I SA/Wa 701/16
WyrokWSA w Warszawie2016-08-11
Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Magdalena Durzyńska, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej, wydanej z rażącym naruszeniem prawa, może zostać wydana po upływie znacznego czasu od jej wydania, jeśli była podstawą nabycia prawa, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego P 46/13?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 46/13, stwierdzający niekonstytucyjność art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa po upływie znacznego czasu, gdy była ona podstawą nabycia prawa, nie może być stosowany w niniejszej sprawie. Sąd argumentował, że okres 15 lat od wydania decyzji komunalizacyjnej nie jest "znacznym upływem czasu", a ponadto wyrok TK miał charakter zakresowy i nie może być stosowany jako uniwersalna podstawa do rekonstrukcji normy prawnej przez sąd. W konsekwencji, mimo pewnych braków w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, sąd uznał ją za odpowiadającą prawu i oddalił skargę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Miasta B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa, która utrzymała w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody z 2000 r. w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa mienia będącego we władaniu Szpitala Ogólnego w B. Skarżące miasto zarzuciło naruszenie przepisów k.p.a. oraz Konstytucji, w szczególności poprzez nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego P 46/13 dotyczącego stwierdzania nieważności decyzji po upływie znacznego czasu. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Iwona Kosińska Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi Miasta B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Minister Skarbu Państwa decyzją z [...] lutego 2016 r. utrzymał w mocy własną decyzję z 21 października 2015 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2000 r., w części dotyczącej pkt 1 tej decyzji, tj. stwierdzenia nabycia z mocy prawa mienia będącego we władaniu Szpitala Ogólnego w B., w skład którego wchodzi nieruchomość zabudowana położona w B. przy ul. [...], oznaczona w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, opisane w księdze wieczystej nr LWh [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B., Wydział Ksiąg Wieczystych oraz w pkt 3 decyzji w zakresie dotyczącym pkt 1.
W uzasadnieniu decyzji Minister Skarbu Państwa wskazał na następujący stan sprawy.
Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2000 r. stwierdził nabycie z mocy prawa przez miasto na prawach powiatu [...] mienia będącego we władaniu Szpitala Ogólnego w B., w skład którego wchodzą:
1. nieruchomość zabudowana położona w B. przy ul. [...], oznaczona w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, opisane w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B,
2. nieruchomość zabudowana położona w B. przy ul. [...], oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, posiadająca urządzoną księgę wieczystą [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w B.,
3. Budynek i budowle trwale połączone z nieruchomościami gruntowymi wymienionymi w pkt 1 i 2.
Decyzja ta stała się ostateczna.
A. B. wnioskiem z 8 lipca 2015 r. zwrócił się do Ministra Administracji i Cyfryzacji o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2000 r., w zakresie dotyczącym działek ewidencyjnych nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, położonych w B. przy ul. [...].
Minister Administracji i Cyfryzacji uznając się niewłaściwym w sprawie, pismem z 20 lipca 2015 r. przekazał sprawę do Ministra Skarbu Państwa.
Minister Skarbu Państwa decyzją z [...] października 2015 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2000 r., w części dotyczącej pkt 1 decyzji, tj. stwierdzenia nabycia z mocy prawa mienia będącego we władaniu Szpitala [...], w skład którego wchodzi nieruchomość zabudowana położona w B. przy ul. [...], oznaczona w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, opisane w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B., oraz w pkt 3 decyzji w zakresie dotyczącym pkt 1.
Od decyzji Ministra Skarbu Państwa z [...] października 2015 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie złożyło Miasto B. zaznaczając, że dla niniejszej sprawy istotne znaczenie może mieć wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., P 46/13, stwierdzający niekonstytucyjność art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję (wskazaną na wstępie decyzją z [...] lutego 2016 r.) Minister Skarbu Państwa stwierdził, że podstawą stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] kwietnia 2000 r., w części dotyczącej pkt 1, było wejście do obrotu prawnego prawomocnej decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2014 r., stwierdzającej, że nieruchomość położona w B. przy ul. [...], oznaczona obecnie jako p. bud. [...] o pow[...] ha, p. bud. [...] o pow. [...] ha, pgr [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Minister zaznaczył, że działki nr [...],[...] oraz działka nr [...], która powstała z podziału działki nr [...] (w jej powierzchnię weszła [...]), a ta z kolei z podziału pierwotnej pgr [...], stanowią obecnie własność miasta na prawach powiatu B. na podstawie kwestionowanej decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] kwietnia 2000 r.
Analizując powyższe okoliczności Minister podkreślił, że decyzja Wojewody [...] z [...] kwietnia 2014 r. wywołuje określone skutki prawne. Skutki te Minister opisał w poprzedniej decyzji, gdzie stwierdził, że decyzja z [...] kwietnia 2014 r. sprawia, że Skarb Państwa nie mógł być uznany za właściciela przedmiotowych działek nr [...], nr [...] i nr [...], a co za tym idzie, nie została spełniona podstawowa przesłanka komunalizacji, określona w art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, tzn. nieruchomość ta nie była własnością Skarbu Państwa. Dopóki nie jest wyeliminowana z obrotu decyzja Wojewody [...] z [...] kwietnia 2014 r., nie można stwierdzić, że wystąpiły przesłanki, które umożliwiłyby uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Skarbu Państwa z [...] października 2015 r.
Treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., P 46/13, stwierdzającego niekonstytucyjność art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą do nabycia prawa lub ekspektatywy – nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Trudno bowiem uznać, iż okres 15 lat od wydania decyzji komunalizacyjnej można było traktować jako znaczny upływ czasu. Uznaje się bowiem, że pod pojęciem znaczny upływ czasu należy rozumieć okres kilkudziesięciu lat. Uzasadniając to stanowisko Minister odwołał się do uzasadnienia wyroku TK oraz do orzecznictwa sądowo-administracyjnego.
Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z 29 lutego 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Miasto B.. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż wydanie przez Wojewodę [...] decyzji z [...] kwietnia 2014 r., który stwierdził, że nieruchomości położone w B. przy ul. [...], objęte pierwotnie KW [...] i Lwh [...] gminy katastralnej [...], oznaczone jako: [...], nie podpadały pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, automatycznie skutkuje sankcją nieważności jego uprzedniej decyzji z [...] kwietnia 2000 r., mocą której stwierdził, że nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów jako działki [...], gmina katastralna [...], nr [...] (obecnie dz. [...]) o pow. [...] ha oraz działka nr [...], o pow. [...] ha, posiadająca urządzoną księgę wieczystą nr [...] (na mocy pkt. 1 decyzji), jak również budynki i inne budowle trwale z nimi połączone (na mocy pkt. 3 decyzji) z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa mieniem miasta na prawach powiatu B., a nade wszystko, iż została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co w żadnym przypadku nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Co więcej Minister Skarbu Państwa arbitralnie i w sposób nieuzasadniony przyjął, iż Skarb Państwa nie był właścicielem tych nieruchomości przed dniem 1 stycznia 1999 r. i nie stanowiły one mienia Skarbu Państwa;
2. art. 156 § 2 k.p.a. i art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie niekonstytucyjności przepisu art. 156 § 2 k.p.a. i naruszenie zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej Wojewody [...] z [...] kwietnia 2000 r. i konstytucyjnie zapewnionej ochrony praw nabytych zgodnie z wykładnią Trybunału Konstytucyjnego zawartą w uzasadnieniu wyroku z 12 maja 2015 r., P 46/13;
3. art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie i brak uzasadnienia rozstrzygnięcia w przedmiocie negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w postaci wywołania przez decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2000 r. nieodwracalnych skutków prawnych.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej odrzucenie (w przypadku nie uzupełnienia braków fiskalnych) lub o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W ocenie sądu brak było podstaw do uwzględnienia skargi, gdyż zaskarżona decyzja, mimo że niekompletnie uzasadniona, w ostateczności odpowiada prawu.
Zaskarżona decyzja orzekała o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2000 r., w części dotyczącej stwierdzenia nabycia z mocy prawa mienia będącego we władaniu Szpitala [...], w skład którego wchodzi nieruchomość zabudowana położona w B. przy ul. [...], oznaczona w ewidencji gruntów jako działki nr [...], opisane w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B.
Podstawę prawną decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2000 r. stanowił art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) – dalej: Przepisy wprowadzające. Z powołanego przepisu wynika, że "Mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej."
Zatem, podstawą komunalizacji z mocy prawa, w trybie art. 60 ust. 1 Przepisów wprowadzających, było mienie: 1. Skarbu Państwa; 2. będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego.
Wojewoda [...] w decyzji z [...] kwietnia 2014 r. stwierdził, że nieruchomości położone w B. przy ul. [...], objęte pierwotnie [...], oznaczone jako: [...], stanowiące współwłasność J. i M. P., nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., Nr 3, poz. 13 ze zm.). Bezsporne jest, że decyzja ta stała się ostateczna, gdyż nie została zaskarżona odwołaniem, co wynika z adnotacji na tej decyzji.
Jak ustalił Minister Skarbu Państwa, działka nr [...], o której mowa w decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2000 r., powstała z podziału działki nr [...] (w jej skład weszła wcześniej pgr [...]), a działka nr [...] powstała z kolei z podziału pierwotnej pgr [...]. Z tego wynika, że wszystkie trzy działki, o jakich mowa w decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2000 r. (nr [...], nr [...] i nr [...]) nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej, a zatem w dniu komunalizacji z mocy prawa (1 stycznia 1999 r.) nie stanowiły własności (mienia) Skarbu Państwa. Konstatacja ta jest oczywista i znajduje potwierdzenie w doktrynie. "Właścicielami nieruchomości nieobjętych działaniem dekretu [PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej] są osoby, ewentualnie ich następcy prawni, którym prawo to przysługiwało w dniu 12 września 1944 r." (zob. W. Szczepiński, glosa do wyroku s. apel. z 15 października 2002 r., I ACa 423/02, Palestra 2004/3-4/269; LEX nr 43077/1).
Jeśli więc wspomniane nieruchomości (działki nr [...]) nie stanowiły w dniu 1 stycznia 1999 r. mienia Skarbu Państwa, to ich komunalizacja odbyła się z rażącym naruszeniem art. 60 ust. 1 Przepisów wprowadzających, gdyż nie została spełniona podstawowa przesłanka komunalizacji, mianowicie skomunalizowane mienie nie stanowiło własności Skarbu Państwa. "Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego" (zob. wyrok NSA z 12 stycznia 2016 r., II OSK 1098/14, LEX nr 2033940). Powołany wyrok jest jedynie jednym z wielu, które w ten sposób określają, co jest rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
I choć zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie zawierają właściwej oceny skutków prawnych, jakie wywarła decyzja Wojewody [...] z [...] kwietnia 2000 r. (Minister Skarbu Państwa w decyzji z [...] października 2015 r. odwołał się jedynie do orzecznictwa, które takie stanowisko zawiera odnośnie do skutków prawnych decyzji komunalizacyjnych w ogólności), to stwierdzić należy, że nie miało to ostatecznie wpływu na wynik sprawy, gdyż w rzeczywistości zakwestionowana w postępowaniu nadzorczym decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Jak w samej skardze przyznano (na końcu str. 4), uzasadniając interes prawny skarżącego miasta, miasto na prawach powiatu B. wpisane jest jako właściciel nieruchomości w księdze wieczystej [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B.. Po komunalizacji nie nastąpiła więc żadna zmiana podmiotu własności. Skutki komunalizacji mogą więc być odwrócone w drodze postępowania administracyjnego (nadzorczego), poprzez wyeliminowanie z obrotu decyzji komunalizacyjnej, bowiem "Decyzja komunalizacyjna nie wywołuje nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a." (por. wyrok NSA z 20.01.2010 r., I OSK 1084/09, LEX nr 594882). Ponadto zauważyć należy, że skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny jeśli do cofnięcia, zniesienie, lub odwrócenia skutków prawnych decyzji organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może korzystać z drogi postępowania administracyjnego i stosować formy aktu indywidualnego. W konsekwencji dany akt wywołuje nieodwracalny skutek prawny wtedy, gdy ani przepis prawa materialnego, ani przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią danego organu właściwym do cofnięcia właśnie tego skutku przez wydanie decyzji. Tak w tym wypadku nie jest. Na przeszkodzie w wydaniu decyzji stwierdzającej nieważność decyzji komunalizacyjnej (do czego organ ma podstawę prawną) nie stoją w szczególności prawa obligacyjne mieszkańców lokali znajdujących się w budynkach posadowionych na spornej nieruchomości, co podnosi skarga. Decyzja nadzorcza nie wpływa bowiem bezpośrednio na istnienie praw tych obligacyjnych do lokali, a ewentualna zmiana właściciela nieruchomości spowoduje jedynie zmianę strony stosunku obligacyjnego.
Na taką ocenę nie ma również wpływu powoływany przez skarżące miasto wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., P 46/13. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jest to wyrok zakresowy, orzekający o pominięciu prawodawczym, czyli taki, w którym Trybunał uznaje za stan niekonstytucyjny brak określonej treści normatywnej w przepisie. Wyroki o pominięciu prawodawczym Trybunał kieruje przede wszystkim do ustawodawcy, ale zauważyć też należy, że w doktrynie podnosi się też, że stwierdzenie niekonstytucyjności pominięcia ustawodawczego oznacza dla organów stosujących prawo konieczność poszukiwania możliwości rekonstrukcji brakującej normy prawnej z przepisów konstytucyjnych (M. Florczak-Wątor, Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i ich skutki prawne, Poznań 2006 r., s. 152 i n.).
Nie kwestionując, co do zasady, że stwierdzenie niekonstytucyjności pominięcia ustawodawczego oznacza dla organów stosujących prawo konieczność poszukiwania możliwości rekonstrukcji brakującej normy prawnej z wartości konstytucyjnych, sąd zauważa, że brakującej części normy w art. 156 § 2 k.p.a. nie można zrekonstruować w taki sposób, który umożliwiałby jej uniwersalne zastosowanie w okolicznościach każdej sprawy. Innymi słowy, nie może uczynić tego za ustawodawcę sąd ani organ, gdyż mogłoby to prowadzić do zbyt dużej dowolności w stosowaniu prawa i zagrażać innym wartościom konstytucyjnym, w tym np. zasadzie równości, czy sprawiedliwości społecznej. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego zapadł bowiem w konkretnych okolicznościach, w zupełnie innej sprawie, gdzie chodziło o ochronę praw (ekspektatywy) nabytych przez byłych właścicieli gruntów warszawskich, na skutek przywrócenia im w drodze aktu administracyjnego terminu do złożenia wniosku o uzyskanie ekwiwalentu za utraconą własność (dzięki czemu ów ekwiwalent uzyskali), w sytuacji, gdzie ów akt administracyjny był wadliwy, ale funkcjonował w obrocie prawnym wiele lat i korzystając z domniemania zgodności z prawem pozwolił na uzyskanie prawa podmiotowego przez byłych właścicieli.
Nie można tego porównać do sytuacji występującej w niniejszej sprawie, gdzie Miasto B. doszukuje się analogii do stanu prawnego występującego w sprawie rozpatrywanej przez TK w nabyciu prawa własności przez Skarb Państwa w drodze aktu nacjonalizacji, a następnie komunalizacji tego prawa na rzecz jednostki samorządu terytorialnego.
Ponadto, obecne brzmienie art. 156 § 2 k.p.a. wskazuje na dwie przesłanki negatywne stwierdzenia nieważności decyzji. Przesłankami tymi są upływ czasu i nieodwracalne skutki prawne. TK orzekając w wyroku z 12 maja 2015 r., że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu – nie przesądził, że czas ten (wymagany okres prekluzyjny) powinien być taki sam, jak w przypadku przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 k.p.a., czyli 10 lat (zob. pkt 10.7 uzasadnienia wyroku). Jest to zrozumiałe, jeśli się zważy, jaką rolę w obecnym systemie prawnym pełni art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przy braku ustawy reprywatyzacyjnej, czego Trybunał miał zapewne świadomość, skoro oprócz upływu czasu – jak w innych przypadkach zastosowania negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji – posłużył się też innym kryterium (nabycia prawa). W ocenie sądu choćby z tego powodu nie jest możliwe stosowanie bezpośredniej analogi do przypadków, kiedy przepis uniemożliwia stwierdzenie nieważności decyzji po upływie 10 lat, niezależnie od tego, że stosowanie analogii jako metody wykładni prawa w prawie administracyjnym jest samo w sobie zagadnieniem kontrowersyjnym.
Znaczny upływ czasu jest więc nie tylko pojęciem niedookreślonym, niemożliwym do rekonstrukcji w oparciu o jednolite i uniwersalne kryterium, umocowane wprost w Konstytucji, ale również nie jest kryterium jedynym. Z powodu szczególnej roli, jaką w katalogu przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji pełni art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (o czym była mowa wyżej), nie jest wykluczone, że upływ czasu w takiej sytuacji będzie pełnił rolę tylko jednego z determinantów negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Natomiast fakt, że "decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy" nie musi być jedynym dopełnieniem ewentualnej negatywnej przesłanki stworzonej przez ustawodawcę w wykonaniu wyroku TK, zważywszy, że ta druga okoliczność wskazana przez Trybunał osadzona jest mocno w okolicznościach konkretnej sprawy, co TK podkreślił w pkt 10.6 uzasadnienia wyroku. W tym samym fragmencie uzasadnienia TK wyraźnie wyartykułował, że "Wyrok stwierdzający niekonstytucyjność art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie opisanym w sentencji ma charakter zakresowy o pominięciu prawodawczym. Wyrok taki nie powoduje zmiany normatywnej [podkreślenie sądu], w szczególności nie oznacza derogacji tego przepisu. Stwierdzenie niekonstytucyjności w zakresie pominięcia prawodawczego nakłada na ustawodawcę obowiązek rozszerzenia unormowania art. 156 § 2 k.p.a., przewidującego ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy."
Z powyższych powodów, w ocenie sądu, sam fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 12 maja 2015 r., P 46/13, nie kreuje negatywnej przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, w oparciu o art. 156 § 2 k.p.a.
Mając to wszystko na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło