizacyjne, jednakże trudno uznać, że wykonanie zaskarżonego postanowienia, może spowodować skutki omawiane powyżej, w niniejszej sprawie, skoro zobowiązanym jest w istocie Skarb Państwa, a zobowiązanie ma charakter bezsprzecznie odwracalny. Zobowiązania Skarbu Państwa są regulowane na podstawie art. 164 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz.885). Stanowi on, że wydatki nieprzewidziane, których obowiązek płatności wynika z tytułów egzekucyjnych lub wyroków sądowych, mogą być wykonywane bez względu na poziom środków finansowych zaplanowanych na ten cel (w trybie przeniesień lub uzyskania rezerw celowych). Naczelny Sąd Administracyjny zwraca natomiast uwagę, że zgodnie z treścią art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.