I OZ 34/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 319/16 odrzucające skargę kasacyjną H. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 319/16 odrzucające skargę H. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia za nieuzasadnione postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 319/16, odrzucił skargę kasacyjną H. W. na postanowienie z dnia 12 maja 2016 r. odrzucające jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie uznania zażalenia za nieuzasadnione. W uzasadnieniu wskazano, że pełnomocnik ustanowiony dla strony skarżącej w ramach przyznanego jej prawa pomocy - adw. J. K. złożyła w przepisanym terminie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd wskazał, że odpis opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z odpowiednim pouczeniem został doręczony skarżącemu w dniu 12 sierpnia 2016 r., co oznacza, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 12 września 2016 r. W dniu 10 października 2016 r. wpłynęło do Sądu zawiadomienie z Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. o zmianie ustanowionego z urzędu dla skarżącego pełnomocnika. W dniu 26 października 2016 r. skarżący, reprezentowany przez nowego pełnomocnika, złożył skargę kasacyjną. W ocenie Sądu I instancji przedmiotowa skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako wniesiona po upływie terminu. Sąd wskazał na brak odrębnego uregulowania terminu do wniesienia środka odwoławczego przez kolejnego pełnomocnika z urzędu ustanowionego już po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie. Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący, zarzucając naruszenie art. 177 § 3 i 5 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącego termin do wniesienia skargi kasacyjnej dla kolejnego wyznaczonego pełnomocnika rozpoczyna swój bieg od momentu zawiadomienia tego pełnomocnika o jego wyznaczeniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Stosownie do art. 177 § 3 p.p.s.a. w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W myśl art. 177 § 4 p.p.s.a. jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia. Wreszcie, zgodnie z art. 177 § 5 p.p.s.a. przepisu § 4 zdanie trzecie nie stosuje się, jeżeli sąd stwierdzi, że opinia nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. W takim przypadku sąd zawiadamia o tym właściwą okręgową radę adwokacką, radę okręgowej izby radców prawnych, Krajową Radę Doradców Podatkowych lub Krajową Radę Rzeczników Patentowych, która wyznacza innego pełnomocnika. W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie stwierdził, że opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzona przez ustanowionego z urzędu dla skarżącego pełnomocnika - adw. J. K. nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności, tym samym nie znajdą zastosowania w sprawie powoływane przez żalącego art. 177 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 177 § 3 tej ustawy, w myśl których termin na wniesienie skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia nowego pełnomocnika o jego wyznaczeniu. Trzeba wyraźnie podkreślić, że mowa tutaj o wyznaczeniu nowego pełnomocnika z uwagi na uznanie przez Sąd, że opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej poprzedniego pełnomocnika z urzędu nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie art. 177 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, tj. od dnia 12 sierpnia 2016 r. i upływa z dniem 12 września 2016 r. Skarżący zdecydowany skorzystać z możliwości złożenia skargi kasacyjnej pomimo wydania opinii o braku podstaw do jej wniesienia musiał ją złożyć w powyżej wskazanym terminie (na przykład ustanawiając pełnomocnika z wyboru), ewentualnie złożyć wniosek o przywrócenie terminu, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Zmiana pełnomocnika wyznaczonego z urzędu uprawnia go do dokonywania przez niego dalszych czynności w imieniu skarżącego. Jednak nie powoduje automatycznego przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i nie uprawnia go do powtarzania czynności już dokonanych przez poprzedniego pełnomocnika, za wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 177 § 5 p.p.s.a., która jak już wskazano w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na to, że skarżący, pomimo odmowy sporządzenia środka zaskarżenia przez pełnomocnika z urzędu, nie został pozbawiony możliwości podejmowania dalszych czynności procesowych w sprawie - miał możliwość złożenia skargi kasacyjnej, o czym został pouczony przez Sąd I instancji przy okazji doręczenia mu odpisu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016). Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie. Odnosząc się do wniosku dotyczącego zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu, Sąd pragnie przypomnieć, że NSA nie rozpoznaje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej. Stosownie do art. 254 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.