II SA/Wa 337/16
WyrokWSA w Warszawie2016-08-12
Skład orzekający: Danuta Kania, Ewa Grochowska-Jung, Ewa Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy informacje o produktach bankowych prezentowane w zakładce "Centrum Produktów" w internetowym serwisie transakcyjnym banku stanowią marketing danych osobowych, jeśli klient wyraził sprzeciw wobec przetwarzania jego danych w celach marketingowych?Ratio decidendi
Informacje o nowych produktach bankowych, takie jak pożyczki czy kredyty, prezentowane w zakładce "Centrum Produktów" w internetowym serwisie transakcyjnym, stanowią marketing danych osobowych, jeśli zawierają elementy sugestywne, zachęcające do skorzystania z oferty i nakłaniające do podjęcia aktywności przez klienta. W przypadku wyrażenia przez klienta sprzeciwu wobec przetwarzania jego danych w celach marketingowych, dalsze wyświetlanie takich informacji na jego indywidualnym koncie internetowym jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO), która uchyliła wcześniejszą decyzję odmawiającą uwzględnienia wniosku klienta. Klient zarzucił bankowi A. S.A. przetwarzanie jego danych osobowych w celach marketingowych poprzez kierowanie informacji handlowych w internetowym serwisie transakcyjnym, mimo wyrażonego sprzeciwu. Bank twierdził, że wyświetlane zakładki, w tym "Centrum Produktów", nie stanowią reklamy, a jedynie informują o dostępnych produktach i usługach, a klient sam decyduje, czy chce się z nimi zapoznać. GIODO uznał jednak, że informacje te mają charakter marketingowy i nakazał bankowi zaprzestanie ich przetwarzania w tym celu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Ewa Kwiecińska, Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę
Stan sprawy przedstawia się następująco:
M. P. złożył do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych skargę na przetwarzanie jego danych osobowych w celach marketingowych, poprzez kierowanie do niego informacji handlowych w internetowym serwisie transakcyjnym przez A. S.A. z siedzibą w W. W skardze wskazał, że A. S.A. narusza jego prawo do prywatności, kierując w internetowym serwisie transakcyjnym [...], gdzie jest zalogowany, niezamówione informacje handlowe będące marketingiem usług własnych. Kierowanie tych informacji do niego jako oznaczonego odbiorcy jest niedopuszczalne, bowiem przy zawieraniu umowy [...] stycznia 2015 r. nie wyraził zgody na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną oraz wyraził sprzeciw na przetwarzanie jego danych osobowych w celach marketingowych. Sprzeciw ten ponowił za pośrednictwem poczty elektronicznej serwisu bankowego w dniu [...] lutego 2015 r.
W toku przeprowadzonych w niniejszej sprawie czynności wyjaśniających organ ustalił, że A. S.A. przetwarza dane osobowe Skarżącego w celu realizacji zawartych z nim umów z dnia [...] listopada 2011 r. o świadczenie usług oferowanych przez bank dla Osoby Fizycznej oraz z dnia [...] stycznia 2015 r. umowy rachunku oszczędnościowo - rozliczeniowego w zakresie jego imienia, nazwiska, numeru PESEL, adresu zamieszkania, adresu korespondencyjnego, numeru telefonu komórkowego, adresu e-mail, wykształcenia, stanu cywilnego oraz danych dotyczących jego dowodu osobistego w zbiorze "Klienci A.".
W wyjaśnieniach udzielonych Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych Bank wskazał, że z uwagi na sprzeciw wniesiony przez Skarżącego wobec przetwarzania jego danych osobowych w celach marketingowych w nie przetwarza danych osobowych Skarżącego w celu marketingu produktów własnych. Bank wskazał, iż ww. sprzeciw wpłynął w dniu [...] stycznia 2015 r. Jednocześnie Bank zaznaczył, że puste pole w Karcie klienta w rubryce "przetwarzanie informacji/preferowany kontakt za pośrednictwem" oznacza, że Skarżący miał w systemie Banku odznaczony sprzeciw na przetwarzanie jego danych osobowych.
W powyższych wyjaśnieniach Bank wskazał, iż przesyłanie informacji marketingowych Skarżącemu w internetowym systemie transakcyjnym Banku zostało wyłączone. Po zalogowaniu w systemie bankowości internetowej Skarżący widzi jedynie elementy standardowego menu klienta, którym dodatkowo może zarządzać, usuwając produkty, których nie używa. Dodatkowo Skarżący ma możliwość modyfikacji pulpitu klienta poprzez użycie funkcji "Dostosuj pulpit".
Wobec powyższego Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] wydaną na postawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), art. 12 pkt 2 i art. 22 w związku z art. 32 ust. 1 pkt 8 i ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1182 z późn. zm.) odmówił uwzględnienia wniosku.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z wyjaśnieniami Banku przesyłanie Skarżącemu informacji marketingowych zawartych w internetowym systemie transakcyjnym zostało wyłączone, a Skarżący po zalogowaniu się do internatowego systemu bankowego widzi jedynie elementy standardowego menu klienta, którym dodatkowo może zarządzać poprzez usuwanie produktów, których nie używa. Elementy te nie stanowią reklamy, ponieważ mają one jedynie za zadanie informowanie Skarżącego czy posiada dany produkt czy też nie, a nie przekonywanie go do podjęcia określonych działań poprzez zainteresowanie i zachęcenie go do kupna oferowanych towarów i usług. Zatem nie można uznać, iż Bank zamieszczając w internetowym systemie bakowości określone zakładki kieruje do Skarżącego informacje o charakterze marketingowym.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. P. wskazał, iż Bank wprowadził w błąd Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych informując, że nie przetwarza jego danych osobowych w celach marketingowych. Skarżący przedstawił zrzuty ekranu świadczące, jego zdaniem, o tym, że Bank nadal przetwarza jego dane osobowe w celu marketingu produktów własnych - tych o których Skarżący nie zamierza nic wiedzieć. Wskazał, że Bank nie respektuje jego sprzeciwu i że jest on nadal informowany o produktach Banku w internetowym serwisie transakcyjnym, do którego się loguje poprzez swój login i hasło. Podkreślił, że nie jest też prawdziwe stwierdzenie Banku, że Skarżący może sam usunąć produkty, których nie używa oraz zakładki nieużywanych produktów, w tym "Centrum Produktów" za pośrednictwem funkcji "Dostosuj Pulpit".
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), art. 12 pkt 2 i art. 22 w związku z art. 23 ust. 1 i art. 32 ust. 1 pkt 8 i ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1182), uchylił decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2015 r. w całości i nakazał A. S.A. z siedzibą w W. przywrócenie stanu zgodnego z prawem w procesie przetwarzania danych osobowych M. P. poprzez zaprzestanie przetwarzania jego danych osobowych w celu marketingu produktów lub usług własnych oraz innych podmiotów poprzez kierowanie do niego informacji handlowych w internetowym serwisie transakcyjnym.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy stan faktyczny sprawy i wskazał, że bezsporne jest w niniejszej sprawie, iż M. P. złożył sprzeciw wobec przetwarzania jego danych osobowych w celach marketingowych przez Bank w dniu [...] stycznia 2015 r. oraz w dniu [...] lutego 2015 r. Skorzystał tym samym z uprawnienia z art. 32 ust. 1 pkt 8 ustawy dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1182 z późn. zm.).
Zgodnie z powołanym przepisem każdej osobie przysługuje prawo do kontroli przetwarzania danych, które jej dotyczą, zawartych w zbiorach danych, a zwłaszcza prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych w przypadkach, wymienionych w art. 23 ust. 1 pkt 4 i 5, gdy administrator danych zamierza je przetwarzać w celach marketingowych lub wobec przekazywania jej danych osobowych innemu administratorowi danych. W myśl art. 32 ust. 3 ustawy o ochronie danych osobowych, w razie wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w ust. 1 pkt 8, dalsze przetwarzanie kwestionowanych danych jest niedopuszczalne. Administrator danych może jednak pozostawić w zbiorze imię lub imiona i nazwisko osoby oraz numer PESEL lub adres wyłącznie w celu uniknięcia ponownego wykorzystania danych tej osoby w celach objętych sprzeciwem.
W przedmiotowej sprawie Bank twierdzi, że respektuje sprzeciw Skarżącego i nie wyświetla Skarżącemu reklam w ramach prowadzonych kampanii oraz nie przesyła informacji o charakterze reklamowym w ramach wewnętrznych komunikatów pocztowych systemu bankowości internetowej. Widoczne dla Skarżącego nazwy zakładek takie jak "Centrum Produktów", "Inwestycje", "Katy i kredyty", "Oszczędności", ze względu na ich ogólnikowość nie posiadają w ocenie Banku charakteru perswazyjnego, nakierowanego na promowanie poszczególnych usług bądź produktów. "Centrum Produktów" jest modułem serwisu bankowości internetowej, który pozwala Klientom na zawieranie umów z Bankiem wyłącznie z inicjatywy klienta. Zdaniem Banku informacje zawarte w bankowym serwisie transakcyjnym Banku, do którego loguje się Skarżący, nie stanowią treści reklamowych i tym samym nie można uznać, że Bank nadal przetwarza dane osobowe Skarżącego w celach marketingowych.
Organ wyjaśnił, że dla dokonania oceny, czy wskazane komunikaty przesłane do Skarżącego przez Bank za pośrednictwem serwisu transakcyjnego stanowią informację marketingową (reklamową) wskazać należy na specyfikę informacji reklamowej.
Istotą reklamy jest upowszechnianie informacji o towarach i usługach oraz zainteresowanie potencjalnego nabywcy i zachęcenie go do kupna oferowanych towarów i usług. M. S. definiuje reklamę jako każdą wypowiedź, której celem jest chęć promocji towarów i usług, niezależnie od użytego nośnika. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 czerwca 1997 r. (sygn. I SA/Ka 192-193/97) orzeł, że cyt.:"reklama to działanie mające kształtować popyt poprzez poszerzenie wiedzy przyszłych nabywców o towarach w celu zachęcenia ich do nabywania towarów od tego właśnie, a nie innego podmiotu gospodarczego. (...) Reklama musi zawierać elementy wartościujące towar lub zachęcające do jego kupna, a za reklamę należy uznać wszystko, co zawiera informacje dodatkowe, które nie są niezbędne do zawarcia umowy". W wyroku z dnia 8 kwietnia 1997 r. (sygn. SA/Ka 2976/95) Naczelny Sąd Administracyjny uznał ponadto, że cyt.: "za reklamę należy także uznać działania, których celem jest kształtowanie popytu poprzez poszerzenie wiedzy przyszłych nabywców o towarach bądź usługach, ich cechach i przeznaczeniu w celu zachęcenia ich do nabywania towarów bądź usług od tego właśnie, a nie innego podmiotu gospodarczego. Technicznym sposobem reklamy może być ogłoszenie prasowe, radiowe lub telewizyjne, a także plakat czy afisz stały, a ponadto rozsyłanie folderów i innych informacji handlowych nabywcom".
Tym samym, zdaniem organu, zawarte w zakładce "Centrum Produktów" informacje o nowych produktach Banku, tj. pożyczkach, kredytach, limitach odnawialnych na rachunku, ze względu na podkreślenie ich atrakcyjności i nakłonienie do działania polegającego na skorzystaniu z oferty prezentowanej przez Bank, stanowią marketing Banku. Sformułowania, którymi posłużył się Bank w zakładce "Centrum Produktów" należy uznać za sugestywne, zrozumiałe, zwięzłe, łatwe do zapamiętania, jak również odwołujące się do interesów ekonomicznych odbiorcy, przez co swoją charakterystyką odpowiadające tekstom reklamowym.
Informacji przekazanej przez Bank Skarżącemu nie sposób uznać za ogólnikową, gdyż przez posłużenie się sformułowaniami "Masz nowe potrzeby? Spłacasz kilka zobowiązań, a chciałbyś płacić jedną niższą ratę? Chcesz zrealizować swoje marzenia? Dowiedz się więcej i złóż wniosek online, oddzwonimy, aby przedstawić szczegóły oferty" Bank w sposób jednoznaczny nawołuje do podjęcia aktywności przez klienta. Organ podkreślił, że wyświetlane w zakładce "Centrum Produktów" treści nie dotyczyły wykonywania umów wiążących Skarżącego z Bankiem, a stanowiły informacje o całkiem nowych produktach własnych, tj. pożyczkach, kredytach, których Skarżący wyraźnie sobie nie życzył składając sprzeciw wobec przetwarzania jego danych w celach marketingowych. Bank sam wyjaśnił, że prezentowane w zakładce "Centrum Produktów" wiadomości stanowią szeroką ofertę produktową Banku dostępną dla klientów. Nie sposób zatem uznać, aby prezentowane treści miały inne przeznaczenie, niż to, że mają nakłonić klientów do skorzystania z oferowanych usług. Tym samym skoro istotą reklamy jest upowszechnianie informacji o towarach i usługach oraz zainteresowanie potencjalnego nabywcy i zachęcenie go do kupna oferowanych towarów i usług, to niewątpliwie prezentowane w zakładce "Centrum Produktów" treści stanowią reklamę Banku.
GIODO wyjaśnił, że złożony przez Skarżącego sprzeciw oznacza, że Skarżący na swoim koncie internetowym (po zalogowaniu się za pomocą loginu i hasła) nie powinien otrzymywać jakichkolwiek informacji o marketingu Banku. W przeciwnym razie należy uznać, że Bank nadal przetwarza dane osobowe Skarżącego w celach marketingowych.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S.A. w W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów, zarzucając naruszenie:
1) art. 32 ust. 1 pkt 8, w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 5, w zw. z art. 23 ust. 4 pkt 1 ustawy o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. Nr 133, poz. 883 z zm.), dalej jako "UODO", poprzez jego błędne zastosowanie polegające na nieprawidłowym uznaniu, że Skarżący przetwarza dane osobowe M. P., a także, że rzekome przetwarzanie następuje w celach marketingowych;
2) art. 23 ust. 1 pkt 3 UODO poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy potencjalne przetwarzanie danych M. P. może nastąpić wyłącznie w celu wykonania umowy lub na żądanie M. P. niezbędne do podjęcia działań przed zawarciem umowy.
Uzasadniając swoje zarzuty Bank podniósł, że prawo do wniesienia sprzeciwu wymaga łącznego zaistnienia dwóch przesłanek (1) przetwarzania danych osobowych oraz (2) celem przetwarzania danych osobowych jest marketing. Innymi słowy, jeśli w danym przypadku nie dochodzi do przetwarzania danych osobowych skorzystanie z prawa sprzeciwu nie wywołuje skutków w zakresie działalności administratora danych osobowych. (...) możliwość uwzględnienia sprzeciwu osoby przeciwko przetwarzaniu jej danych osobowych w celach marketingowych, istnieje tylko, kiedy możliwa jest identyfikacja tej osoby. Zdaniem Banku "pozbawione racji jest stanowisko M. P., że do jego identyfikacji jako użytkownika, wystarczy samo wprowadzenie numeru identyfikacyjnego bez podania prawidłowego hasła. Bank podkreślił, że identyfikator klienta znany innym osobom (występuje on m.in. w dokumentacji bankowej takiej umowy) - natomiast hasło jest znane tylko i wyłącznie Klientowi (nawet pracownicy Banku nie mają możliwości ustalenia jakim hasłem posługuje się Klient). W konsekwencji, potencjalne informacje handlowe i marketingowe, wyświetlane zarówno przed pełną identyfikacją Klienta Banku, jak i po użyciu przycisku 'wyloguj' nie naruszają przepisów UODO. Po zalogowaniu Klient ma do czynienia ze standardowym menu bankowości elektronicznej, co jest warunkiem sine qua non wykonania zobowiązań umownych przez Bank. Jak podkreślił Bank, ma on nie tylko prawo, ale i obowiązek umieszczania w serwisie bankowości elektronicznej informacji o usługach i produktach, tak aby wywiązać się ze zobowiązań umownych wobec odbiorców usług bankowych. Jednym z elementów stosunku prawnego łączącego Bank z Klientami jest zobowiązanie Banku do umożliwienia zawierania umów drogą elektroniczną (tym samym Klienci zainteresowani np. zawarciem kolejnej umowy rachunku bankowego lub zamówieniem nowej karty płatniczej nie musza osobiście stawiać się w placówce Banku). Skoro zatem M. P. jest stroną umowy rachunku bankowego, Bank ma prawo i obowiązek przetwarzać jego dane osobowe tak, aby mógł on korzystać z serwisu bankowości elektronicznej i mieć za jego pomocą dostęp do usług i produktów Banku.
Zdaniem Banku fakt, że w serwisie bankowości elektronicznej w Centrum Produktów znajdują się zakładki, w które Klient potencjalnie może wejść, nie oznacza, że Klient otrzymuje informacje o marketingu Banku. Nie można zatem mylić obowiązku zapewnienia Klientowi Banku możliwości dostępu do produktów i usług z kierowaniem ofert marketingowych do Klienta. Umieszczenie w systemie bankowości elektronicznej zakładek umożliwiających dostęp do produktów i usług Banku, nie jest przetwarzaniem danych osobowych. Bank – jako administrator danych osobowych, nie dokonuje żadnych operacji na danych osobowych. Samo umieszczenie zakładek w systemie bankowości elektronicznej i udostępnienie treści tych zakładek zalogowanym użytkownikom nie stanowi przetwarzania danych osobowych. To Klient logując się według własnej nieprzymuszonej woli ma możliwość zapoznać się z treściami umieszczonymi w serwisie bankowości elektronicznej. Informacje umieszczone w serwisie bankowości elektronicznej nie zawierają elementów wartościujących ani perswazyjnych i nie stanowią reklamy produktów Banku. Zapoznanie się z treścią informacji w Centrum Produktów stanowi działanie Klienta mogące zmierzać do zawarcia dodatkowej umowy z Bankiem. Ponadto Bank podniósł, że zgodnie z życzeniem Klienta zaniechał kierowania do niego reklam w prowadzonych kampaniach oraz nie przesyła informacji o charakterze reklamowym, w ramach wewnętrznych komunikatów pocztowych systemu bankowości elektronicznej.
W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1182 ze zm.), dalej jako "uodo", do zadań Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w szczególności należy kontrola zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych oraz wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawie wykonania przepisów o ochronie danych osobowych.
Natomiast w myśl art. 18 ust. 1 uodo, w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych Generalny Inspektor z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności:
1) usunięcie uchybień,
2) uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych,
3) zastosowanie dodatkowych środków zabezpieczających zgromadzone dane osobowe,
4) wstrzymanie przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego,
5) zabezpieczenie danych lub przekazanie ich innym podmiotom,
6) usunięcie danych osobowych.
Z powyższego przepisu wynika zatem, że treścią decyzji powinien być nakaz przywrócenia stanu zgodnego z prawem, który może dotyczyć konkretnego, określonego w nim działania lub zaniechania.
W literaturze podnosi się, iż mamy tu do czynienia ze stopniowaniem sankcji administracyjnych (w zależności od rodzaju uchybienia), a Generalny Inspektor powinien stosować konkretne nakazy z uwzględnieniem charakteru stwierdzonego naruszenia, tj. adekwatne (współmierne) do stopnia naruszenia i zagrożenia praw osoby, której dane dotyczą (zob. G. Sibiga, Postępowanie w sprawach ochrony danych osobowych, Warszawa 2003, s. 153).
W literaturze i orzecznictwie wyrażany jest również pogląd, zgodnie z którym stwierdzony przez organ stan naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych powinien istnieć w dacie wydania decyzji, natomiast jeżeli postępowanie administracyjne zostało wszczęte w wyniku stwierdzenia nieprawidłowości przez inspekcję, a w trakcie tego postępowania ustanie stan naruszenia prawa (np. administrator usunie uchybienia), postępowanie staje się bezprzedmiotowe, a organ wydaje decyzję o jego umorzeniu na podstawie art. 105 Kpa (ibidem, s. 151, wyrok WSA w Warszawie z 13 marca 2014 r. II SA/Wa 1988/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że dane M. P. są przetwarzane przez A. S.A. z siedzibą w W. (dalej jako "Bank") w celu świadczenia usług bankowych w oparciu o umowy z dnia [...] listopada 2011 r. o świadczenie usług oferowanych przez bank dla Osoby Fizycznej oraz z dnia [...] stycznia 2015 r. umowy rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego Ich zakres zawiera m.in. podstawowe dane osobowe i adresowe oraz adres mailowy.
Zatem podstawą ich przetwarzania jest przepis art. 23 ust. 1 pkt 5 uodo, zgodnie z którym przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą. Za prawnie usprawiedliwiony cel, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, jak stanowi przepis art. 23 ust. 4 uodo, uważa się w szczególności:
1) marketing bezpośredni własnych produktów lub usług administratora danych,
2) dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
Jednocześnie zaznaczenia wymaga, iż stosownie do przepisu art. 32 ust. 1 uodo, każdej osobie przysługuje prawo do kontroli przetwarzania danych, które jej dotyczą, zawartych w zbiorach danych, w tym do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania jej danych w przypadkach wymienionych w art. 23 ust. 1 pkt 4 i 5, gdy administrator danych zamierza je przetwarzać w celach marketingowych lub wobec przekazywania jej danych osobowych innemu administratorowi danych (pkt 8).
W razie wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w ust. 1 pkt 8, dalsze przetwarzanie kwestionowanych danych jest niedopuszczalne. Administrator danych może jednak pozostawić w zbiorze imię lub imiona i nazwisko osoby oraz numer PESEL lub adres wyłącznie w celu uniknięcia ponownego wykorzystania danych tej osoby w celach objętych sprzeciwem (art. 32 ust. 3).
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że M. P. złożył
w dniu [...] stycznia 2015 r. oraz [...] lutego 2015 r. sprzeciw polegający na niewyrażeniu zgody na przetwarzanie jego danych osobowych w celach marketingowych, czemu administrator danych, to jest A. S.A. nie zaprzecza i co odnotował w swoich systemach informatycznych.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do oceny czy kwestionowane przez M. P. informacje o produktach i usługach Banku, które znajduje w bankowym serwisie transakcyjnym A. S.A. są jego działaniami marketingowymi.
W przedmiotowej sprawie Bank twierdzi, że respektuje sprzeciw Skarżącego i nie wyświetla Skarżącemu reklam w ramach prowadzonych kampanii oraz nie przesyła informacji o charakterze reklamowym w ramach wewnętrznych komunikatów pocztowych systemu bankowości internetowej. Widoczne dla Skarżącego nazwy zakładek takie jak "Centrum Produktów", "Inwestycje", "Katy i kredyty", "Oszczędności", ze względu na ich ogólnikowość nie posiadają w ocenie Banku charakteru perswazyjnego, nakierowanego na promowanie poszczególnych usług bądź produktów. "Centrum Produktów" jest modułem serwisu bankowości internetowej, który pozwala Klientom na zawieranie umów z Bankiem wyłącznie z inicjatywy klienta. Zdaniem Banku informacje zawarte w bankowym serwisie transakcyjnym Banku, do którego loguje się Skarżący, nie stanowią treści reklamowych i tym samym nie można uznać, że Bank nadal przetwarza dane osobowe Skarżącego w celach marketingowych.
Sąd w całości aprobuje ustalenia organu, iż zawarte w zakładce "Centrum Produktów" informacje o nowych produktach Banku, tj. pożyczkach, kredytach, limitach odnawialnych na rachunku, ze względu podkreślenie ich atrakcyjności i nakłonienie do działania polegającego na skorzystaniu z oferty prezentowanej przez Bank, stanowią marketing Banku. Sformułowania, którymi posłużył się Bank w zakładce "Centrum Produktów" należy uznać za sugestywne, zrozumiałe, zwięzłe, łatwe do zapamiętania, jak również odwołujące się do interesów ekonomicznych odbiorcy, przez co swoją charakterystyką odpowiadające tekstom reklamowym. Podkreślenia wymaga, że reklama ma nie tyle informować, co przekonywać do podjęcia określonych działań. Dodatkowo wskazać należy, że zadaniem reklamy jest oddziaływanie na emocje odbiorcy. Informacji przekazanej przez Bank Skarżącemu nie sposób uznać za ogólnikową, gdyż przez posłużenie się sformułowaniami "Masz nowe potrzeby? Spłacasz kilka zobowiązań, a chciałbyś płacić jedną niższą ratę? Chcesz zrealizować swoje marzenia? Dowiedz się więcej i złóż wniosek online, oddzwonimy, aby przedstawić szczegóły oferty" Bank w sposób jednoznaczny nawołuje do podjęcia aktywności przez klienta. Podkreślić należy, że wyświetlane w zakładce "Centrum Produktów" treści nie dotyczyły wykonywania umów wiążących Skarżącego z Bankiem, a stanowiły informacje o całkiem nowych produktach własnych, tj. pożyczkach, kredytach, których Skarżący wyraźnie sobie nie życzył składając sprzeciw wobec przetwarzania jego danych w celach marketingowych. Bank sam wyjaśnił, że prezentowane w zakładce "Centrum Produktów" wiadomości stanowią szeroką ofertę produktową Banku dostępną dla klientów. Nie sposób zatem uznać, aby prezentowane treści miały inne przeznaczenie, niż to, że mają nakłonić klientów do skorzystania z oferowanych usług. Tym samym skoro istotą reklamy jest upowszechnianie informacji o towarach i usługach oraz zainteresowanie potencjalnego nabywcy i zachęcenie go do kupna oferowanych towarów i usług, to niewątpliwie prezentowane w zakładce "Centrum Produktów" treści stanowią reklamę Banku.
Słusznie wskazał organ, że wydruki ze strony internetowej Banku wykonane przez skarżącego po jego zalogowaniu się na konto wskazują, że Bank przesyła do skarżącego reklamy i inne informacje o charakterze marketingowym, gdy ten zalogował się na swoje konto w internetowym serwisie transakcyjnym Banku.
Wobec powyższego, ze względu na fakt, iż Skarżący złożył sprzeciw wobec wykorzystywania jego danych osobowych w celach marketingowych, twierdzenia pełnomocnika Banku, że wyświetlenie informacji o produktach z zakładki "Centrum Produktów" wymagało od Skarżącego aktywnego i świadomego działania, wskazującego na chęć zapoznania się z treścią zakładki poprzez wywołanie, tj. "kliknięcie" nie mają znaczenia. Złożony przez Skarżącego sprzeciw oznacza, że Skarżący na swoim koncie internetowym (po zalogowaniu do niego za pomocą loginu i hasła) nie powinien otrzymywać jakichkolwiek informacji o marketingu Banku. W przeciwnym razie można uznać, że Bank nadal przetwarza dane osobowe Skarżącego w celach marketingowych. Informowanie bowiem Klienta na jego indywidualnym profilu o produktach Banku stanowi niewątpliwie przetwarzanie jego danych w celach marketingowych. Potwierdził to zresztą sam Bank, wskazując, że "zapoznanie się z treścią informacji w Centrum Produktów stanowi działanie Klienta mogące zmierzać do zawarcia dodatkowej umowy z Bankiem". Zasadnie przyjęto zatem w zaskarżonej decyzji, że Bank w sposób jednoznaczny nawołuje do podjęcia aktywności przez klienta, gdyż wyświetlane w zakładce "Centrum Produktów" treści stanowią informacje o całkiem nowych produktach własnych, tj. pożyczkach, kredytach. Celem wyświetlania tych informacji jest nakłonienie Klienta do zawarcia kolejnej umowy z bankiem.
Zaskarżoną decyzją Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie zabrania skarżącemu Bankowi prowadzenia działalności marketingowej, umieszczania na swoich stronach reklam produktów tego Banku. Organ zabrania jedynie takiej formy działań reklamowych, które naruszają prawo obywatela do ochrony jego danych osobowych w zakresie działań marketingowych, gdy obywatel ten korzysta z prawa przyznanego przepisem art. 32 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie danych osobowych.
Gdyby przyjąć za prawidłowe argumenty zawarte w skardze, ochrona osoby korzystającej z instytucji przewidzianej w art. 32 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie danych osobowych byłaby iluzoryczna.
Podjęta w niniejszej sprawie decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2015 r. jest zatem zasadna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przy podejmowaniu tej decyzji, które mogłyby skutkować jej uchyleniem bądź stwierdzeniem nieważności.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 132 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło