II SA/Gd 274/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-08-09
Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Mariola Jaroszewska, Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., gdy organ pierwszej instancji dysponował materiałem dowodowym umożliwiającym wydanie decyzji merytorycznej, a jedynie uzupełniono dowód w postaci operatu szacunkowego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jeśli jedynie uzupełniono dowód w postaci operatu szacunkowego, a nie sporządzono nowego operatu przy zastosowaniu innych reguł wyceny. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien sam ocenić materiał dowodowy, w tym uzupełniony dowód, i wydać decyzję merytoryczną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A Spółki z o.o. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty o ustaleniu odszkodowania za działkę przejętą pod drogę gminną i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda uznał, że nowy operat szacunkowy sporządzony w toku postępowania odwoławczego wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ pierwszej instancji. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. i art. 136 k.p.a., twierdząc, że organ odwoławczy dysponował materiałem dowodowym umożliwiającym wydanie decyzji merytorycznej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Wojewody z dnia 25 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za działkę przejętą pod drogę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 25 marca 2016 r. Zaskarżoną decyzją uchylono w całości decyzję Starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z dnia 6 lipca 2015 r. o ustaleniu odszkodowanie za działkę nr [...] położoną w obrębie J. w gminie K., która przeszła z mocy prawa na własność Gminy w oparciu o art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 21 marca 2011 r., nr [...], Wójt Gminy zatwierdził projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w gminie K., obr. J., stanowiącej własność A. W wyniku podziału wydzielono m.in. działkę nr [...], przeznaczoną na poszerzenie drogi gminnej. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna w dniu 26 kwietnia 2011 r.
Pismem z dnia 27 lutego 2014 r. A. zwróciła się do Starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za działkę [...].
Decyzją z dnia 31 października 2014 r. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 151 946 zł za działkę nr [...] oraz o jego przyznaniu na rzecz A. Rozpoznając odwołanie Wojewoda decyzją z dnia 24 lutego 2015 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wskazano w decyzji na uchybienia świadczące o tym, że sporządzony w sprawie operat szacunkowy został wykonany niezgodnie z przepisami prawa i z tego względu nie może być dopuszczony jako dowód w postępowaniu.
Decyzją z dnia 6 lipca 2015 r., nr [..] Starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, orzekł ponownie o ustaleniu odszkodowania, w wysokości 150 723 zł, za przedmiotową działkę oraz o jego przyznaniu na rzecz A. Jako dowód w ponowionym postępowaniu służył operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego Ł. L., z dnia 27 kwietnia 2015 r., ustalający wartość szacowanej nieruchomości na kwotę 150 723 zł.
Odwołanie od tego rozstrzygnięcia złożył Wójt Gminy. Zarzucił organowi naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez przyjęcie, że operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu 27 kwietnia 2015 r. może stanowić podstawę wyceny przedmiotowej nieruchomości oraz naruszenie art. 10 k.p.a. i przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. nr 207, poz. 2109 ze zm.). Wójt wniósł przede wszystkim zastrzeżenia co do zawartości operatu, w tym do zdefiniowanego rynku transakcji podobnych. Twierdził, że przyjęte do porównania nieruchomości wydzielone zostały na innej podstawie prawnej z nieruchomości o wyższym stopniu atrakcyjności pod inwestycje mieszkaniowe niż szacowana działka. Wskazał, że gmina K. zawarła co najmniej kilkanaście transakcji rynkowych na cele drogowe, które spełniają ustawowe cechy podobieństwa i mogłyby stanowić materiał porównawczy przy szacowaniu wartości działki nr [...].
W toku postępowania odwoławczego w odpowiedzi na wezwanie wojewody do odniesienia się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu pod adresem operatu, pismem z dnia 27 listopada 2015 r. rzeczoznawca uznał zastrzeżenia Wójta Gminy częściowo za zasadne. Sporządził korektę operatu szacunkowego z dnia 27 kwietnia 2015 r., w którym odrzucił transakcje nr [...] i [...], zaś w poprawionym operacie szacunkowym przeprowadził ponowne obliczenia, już bez uwzględnienia wymienionych transakcji, ustalając wartość prawa własności działki nr [....] w wysokości 147 777 zł.
Rozpoznając odwołanie Wojewoda decyzją z dnia 25 marca 2016 r. wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji kasacyjnej ustalono, że postępowanie administracyjne prowadzone było w oparciu o art. 129 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774), zwanej dalej u.g.n. Według tego przepisu starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126 oraz na podstawie art. 98 ust. 3 u.g.n. Ten ostatni przepis stanowi, że za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Przepis ten stosuje się, zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n., do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, których podział został dokonany na wniosek właściciela, a które to nieruchomości przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne.
Wojewoda wskazał, że w odniesieniu do spełnienia przesłanek uzasadniających ustalenie odszkodowanie podtrzymuje stanowisko wyrażone w uprzedniej decyzji z dnia 24 lutego 2015 r. Natomiast analizując kwestię dotyczącą ustalenia odszkodowania organ ustalił, że starosta orzekał na podstawie operatu sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu 27 kwietnia 2015 r. Natomiast wskutek zweryfikowania swojego stanowiska wobec zarzutów odwołania rzeczoznawca sporządził nowy operat szacunkowy, w którym oszacował wartość prawa własności przedmiotowej nieruchomości na kwotę 147 777,00 zł. W związku z wykonaniem nowego operatu szacunkowego zmieniła się kwota oszacowanej przez rzeczoznawcę majątkowego wartości prawa własności działki nr [...]. Wojewoda uznał w związku z tym, że zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. Niedopuszczalne jest według organu wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania na etapie postępowania odwoławczego na podstawie wyceny, która nie podlegała ocenie przez organ pierwszej instancji. Naruszyłoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania wynikającą z art. 15 k.p.a., co potwierdza przytoczone w uzasadnieniu decyzji orzecznictwo sądów administracyjnych. Według wojewody ustalenie w niniejszej sprawie wysokości odszkodowania przez organ drugiej instancji ograniczyłoby stronom możliwość ustosunkowania się do treści nowego operatu szacunkowego, który został wykonany w trakcie postępowania odwoławczego, jednakże którego wartości dowodowej nie miał możliwości ocenić starosta.
Nadto organ drugiej instancji uznał, że nie może ocenić wartości dowodowej operatu szacunkowego z dnia 27 kwietnia 2015 r., ponieważ został on zmieniony przez rzeczoznawcę majątkowego. Wycena przedstawiona w postępowaniu odwoławczym również nie podlega ocenie organu drugiej instancji, gdyż powinna najpierw zostać przeanalizowana, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, przez starostę. Z tych przyczyn wojewoda nie odniósł się także do zarzutów przedstawionych w piśmie wójta z dnia 16 lutego 2016 r., dotyczących nowego operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego Ł. L., ponieważ wątpliwości strony w tym zakresie powinien wyjaśnić organ pierwszej instancji w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy.
Wojewoda nie podzielił natomiast zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu w związku z niedostarczeniem organowi pisma z dnia 17 marca 2015 r. pełnomocnika A. Organ wyjaśnił, że art. 10 k.p.a. określa obowiązek informowania stron postępowania o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, jednakże nie można z tej regulacji wywodzić obowiązku doręczania stronom wszelkich pism składanych przez strony w toku postępowania. Możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym jest wystarczającym zabezpieczeniem interesów stron w tym zakresie. W aktach organu pierwszej instancji znajduje się pismo starosty z dnia 8 czerwca 2015 r., odebrane przez wójta w dniu 12 czerwca 2015 r., powiadamiające strony postępowania o możliwości wypowiedzenia się pisemnie co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W ocenie wojewody trafne jest stanowisko co do kwestii odsetek ustawowych, o które A. wniosła w piśmie z dnia 17 marca 2015 r. Zgodnie z art. 132 ust. 1a u.g.n. w sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna. Z przepisu tego wynika, że to w decyzji ustalającej odszkodowanie wskazuje się ustawowy termin jego zapłaty. Dopiero gdy zobowiązany wójt gminy nie dopełni ciążącego na nim obowiązku w terminie wynikającym z art. 132 ust. 1a u.g.n., to po stronie podmiotu, na rzecz którego odszkodowanie zostanie ustalone, powstanie roszczenie o odsetki na zwłokę.
W skardze na powyższą decyzję zarzucono:
1. naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji Starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z dnia 6 lipca 2015 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, w sytuacji gdy decyzja organu pierwszej instancji nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wydanie decyzji kasacyjnej,
2. naruszenie art. 136 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy podczas, gdy organ drugiej instancji dysponował materiałem dowodowym umożliwiającym mu wydanie decyzji merytorycznej,
3. naruszenie art. 12 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady szybkości postępowania i uchylenie się przez organ odwoławczy od rozstrzygnięcia sprawy co do istoty zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem rozpatrzenie decyzji zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. doprowadziłoby do zakończenia postępowania administracyjnego.
W skardze o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Z uzasadnienia skargi wynika, że według skarżącego w sprawie nie zachodziły przesłanki do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej z art. 138 § 2 k.p.a. Rzeczoznawca w piśmie z dnia 27 listopada 2015 r. podważył zasadność większości zarzutów zgłoszonych w odwołaniu przez wójta gminy, odnoszących się do miejsca położenia nieruchomości i jej opisu oraz oceny wysokiej atrakcyjności lokalizacji. Natomiast rzeczoznawca przychylił się do kwestii niewłaściwego doboru do porównania transakcji oznaczonych numerami [...] i [...] (z 27 transakcji przyjętych do porównania), w konsekwencji czego w korekcie operatu te transakcje zostały odrzucone. Spowodowało to konieczność nieznacznego zmniejszenia wartości nieruchomości, z kwoty 150 723 zł do kwoty 147 777 zł. Ponadto biegły nieznacznie zmienił opis charakterystyki miejscowości, w zakresie niemającym jednak wpływu na wartość operatu. Poza tymi nieznacznymi zmianami biegły nie dokonał w operacie żadnych innych korekt, nie zastosował innych reguł wyceny przedmiotowej nieruchomości przez co nie można przyjąć, że sporządził nowy operat. Zmiana wartości rynkowej nieruchomości w wyniku wykluczenia transakcji [...] i [...] uległa zmniejszeniu, nie jest to jednak zmiana na tyle istotna, aby uniemożliwiała organowi drugiej instancji wydanie decyzji reformatoryjnej. Organ drugiej instancji dysponował pełnym, uzupełnionym materiałem dowodowym w postaci skorygowanego operatu szacunkowego. Skarżący twierdzi, że zlecając uzupełnienie materiału dowodowego organ dał wyraz temu, że korzysta z art. 136 k.p.a. Organ mógł zatem wydać decyzję merytoryczną przyjmując jako podstawę decyzji wartość odszkodowania ze skorygowanego operatu. Tym bardziej, że obydwie strony miały możliwość zapoznania się ze skorygowanym operatem i zgłoszenia uwag do niego na etapie postępowania odwoławczego.
Zdaniem strony skarżącej organ odwoławczy nie wykazał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy uniemożliwia jego ustalenie w trybie art. 136 k.p.a., poprzez uwzględnienie przy ustaleniu wymiaru odszkodowania korekty operatu z dnia 27 listopada 2015 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje.
Skarga jako zasadna podlegała uwzględnieniu.
Przedmiotem niniejszej skargi oraz sądowej kontroli legalności jest opisana decyzja kasacyjna Wojewody z dnia 25 marca 2016 r., podjęta na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Okoliczności niniejszej sprawy ujawnione w postępowaniu odwoławczym nie są w istocie sporne, natomiast odmiennie zostały ocenione przez skarżącą spółkę oraz wojewodę. Jak zatem wprost wynika z ustaleń organu i materiału dowodowego, operat sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego na dzień 27 kwietnia 2015 r. skorygowany został przez tegoż rzeczoznawcę w toku postępowania odwoławczego. Zakres korekty, wynikający z zastrzeżeń do operatu zobowiązanego do odszkodowania wójta gminy, zgłoszonych dopiero w odwołaniu od decyzji starosty z dnia 6 lipca 2015 r., wyjaśniony został przez rzeczoznawcę w piśmie z dnia 27 listopada 2015 r. skierowanym do starosty. Wraz z pismem złożony został do akt sprawy skorygowany operat szacunkowy.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji złożenie skorygowanego operatu uznał organ odwoławczy za sporządzenie nowego operatu, co miało uzasadnić konieczność przeprowadzenia na nowo postępowania dowodowego, w pełnym zakresie.
W okolicznościach niniejszej sprawy stanowisko takie jest błędne i nie mogło podlegać aprobacie.
Jak stanowi art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja taka została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Rozstrzygnięcie kasacyjne może w szczególności wystąpić, jeżeli wątpliwości organu odwoławczego co do ustalonego stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Przepis ten z kolei przewiduje, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Ocena, czy w danej sytuacji mamy do czynienia z postępowaniem dowodowym w zakresie uzupełniającym, czy też wykraczającym poza uzupełnienie, wymaga odniesienia się do konkretnych okoliczności sprawy. Istotne jest przy tym porównanie i ocena dotychczas zebranego materiału dowodowego przed organem pierwszej instancji oraz zakresu uzupełnienia czynności dowodowych organu odwoławczego, tak by wykazać, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Według utrwalonych poglądów orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1619/14, wraz z orzecznictwem przywołanym w jego uzasadnieniu, dostępny w CBOSA i LEX-el), decyzja kasacyjna, powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia może być podjęta tylko w sytuacjach określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Taki rodzaj decyzji organu odwoławczego, stanowiący wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Co do zasady bowiem, orzeczenie organu odwoławczego winno mieć charakter reformacyjny (art. 138 § 1 k.p.a.), zaś uprawnienia kasacyjne tego organu mają charakter wyjątkowy. W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje zatem wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym
Samo uzupełnienie dowodów nie jest jednak wystarczającą przesłanką do kasacji decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Konieczność przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, j.w., str. 519).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy sąd uznaje za trafne stanowisko skarżącego co do naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 136 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że uzupełniające i częściowo korygujące operat wyjaśnienie rzeczoznawcy przekracza ramy dowodowe dopuszczone w postępowaniu odwoławczym. Zgodzić by się trzeba ze stanowiskiem, że sporządzenie czy też potrzeba sporządzenia nowego operatu radykalnie zmieniającego operat pierwotny, w szczególności co do metodologii i zastosowania innych reguł wyceny, uzasadniałoby kasację decyzji organu pierwszej instancji z uwagi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie istotnych okoliczności sprawy. Operat rzeczoznawcy, w istocie mający charakter opinii biegłego, jest bowiem jedynym dowodem w sprawach dotyczących ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, w tym przypadku odszkodowania, o którym mowa w art. 129 ust. 1 pkt 5 u.g.n., za działkę powstałą wskutek podziału i przejętą pod drogę gminną (jej poszerzenie), na podstawie art. 98 ust. 3 u.g.n. W takiej właśnie sytuacji mielibyśmy do czynienia z naruszeniem zasady dwuinstancyjności, o której mowa w art. 15 k.p.a., skoro operat szacunkowy bezpośrednio wpływa na treść decyzji ustalającej obowiązek finansowy.
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1753/06 (dostępny w CBOSA), wydanym na tle poprzedniego brzmienia art. 138 § 2 k.p.a., lecz stanowisko to pozostaje nadal aktualne, w trybie art. 136 k.p.a. może być wprawdzie uzupełniona opinia biegłego, lecz ponowne przeprowadzenie tego dowodu, to jest ponowne sporządzenie operatu szacunkowego i to przy zastosowaniu innych reguł wyceny nieruchomości oznacza w istocie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części (...). Potrzeba sporządzenia operatu szacunkowego przy zastosowaniu innych reguł wyceny nieruchomości uzasadnia zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a.
W okolicznościach niniejszej sprawy "uzupełnienie" operatu przez jego autora – rzeczoznawcę majątkowego, polegało na usunięciu (o dwie) liczby transakcji przyjętych do wyceny, przez co ustalona wartość przedmiotowej nieruchomości uległa nieznacznemu zmniejszeniu. Zakres korekty wynika z pisma wyjaśniającego rzeczoznawcy z dnia 27 listopada 2015 r., a porównanie operatu pierwotnego z dnia 27 kwietnia 2015 r. ze złożonym do akt operatem po korekcie wskazuje na nieznaczny zakres zmian, zgodny z treścią wspomnianego pisma. Nie doszło przy tym do zmiany metodologii ani reguł wyceny zastosowanych przez rzeczoznawcę w operacie z dnia 27 kwietnia 2015 r.
Tym samym, zdaniem sądu, mamy w niniejszej sprawie do czynienia z dowodem uzupełniającym w rozumieniu art. 136 k.p.a., który powinien podlegać ocenie przez organ odwoławczy wraz z dowodami zgromadzonymi w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Nie ma podstaw do twierdzenia, że zgłoszenie przez wójta gminy zarzutów do operatu dopiero w odwołaniu i formułowanie kolejnych zarzutów w tym postępowaniu uzasadnia uchylenie się przez organ odwoławczy od rozpatrzenia sprawy i kasację decyzji organu pierwszej instancji. Tym samym wojewoda naruszył przepis art. 138 § 2 k.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie aprobuje bowiem decyzji kasacyjnej wydanej z istotnym naruszeniem przepisu art. 136 k.p.a., wskutek pominięcia dowodu z pisma wyjaśniającego oraz opinii uzupełniającej operat sporządzony przez tego samego rzeczoznawcę przed pierwszą instancją. W tym kontekście zasadny jest także zarzut skargi odnośnie naruszenia przepisu art. 12 § 1 k.p.a., statuującego zasadę szybkości postępowania. Wskutek wskazań zawartych w decyzji kasacyjnej ocena zebranego w całym postępowaniu materiału dowodowego wraz z rozpatrzeniem zarzutów odwołania przerzucona została na organ pierwszej instancji, co niewątpliwie prowadzi do wydłużenia już trwającego ponad dwa lata postępowania w sprawie odszkodowania za działkę przejętą pod drogę gminną. Tymczasem materia niniejszej sprawy, prawidłowo przyjęta przez wojewodę w zakresie zaistnienia przesłanek uzasadniających ustalenie odszkodowania na podstawie przepisów art. 129 ust. 1 pkt 5 i art. 98 ust. 3 u.g.n., nie jest prawnie skomplikowana i sprowadza się jedynie do ustalenia wysokości odszkodowania.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznając skargę za zasadną, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 25 marca 2016 r.
Ponownie rozpatrując odwołanie wojewoda podejmie stosowne rozstrzygnięcie po dokonaniu oceny zgromadzonego materiału dowodowego i rozpatrzy zarzuty odwołania także w kontekście przeprowadzonego dowodu uzupełniającego.
O kosztach sąd postanowił na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a. ustalając, że na zasądzone od organu na rzecz skarżącej spółki koszty postępowania składa się kwota 200 zł wpisu sądowy oraz wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 zł, wraz z opłatą od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło