I OZ 1210/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 266/16 o odrzuceniu skargi A.B. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia 29 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zasad sprzedaży lokali mieszkalnych stanowiących własność Gminy Miasta [...] postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Pismem z dnia 17 lutego 2016 r. A.B., działając przez pełnomocnika, wystąpiła do Rady Miasta [...] z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w związku z wydaniem przez ten organ uchwały z dnia 29 grudnia 2015 r. nr [...] w sprawie uchwalenia zasad sprzedaży lokali mieszkalnych stanowiących własność Gminy Miasta [...]. Rada Miasta [...] w odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z dnia 29 lutego 2016 r. odmówiła jego uwzględnienia. Odpowiedź organu została doręczona skarżącej w dniu 8 marca 2016 r. na adres pełnomocnika (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). W dniu 8 kwietnia 2016 r. (data stempla pocztowego) A.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia 29 grudnia 2015 r. nr [...] w sprawie uchwalenia zasad sprzedaży lokali mieszkalnych stanowiących własność Gminy Miasta [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 266/16 odrzucił skargę. W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, a taki ma zastosowanie w niniejszej sprawie, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż termin do wniesienia skargi przez A.B. nie został w tej sprawie zachowany. Z akt sprawy wynika, że odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 8 marca 2016 r. Tym samym upływ 30-dniowego terminu do wniesienia skargi nastąpił w dniu 7 kwietnia 2016 r. Skarga została natomiast nadana w placówce pocztowej w dniu 8 kwietnia 2016 r., a więc z uchybieniem w/w terminu do wniesienia skargi, przewidzianego w art. 53 § 2 P.p.s.a. i jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia A.B., reprezentowanej przez radcę prawnego, do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zarzuciła Sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, iż odpowiedź Rady Miasta [...] na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 8 marca 2016 r., podczas gdy została ona doręczona w dniu 9 marca 2016 r. Wskazując na powyższy zarzut wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, ewentualnie, na podstawie art. 195 § 2 P.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Ponadto wniósł o przeprowadzenie wskazanych dowodów z dokumentów oraz z zeznań świadka, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia podała, że nie kwestionuje faktu, iż na zwrotnym poświadczeniu odbioru widnieje data 8 marca 2016 r., wraz z podpisem pracownika Kancelarii uprawnionego do odbioru przesyłek pocztowych, to jednak wskazała, że faktycznie odpowiedź Rady Miasta [...] na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została doręczona jej pełnomocnikowi w dniu 9 marca 2016 r. Przesyłka nr [...], zawierająca w/w odpowiedź organu została awizowana w dniu 7 marca 2016 r. W dniu 8 marca 2016 r. pracownik Kancelarii udał się na placówkę pocztową, aby odebrać awizowane przesyłki. Rzeczywiście, podpisał wówczas zwrotne potwierdzenie odbioru, lecz przesyłka zawierająca pismo organu, najprawdopodobniej w wyniku przeoczenia doręczyciela nie została mu wówczas wydana. Przesyłka ta została wydana pracownikowi Kancelarii dopiero następnego dnia, gdy udał się na placówkę pocztową, aby odebrać kolejne awizowane przesyłki (dowód: oświadczenie pracownika Kancelarii – [...]). W placówce pocztowej w dniu 8 marca 2016 r. do odbioru były trzy przesyłki adresowane do pełnomocnika skarżącej: 1) l.p. 24 – przesyłka nr [...], 2) l.p. 25 – przesyłka nr [...], 3) l.p. 26 – przesyłka nr [...] – zawierająca odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (dowód: karta doręczeń przesyłek poleconych z dnia 8 marca 2016 r. wraz z wydrukami ze śledzenia przesyłek). Z karty doręczeń z dnia 8 marca 2016 r. wynika, że podpis pracownika Kancelarii oraz uczyniona przy nim "klamerka" dotyczą jedynie dwóch przesyłek – nr 24 i 25. Naklejka dotycząca przesyłki l.p. 26 nie znajduje się na przeznaczonym do tego miejscu, jest doklejona pod tabelką. Ponadto nie obejmuje jej podpis pracownika Kancelarii. Powyższe ustalenie wskazuje na to, iż została ona naklejona na karcie doręczeń (a w zasadzie pod kartą doręczeń) dopiero po złożeniu podpisu przez pracownika Kancelarii i po opuszczeniu przez niego placówki pocztowej. Gdyby jej naklejenie nastąpiło w obecności pracownika Kancelarii, to zostałaby naklejona na kolejnej karcie doręczeń, w przeznaczonej do tego rubryce, a pracownik Kancelarii zostałby poproszony o złożenie drugiego podpisu. Dowodzi to, że wówczas pracownikowi Kancelarii nie wręczono pisma Rady Miasta [...] – uniemożliwiłoby to bowiem doklejenie naklejki z numerem przesyłki, jako że znajdowałaby się ona nadal na kopercie znajdującej się już w posiadaniu pracownika Kancelarii (dowód: karta doręczeń przesyłek poleconych z dnia 8 marca 2016 r. wraz z wydrukami ze śledzenia przesyłek; oświadczenie pracownika Kancelarii – [...]). Pełnomocnik skarżącej stwierdził, że procedura odbierania przesyłek pocztowych, zarówno od listonosza, jak i przesyłek awizowanych w placówce pocztowej, opiera się na zaufaniu do doręczyciela. Doręczyciel w pierwszej kolejności odrywa od kopert zwrotne poświadczenia odbioru. W czasie, gdy są one podpisywane przez osobę odbierającą korespondencję, doręczyciel odkleja od kopert naklejki z numerami przesyłek i nakleja je na karcie doręczeń. Osoba odbierająca korespondencję podpisuje następnie dwie różne karty doręczeń – kartę z naklejonymi na niej numerami przesyłek oraz kartę, na której numery przesyłek są już wydrukowane. Biorąc pod uwagę okoliczność, iż nie wszystkie przesyłki opatrzone są ZPO, funkcjonują dwie różne karty doręczeń, niedoręczenie jednej z przesyłek już pokwitowanych może zostać bardzo łatwo przeoczone przez osobę odbierającą korespondencję (dowód: zeznania świadka [...], oświadczenie pracownika kancelarii – [...]). W ocenie pełnomocnika skarżącej, taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. W dniu 8 marca 2016 r. doręczyciel w placówce pocztowej oderwał zwrotne potwierdzenie odbioru od koperty zawierającej pismo Rady Miasta [...], a pracownik Kancelarii podpisał ZPO. Następnie, doręczyciel przeoczył przesyłkę zawierającą pismo Rady Miasta [...], nie odkleił od niego naklejki z numerem przesyłki i nie wręczył go pracownikowi Kancelarii, który pokwitował na karcie doręczeń i odebrał wówczas dwa pisma – l.p. 24. oraz l.p. 25. Doręczyciel wręczył pismo Rady Miasta [...] pracownikowi kancelarii w dniu 9 marca 2016 r. wraz z innymi awizowanymi pismami, które pracownik Kancelarii wówczas odbierał. Pracownik kancelarii odebrał pismo Rady Miasta [...] w dniu 9 marca 2016 r. – taką też datą opatrzył pismo i pod taką datą zostało ono wpisane w dzienniku korespondencyjnym Kancelarii (dowód: odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 29 lutego 2016 r.; kserokopia dziennika korespondencyjnego pełnomocnika skarżącej; karta doręczeń przesyłek poleconych z dnia 8 marca 2016 r. wraz z wydrukami ze śledzenia przesyłek; oświadczenie pracownika Kancelarii – [...]). Powyższe twierdzenie potwierdza porównanie kart doręczeń z dnia 8 marca 2016 r. i z dnia 9 marca 2016 r. W obu dniach do obioru w placówce pocztowej było po trzy przesyłki. Na karcie doręczeń z dnia 8 marca 2016 r. zarówno podpis, jak i uczyniona przy nim "klamerka" świadczą o odbiorze dwóch (spośród trzech) przesyłek pocztowych. Naklejka z koperty zawierającej pismo Rady Miasta [...] wygląda na doklejoną dopiero po złożeniu podpisu przez pracownika Kancelarii. Z kolei z karty doręczeń z dnia 9 marca 2016 r. wyraźnie wynika, że pracownik Kancelarii odebrał wówczas trzy listy – podpis pracownika Kancelarii i "klamerka" wyraźnie dotyczą trzech rubryk (dowód: karta doręczeń przesyłek poleconych z dnia 8 marca 2016 r. wraz z wydrukami ze śledzenia przesyłek; karta doręczeń przesyłek poleconych z dnia 9 marca 2016 r. wraz z wydrukami ze śledzenia przesyłek). Zdaniem pełnomocnika skarżącej, o błędzie popełnionym przez doręczyciela świadczy również to, iż ze śledzenia przesyłek dostępnego na stronie Poczty Polskiej wynika, że pismo Rady Miasta [...] zostało awizowane powtórnie w dniu 15 marca 2016 r., a odebrane zostało w dniu 16 marca 2016 r. Z kolei pierwsze z pism odebranych przez pracownika kancelarii w dniu 8 marca 2016 r. (l.p. 24) w systemie śledzenia przesyłek widnieje jako odebrane w dniu 9 marca 2016 r. Również śledzenie przesyłek z karty doręczeń z dnia 9 marca 2016 r. pokazuje sprzeczne informacje: 1) l.p. 21 – przesyłka nr [...] – według śledzenia przesyłek przesyłkę odebrano w dniu 10 marca 2016 r., 2) l.p. 22 – przesyłka nr [...] – według śledzenia przesyłek przesyłka odebrana w dniu 8 marca 2016 r., 3) l.p. 23 – przesyłka nr [...] – według śledzenia przesyłek przesyłka odebrana w dniu 8 marca 2016 r. (dowód: karta doręczeń przesyłek poleconych z dnia 8 marca 2016 r. wraz z wydrukami ze śledzenia przesyłek, karta doręczeń przesyłek poleconych z dnia 9 marca 2016 r. wraz z wydrukami ze siedzenia przesyłek). Powyższe ustalenia świadczą o rażących zaniedbaniach ze strony doręczyciela. Spośród sześciu wymienionych powyżej przesyłek pocztowych, aż pięć z nich, według śledzenia przesyłek, zostało doręczonych w datach innych, niż faktyczne. Wobec tego nietrudno jest wyobrazić sobie pomyłkę doręczyciela i doręczenie pisma Rady Miasta [...] w dniu 9 marca 2016 r., podczas gdy jego odbiór został skwitowany w dniu 8 marca 2016 r. W świetle przepisów Prawa pocztowego zwrotne potwierdzenie odbioru nie ma charakteru dokumentu urzędowego, nie można zatem takiemu dokumentowi przypisać domniemania prawdziwości tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zwrotne poświadczenie odbioru pozostaje jednak dokumentem, a więc stanowi dowód tego, co w nim oświadczono, z możliwością przeprowadzenia przeciwdowodu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt II FSK 426/13). W konsekwencji pełnomocnik skarżącej stwierdził, że w świetle przedstawionych dowodów uznać należy, iż pełnomocnik skarżącej odpowiedź Rady Miasta [...] na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa odebrał w dniu 9 marca 2016 r., w związku z czym zachował trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił dołączone do zażalenia dokumenty oraz wyjaśnienia, wskazujące na fakt, że przesyłka pocztowa nr [...], zawierająca odpowiedź Rady Miasta [...] na wezwanie skarżącej do usunięcia naruszenia prawa w związku z wydaniem przez ten organ uchwały z dnia 29 grudnia 2015 r. nr [...] w sprawie uchwalenia zasad sprzedaży lokali mieszkalnych stanowiących własność Gminy Miasta [...], została doręczona pełnomocnikowi skarżącej nie w dniu 8 marca 2016 r., a w dniu 9 marca 2016 r. Biorąc pod uwagę wyjaśnienia pełnomocnika skarżącej, poparte stosownymi dokumentami, oraz fakt, iż po złożeniu zażalenia organ nie podważył twierdzeń pełnomocnika skarżącej, uznać należy, że odpowiedź Rady Miasta [...] na wezwanie skarżącej do usunięcia naruszenia prawa została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 9 marca 2016 r., a tym samym skarga A.B. została wniesiona w terminie określonym w art. 53 § 2 P.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za uzasadnione i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wskazać należy, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw prawnych do zasądzenia zwrotu kosztów. Zgodnie z art. 209 P.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 P.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Żaden z tych przepisów nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem środka odwoławczego jest postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07).