II GZ 801/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 408/16 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi P.L. na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 24 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 408/16 odrzucił wniosek P.L. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu wraz z odsetkami. Postanowieniem z dnia 13 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 408/16 (doręczonym stronie w dniu 18 maja 2016 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.: dalej p.p.s.a.), odrzucił skargę P.L. na ww. decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego, jako wniesioną po terminie. W dniu 24 maja 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazała, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony skarżącej ponieważ pracownik, który prowadzi sprawę choruje przewlekle na astmę oskrzelową co potwierdzone jest zaświadczeniem lekarskim. Skarżąca również podniosła, że choroba objawia się nagłymi atakami duszności, powodującymi brak kontroli nad swoimi działaniami, a następnie osłabienie. Jak wyjaśniła strona, w dniu 21 marca 2016 r., czyli w dniu wysłania skargi na decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego, pracownik ten, tj. Sekretarz P. L. G.W. doznał ataku astmy, którego nie mógł natychmiast zniwelować, ponieważ w tym dniu nie posiadał przy sobie niezbędnego leku. Nie mogąc z powodu ataku astmy wykonać samodzielnie czynności, a chcąc ja koniecznie wykonać w tym dniu, aby nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi, pracownik zwrócił się z prośbą o pomoc do innego pracownika, przy czym przekazana prośba z powodu ataku duszności była na tyle nieprecyzyjna, że pracownik do którego zwrócono się o pomoc zaadresował pismo na adres pierwszej wymienionej w piśmie instytucji to jest Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca uznała, że nieprawidłowe nadanie skargi na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nastąpiło więc z przyczyn niezawinionych przez stronę, a przyjęcie, że złożenie skargi nastąpiło z uchybieniem terminu powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Do wniosku dołączono zaświadczenie lekarskie o chorobie astmy oskrzelowej G.W. oraz skargę. Organ wniósł o odrzucenie wniosku z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 24 czerwca 2016 r. na podstawie art. 88 p.p.s.a odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sąd I instancji uzasadnieniu podkreślił, że wraz z pismem z dnia 23 marca 2016 r., przekazano do organu (Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego), skargę P. L. z dnia [...] marca 2016 r. wraz załącznikami i zobowiązano organ do udzielenia odpowiedzi na skargę. Jednocześnie pismo to zostało przesłane do wiadomości stronie skarżącej w dniu 25 marca 2016 r., co oznacza, że w tej dacie ustała przyczyna, od której strona skarżąca miała 7 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, a więc 7-dniowy termin do złożenia tego wniosku upływał z dniem 1 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zauważył, że dopiero w dniu 25 maja 2016 r. strona skarżąca złożyła za pośrednictwem organu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (wraz z wnioskiem strona dopełniła również czynności, której terminowi uchybiła, dołączając skargę), co jednoznacznie świadczy, że wniosek ten został spóźniony, bowiem wniesiony został z uchybieniem ustawowego 7-dniowego terminu, przewidzianego w ww. art. art. 87 § 1 p.p.s.a., a tym samym nie została wypełniona jedna z ustawowych przesłanek koniecznych do przywrócenia terminu, co skutkuje, że wniosek podlega odrzuceniu w myśl art. 88 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie P. L. wniósł o jego uchylenie w całości ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu naruszenie przepisów postępowania, które polegało na niewłaściwym zastosowaniu w sprawie przepisu art. 87 § 1 p.p.s.a. W odpowiedzi na żalenie Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Zgodnie z art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyn uchybienia terminu do sądu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Wniosek spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym – art. 88 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi bowiem uznał, że został złożony po upływie ustawowego 7-dniowego terminu, przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. NSA zauważa, że z akt sprawy wynika, że P. L. wysłał skargę bezpośrednio do WSA w Szczecinie dnia 21 marca 2016 (w terminie otwartym do wniesienia skargi, który upływał w dniu 23 marca 2016 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przesłał pismo z dnia 23 marca 2016 r. (nadane w dniu 24 marca 2016 r.) do Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego, do którego załączył skargę P. L. z dnia [...] marca 2016 r. wraz załącznikami, celem nadania jej biegu oraz zobowiązał organ do udzielenia odpowiedzi na skargę. Jednocześnie pismo to zostało doręczone do wiadomości stronie skarżącej w dniu 25 marca 2016 r. (k. 36 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 13 maja WSA w Szczecinie na podstawie art. 58 § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę strony. Odpis ww. postanowienia wraz z uzasadnieniem skarżąca odebrała w dniu 18 maja 2016 r. (k. 50 akt sądowych). Następnie w dniu 25 maja 2016 r., jak wynika z pisma organu z dnia 2 czerwca 2016 r. (k. 73 akt sądowych), strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (wraz z wnioskiem strona dopełniła również czynności, której terminowi uchybiła, dołączając skargę). W zażaleniu na zaskarżone postanowienie strona podniosła, że "przyczyna uchybienia terminu ustała dopiero wtedy gdy powziął on wiadomość, że zdaniem Sądu skarga została wniesiona z uchybieniem terminu. Dlatego skarżący wniósł wniosek o przywrócenie terminu po otrzymaniu postanowienia WSA z dnia 16 maja 2016 r.". Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż datą od której należy liczyć termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu było odebranie przez skarżącego pisma w dniu 25 marca 2016 r. (k. 36 akt sądowych), które informowało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przesłał przy piśmie z dnia 23 marca 2016 r. do Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego skargę P. L. z dnia 21 marca 2016 r. wraz załącznikami, celem nadania jej biegu oraz zobowiązał organ do udzielenia odpowiedzi na skargę. Po przeanalizowaniu ww. pisma WSA z dnia 23 marca 2016 r. znajdującego się w aktach administracyjnych należy zauważyć, że pismo przesłane do strony zawiera jedynie informację, że WSA przekazuje skargę wraz z załącznikami celem nadania jej biegu oraz zobowiązania organu do zwrotu skargi wraz z załącznikami i kopertą od skargi oraz do udzielenia odpowiedzi na skargę i nadesłania akt administracyjnych w terminie 30 dni. Ponadto pismo zawiera datę 23 marca 2016 r., która sugeruje, że właśnie wtedy skarga została przekazana przez WSA do organu. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy - WSA przesłał skargę wraz z załącznikami do organu w dniu 24 marca 2014 r. (czyli po terminie do wniesienia skargi) – o czym strona nie mogła dowiedzieć się z ww. pisma, bowiem nie zawierało ono takiej informacji. Podsumowując w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z ww. pisma w żaden sposób strona nie mogła się dowiedzieć, że skarga została złożona po terminie. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji błędnie ustalił datę w której ustała przyczyna, od której strona skarżąca miała 7 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W takiej sytuacji Sąd I instancji mając na uwadze powyższe ustalenia powinien zbadać wniosek strony złożony – jak wynika tylko z pisma organu – w dniu 25 maja 2016 r. – czyli po doręczeniu odpisu postanowienia WSA odrzucającego skargę, a następnie jeśli uzna, że został złożony w ww. terminie, ocenić czy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. PM