II SA/Sz 549/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-08-11
Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Sokołowska, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy o grach hazardowych dotyczące kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry (art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.) mogą być stosowane, jeśli projekt ustawy nie został notyfikowany Komisji Europejskiej zgodnie z Dyrektywą 98/34/WE, a art. 14 ust. 1 tej ustawy został uznany za przepis techniczny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy ustawy o grach hazardowych dotyczące kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry zostały zastosowane prawidłowo. Brak notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej nie wyklucza możliwości zastosowania art. 89 u.g.h., ponieważ przepis ten nie jest przepisem technicznym w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE i stanowi samodzielną podstawę do nakładania kar pieniężnych. Uchwała NSA z dnia 16 maja 2016 r. (sygn. akt II GPS 1/16) potwierdza, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym i podlega stosowaniu niezależnie od charakteru art. 14 ust. 1 tej ustawy.Stan faktyczny
Spółka A. została ukarana karą pieniężną przez Naczelnika Urzędu Celnego za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa unijnego i krajowego, w tym brak notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych jako przepisu technicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając zastosowanie przepisów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Celnego w S. decyzją z dnia [...],
nr [...] wymierzył Spółce A. karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
Spółka A. wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Dyrektora Izby Celnej w S., którym zwróciła się o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o umorzenie postępowania w sprawie.
Przedmiotowej decyzji zarzuciła naruszenie następujących przepisów:
1. zastosowanie przepisu sankcjonującego art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy
z dnia 19.11.2009 r. o grach hazardowych w warunkach, gdy przepis sankcjonowany art. 14 ust. 1 u.g.h. został uznany za przepis techniczny w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19.07.2012 r. w sprawach połączonych C-212/11, C-214/11, C-217/11 i nie notyfikowany Komisji Europejskiej w trybie Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22.06.1998 r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego;
2. naruszenie przepisów art. 120 i 121 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez spowodowanie utraty zaufania do organu orzekającego w zakresie umiejętności posługiwania się ogólnie dostępnymi źródłami prawa i lekceważenie podstawowych zasad procedury ujętej w przepisie art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej;
3. naruszenie art. 9 i art. 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wydanie orzeczenia z naruszeniem prawa unijnego - m.in. art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 13.12.2007 r., art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (zasada lojalności), art. 8 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22.06.1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Dyrektor Izby Celnej w S. decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613), dalej "O.p.", w związku z art. 1, art. 2 ust. 3 i ust. 4, art. 3, art. 6 ust. 1, art.23 a, art. 32 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 2 i art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 612), dalej "u.g.h.", po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w dniu [...] funkcjonariusze celni Urzędu Celnego w S. przeprowadzili czynności kontrolne w lokalu [...], mieszczącym się w [...], w którym działalność gospodarczą prowadziła H.S. Ustalenia poczynione w toku ww. kontroli zawarte zostały w protokole z kontroli urządzania gier hazardowych poza ośrodkami gier nr [...]. Zgodnie z treścią protokołu funkcjonariusze celni stwierdzili, że w ww. lokalu były włączone do sieci i gotowe do prowadzenia gier trzy automaty: [...].
W związku z powyższym funkcjonariusze przeprowadzili czynności odtworzenia możliwości przeprowadzenia gier na ww. automacie. W wyniku czynności kontrolnych funkcjonariusze stwierdzili, że automaty te są urządzeniami do gier losowych według definicji zawartej w art. 2 ust. 3 u.g.h.. Na podstawie umowy najmu powierzchni pod automaty ustalono również, że prawnym dysponentem ww. automatów jest Spółka A.
Wobec powyższego, stosownie do treści art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., urządzający gry na automatach poza kasynem gry podlega karze pieniężnej, w wysokości określonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, tj. [...] zł od każdego automatu.
Po zakończeniu postępowania, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] organ I instancji wymierzył Spółce A. karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł.
Podejmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Celnej
w S. dokonał analizy zgromadzonych w aktach sprawy materiałów dowodowych, tj.: dokumentów z postępowania kontrolnego oraz dokumentów
z postępowania karnego skarbowego, włączonych do postępowania postanowieniem
z dnia [...], nr [...].
Organ odwoławczy wskazał, że istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia czy gry prowadzone na urządzeniach [...] posiadają cechy wymienione w art. 2 ust. 3-5 u.g.h., a więc czy są grami na automatach w rozumieniu przepisów tej ustawy, a w konsekwencji czy w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w zw. z ust. 2 pkt 2 tej ustawy, tj. czy strona winna zostać ukarana karą pieniężną z tytułu urządzania gier poza kasynem gry.
Organ ten podał dalej, że w myśl art. 3 u.g.h. urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Zgodnie art. 6 ust. 1 u.g.h działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Koncesji na prowadzenie kasyna gry udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych (art. 32 ust. 1 u.g.h.). Z kolei w myśl art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry.
W ocenie organu, analiza przytoczonych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, że gry na automatach, zdefiniowane w art. 2 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 u.g.h., mogą być urządzane wyłącznie w kasynach gry, prowadzonych przez podmioty posiadające koncesję na ich prowadzenie. W świetle powyższego, zdaniem organu, uznać należy, że każdy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry, podejmuje tę działalność wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych, a więc nielegalnie.
Organ dokonał analizy zgromadzonych w toku postępowania dowodów i uznał za wiarygodne wyniki przeprowadzonego eksperymentu, jak również dał wiarę opiniom sporządzonym przez biegłego sądowego mgr M.B. Dowody te, zdaniem organu, jednoznacznie przesądziły o charakterze urządzanych na automacie gier i stanowiły wystarczającą podstawę do wymierzenia skarżącej kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.
Dalej organ wywodził, że zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe,
w których gra zawiera element losowości. Zatem, w świetle ww. przepisu grami na automatach są gry spełniające łącznie trzy przesłanki, tj.:
1) są to gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych,
2) są to gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe;
3) zawierają element losowości.
Z kolei, zgodnie z art. 2 ust. 4 tej ustawy, wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.
W myśl art. 2 ust. 5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
Zdaniem organu, gry urządzane na zabezpieczonych automatach spełniały opisane wyżej przesłanki, co wynika wprost z opinii biegłego.
Dyrektor Izby Celnej w S. wskazał również, że z treści normatywnej
art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h wynika, że urządzającym grę na automatach będzie każdy podmiot, który organizuje tę grę hazardową bez względu na to, czy obiektywnie jest zdolny do spełnienia jednego z warunków uzyskania koncesji (zezwolenia) w postaci odpowiedniej, ustawowo określonej formy prawnej prowadzonej działalności regulowanej. Istotne staje się wyłącznie ustalenie, że gra na automacie została urządzona poza kasynem gry. Wyjaśnił, że ustawa o grach hazardowych nie definiuje pojęcia "urządzającego gry", dlatego też, posługując się definicją słowa "urządzanie" zawartą w słowniku PWN, stwierdzić należy, że karą za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry może być ukarany równolegle zarówno właściciel lokalu, jak i właściciel automatu, czy też osoba, która zorganizowała przedsięwzięcie polegające na urządzaniu gier hazardowych.
Z protokołu z przeprowadzenia czynności odtworzenia możliwości gry/gier na automatach [...] z dnia [...] wynika, że w trakcie eksperymentu rozegrano szereg gier, podobnych do gier oferowanych na automatach do gier hazardowych, zlokalizowanych w legalnych ośrodkach gier. Ponadto, wykazano bezspornie losowy charakter tych gier, uzależniony od programu danej gry, a także możliwość przedłużania rozgrywania gier za uzyskane wygrane w poprzednich grach.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika nadto, że w dniu [...] H.S., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "[...]", wynajęła Spółce A. – dysponentowi prawnemu automatów, część lokalu (3 m²) w celu zainstalowania urządzenia do gier, na którym dzierżawca będzie prowadził działalność gospodarczą. W § 2 umowy wskazano między innymi, że wynajmujący zobowiązuje się do stałego dostarczania energii elektrycznej, pozwalającej na nieprzerwaną pracę automatów, sprawowania pieczy i ochrony lokalu oraz automatów, w szczególności przed uszkodzeniem, zniszczeniem lub utratą oraz do utrzymania lokalu w czystości i w stanie umożliwiającym Spółce oraz klientom niezakłócone korzystanie z automatów. Wynajmujący zobowiązuje się udostępniać lokal na każde żądanie Spółki – jej pracownikom i współpracownikom celem serwisowania, konserwacji, rozliczania i dokonywania innych czynności dotyczących automatów.
W § 3 umowy wskazano, że w zamian za prawidłowe wykonanie wszystkich świadczeń określonych w umowie Spółka zobowiązuje się płacić wynajmującemu miesięczny czynsz najmu w wysokości [...] zł. Natomiast w § 4 umowy zawarte zostało oświadczenie, że wszelkie postanowienia umowy są poufne i w związku z tym umowa nie może być ujawniana w całości lub w części osobom trzecim bez uprzedniej, pisemnej zgody, pod rygorem nieważności zgody obu stron.
W ocenie organu, skoro Spółka umiejscowiła przedmiotowe automaty w lokalu "[...]", w którym działalność gospodarczą prowadziła H.S., celem urządzania na nich gier hazardowych, bez wątpienia stanowiło to "zorganizowanie przedsięwzięcia". Organ zaznaczył, że na żadnym etapie prowadzonego postępowania strona nie kwestionowała faktu bycia prawnym dysponentem ww. automatów.
Jednocześnie organ stwierdził, na podstawie danych zawartych w systemie [...], że Spółka nigdy nie posiadała zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w formie kasyna gry i w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.
Mając zatem na uwadze ustalony na podstawie zgromadzonych dowodów stan faktyczny niniejszej sprawy oraz przeprowadzoną wykładnię mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, organ stwierdził, że strona w kontrolowanej lokalizacji urządzała gry na automatach, na których prowadzone gry spełniały przesłanki określone w art. 2 ust. 3 w związku z ust. 4 u.g.h.
W związku z powyższym Spólce A. zasadnie została wymierzona kara pieniężna w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.
Dyrektor Izby Celnej uznał za niezasadne pozostałe zarzuty podniesione
w odwołaniu. W ocenie organu odwoławczego, strona ponosi odpowiedzialność administracyjną za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry i tym samym podlega dyspozycji normy z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Odnosząc się do zarzutu zastosowania przepisów art. 89 u.g.h., mimo braku ich notyfikacji, organ odwoławczy stwierdził, że przepisy ustawy będące podstawą nałożenia kary pieniężnej, nie mają charakteru technicznego w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE, a w konsekwencji nie ma podstaw do odmowy ich stosowania jako niezgodnych z prawem unijnym. Podniósł, że w polskim systemie prawnym najwyższym aktem normatywnym pozostaje Konstytucja, co wynika wprost z jej art. 8 ust. 1, a czego wyrazem jest kompetencja Trybunału Konstytucyjnego do oceny zgodności umów międzynarodowych z Konstytucją. Z kolei analiza treści art. 91 ust. 3 Konstytucji prowadzi do wniosku, że przepis ten nie ma zastosowania w przypadku niedochowania obowiązku notyfikacji projektu regulacji prawnej mającej charakter przepisu technicznego, albowiem obowiązek ten odnosi się do fazy procesu legislacyjnego i jego adresatem są odpowiednie organy państw odpowiadające za ten proces. Ponadto, w momencie, w którym aktualizuje się norma nakazująca notyfikację, brak jest jeszcze normy prawnej o charakterze ustawowym, która mogłaby wejść w kolizję z tą pierwszą normą.
Reasumując, organ odwoławczy uznał, że zarzuty przedstawione przez stronę
w odwołaniu są nieuzasadnione i nie znajdują odzwierciedlenia w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Celnego w S. działał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa,
tj. z ustawą z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych i w oparciu o zawarte
w niej regulacje prawidłowo uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki wydania decyzji w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Tym samym organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, czego domagała się strona w odwołaniu z dnia [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., Spółka A. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając jej naruszenie:
1) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19.11.2009 r. o grach hazardowych (dalej u.g.h.) w warunkach niemożności stosowania bezpośrednio z nim związanego art. 14 ust. 1 u.g.h., jako przepisu technicznego tej ustawy, której projekt nie został notyfikowany Komisji Europejskiej, w trybie art. 1 pkt 11, art. 8 pkt 1 oraz art. 9 pkt 7 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22.06.1998 r.;
2) art. 120 i 121 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez prowadzenie postępowania
w sposób niebudzący zaufania do organów w związku z wydaniem rozstrzygnięcia na podstawie wprawdzie obowiązującej u.g.h., ale w zakresie przepisów art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i art. 14 ust. 1 u.g.h., tj. przepisu technicznego, obciążonego niemożnością jego stosowania;
3) art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez zaniechanie odniesienia się do zarzutów podniesionych przez Spółkę w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego
– w szczególności do zarzutu uznania przez organ przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. za samodzielna podstawę orzekania i jednocześnie uznania, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma znaczenia przepis art. 14 ust. 1 u.g.h.;
4) art. 9 Konstytucji RP poprzez wydanie orzeczenia z naruszeniem prawa międzynarodowego.
W uzasadnieniu Spółka wskazała między innymi, że nie kwestionuje ustaleń organów w zakresie stanu faktycznego, w tym wyników eksperymentów, i potwierdza, że zatrzymane automaty nie posiadały poświadczenia rejestracji, urządzano z ich wykorzystaniem gry hazardowe bez zezwolenia, a odbywało się to w lokalu nie będącym kasynem gry. Podważyła jednak możliwość zastosowania w sprawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. z racji na ich techniczny charakter i nienotyfikowania ich Komisji Europejskiej w procedurze przewidzianej dla przepisów technicznych w Dyrektywie 98/34WE, między innymi w art. 1 pkt 11, art. 8 i 9, o czym Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wiążąco rozstrzygnął w wyroku z dnia 19.07.2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień, bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodniez art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w S. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S., nakładającą na skarżącą Spółkę karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach do gier poza kasynem gry.
Istota sporu sprowadza się zatem do oceny prawidłowości nałożenia na skarżącą kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
W ocenie sądu, przepisy ustawy o grach hazardowych w okolicznościach faktycznych sprawy zostały przez organ zastosowane prawidłowo. Postępowanie przeprowadzone było zgodnie z wymogami proceduralnymi, w szczególności zgodnie z regułami przewidzianymi m.in. w przepisach: art. 121 § 1, art. 122 § 1, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 O.p.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wskazać należy,
że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń w przedmiocie stanu faktycznego, które doprowadziły do trafnej, w ocenie sądu, konkluzji, że gry urządzane na zabezpieczonych automatach były grami hazardowymi w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Przemawia za tym zarówno udowodniony losowy charakter gier, jak również fakt, że zabezpieczone automaty wyposażone były w urządzenie służące do wypłaty wygranych pieniężnych, który to fakt wynika zarówno z przeprowadzonego eksperymentu, jak również ze znajdujących się w aktach postępowania opiniach biegłego sądowego. Okoliczność ta nie została, zdaniem sądu, przez skarżącą skutecznie zakwestionowana.
Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych,
o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.
W myśl art. 2 ust. 5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
Jak stanowi art. 2 ust. 4 u.g.h. "wygraną rzeczową" w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.
W świetle poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń nie ulega wątpliwości,
że gry urządzane na zakwestionowanych automatach wypełniały definicję, o której mowa w przytoczonych wyżej przepisach.
Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia przez organ art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, w związku z 14 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.g.h poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wobec braku notyfikacji Komisji Europejskiej projektu u.g.h., wymaganej przez art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r.
W ocenie sądu, brak notyfikacji art. 14 ustawy o grach hazardowych nie wyklucza możliwości zastosowania przez organy podatkowe art. 89 tej ustawy. Skład orzekający niniejszej w sprawie w pełni podziela argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartą w wyrokach tego sądu z dnia 25 listopada 2015 r. (sygn. akt II GSK 183/14 oraz II GSK 181/14), w których Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził istnienie w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych samodzielnej podstawy do nakładania na podmiot eksploatujący (poza kasynami) automaty do takich gier, kary pieniężnej w wysokości wynikającej z art. 89 ust. 2 pkt 2, tj. bez powiązywania tego przepisu z zakazem wyprowadzonym z technicznej normy art. 14 ust. 1 u.g.h.
W związku z rozbieżnościami na tle interpretacji art. 14 ust. 1 i 89 u.g.h.
w kontekście ich technicznego charakteru, a w konsekwencji dopuszczalności stosowania kar administracyjnych za naruszenie zakazu urządzania gier hazardowych poza kasynami gry, Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 16 maja 2016 r. uchwałę w składzie siedmiu sędziów (sygn. akt II GPS 1/16), z której wynika po pierwsze: że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej - zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy.
Po wtóre, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie powiększonym,
za uzasadnione uznać należy to podejście interpretacyjne do spornej w sprawie kwestii, którego rezultat prowadzi do wniosku, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym, a w konsekwencji, że nie podlegał obowiązkowi notyfikacji. Wymieniony przepis ustawy krajowej sam w sobie nie kwalifikuje się do żadnej spośród grup przepisów technicznych, o których mowa w dyrektywie 98/34/WE.
Przepis ten, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, ustanawia sankcję za działania niezgodne z prawem, zaś ocena tej niezgodności jest dokonywana na podstawie innych wzorców normatywnych. O możliwości zastosowania, bądź konieczności odmowy zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. decydują bowiem okoliczności konkretnej sprawy i zestawienie, w jakim przepis ten występuje w ramach konstrukcji normy prawnej, odnoszącej się do ustalonego stanu faktycznego,
co oznacza, że zasadniczo może stanowić on podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych.
Dokonując oceny korelacji art. 14 ust 1 u.g.h. i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "w sytuacji, gdy art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych penalizuje urządzanie gier na automatach w sposób niezgodny z prawem, a z art. 14 ust. 1 tej ustawy wynika, że urządzanie gier na automatach jest dozwolone w kasynach gry, co wymaga spełnienia szeregu szczegółowych warunków określonych ustawą ściśle reglamentującą tego rodzaju działalność, to za oczywiste uznać należy, że z punktu widzenia stosowania albo odmowy stosowania tego przepisu, ustaleniem faktycznym o wiodącym i prawnie relewantnym znaczeniu jest ustalenie odnoszące się do następującej okoliczności. Mianowicie, czy podmiot prowadzący działalność regulowaną ustawą o grach hazardowych w ogóle poddał się działaniu zasad określonych tą ustawą - w tym zwłaszcza zasad określonych w jej art. 14 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 - czy też przeciwnie, zasady te zignorował w ten sposób, że na przykład działalność tę prowadził pomimo, że ani zezwolenia, ani koncesji na prowadzenie gry nigdy nie posiadał, ani też nie ubiegał się o nie."
W ocenie NSA, nie jest więc tak, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. pozostaje w tego rodzaju (funkcjonalnym) związku z technicznym przepisem art. 14 tej ustawy, który to związek, zawsze i bezwarunkowo - a więc, bez względu na elementy i okoliczności konkretnych stanów faktycznych obrazowanych przywołanymi powyżej przykładami - uzasadnia odmowę jego zastosowania, jako podstawy nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry. Niezależnie od powyższego wskazał również, że z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt P 4/14, wynika, że tryb notyfikacji nie jest elementem krajowej procedury ustawodawczej. Trybunał stwierdził, że przepisy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. są zgodne z art. 2 w związku z art. 7, a także z art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a zatem nie ma obecnie wątpliwości co do ich obowiązywania.
Z art. 269 § 1 P.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Powyższe nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skład sądu orzekający w niniejszej sprawie wykładnię zaprezentowaną w przedmiotowej uchwale w całej rozciągłości podziela.
Oznacza to, zdaniem sądu, że podlegająca kontroli podstawa materialnoprawna zaskarżonych decyzji, jest w świetle krajowego porządku prawnego podstawą ważną i obowiązującą, a zatem nie zachodzi podstawa do odmowy stosowania tych przepisów.
Należy też końcowo podnieść, że przywołany w treści skargi wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 lipca 2012 r. został wydany w trybie prejudycjalnym wobec zadanych przez WSA w Gdańsku pytań, a mianowicie: czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34 powinien być interpretowany w ten sposób, że do "przepisów technicznych", których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy, należy taki przepis ustawowy, który: - zakazuje zmiany zezwoleń na działalność polegającą na instalowaniu automatów do gier o niskich wygranych w zakresie miejsca urządzania gry (w sprawie C-213/11); - zakazuje przedłużania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych (w sprawie C -214/11); - zakazuje wydawania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych (w sprawie C -217/11). Pytania prejudycjalne dotyczyły zatem przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych - art. 135 ust. 2, 138 ust. 1 oraz 129 ust. 2. Należy podkreślić, że żaden z tych przepisów nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
Konsekwencją niezasadności zarzutów co do technicznego charakteru regulacji art. 89 u.g.h. jest nietrafność zarzutów naruszenia przez organy art. 120 i 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Postępowanie w sprawie zostało bowiem przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do tych organów, które udzielały stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Organy wyjaśniły też stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy.
Zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona i zawiera zarówno pełne uzasadnienie faktyczne, jak i prawne. Dyrektor Izby Celnej opisał stan faktyczny sprawy w sposób wyczerpujący, odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, a prawne uzasadnienie decyzji, wbrew zarzutom skargi, spełnia wymogi art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.
Za bezpodstawny uznać zatem należy zarzut naruszenia art. 9 Konstytucji RP.
Biorąc pod uwagę prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy oraz przeprowadzoną wykładnię mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, zasadnie przyjęto, że strona skarżąca urządzała gry w kontrolowanej lokalizacji na automatach spełniających przesłanki art. 2 ust. 3 u.g.h., a więc stan faktyczny sprawy prawidłowo podlegał subsumpcji pod normę prawną zawartą w obowiązujących przepisach art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.
W tym stanie rzeczy sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło