II SA/Ke 425/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2016r. sprawy ze skargi M. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Stacja Paliw " S." na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 22 marca 2016r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia 22 marca 2016 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu wniosku M. S. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 16 listopada 2015 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w łącznej wysokości 36.000zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że we wniosku z dnia 15.02.2016r. działający przez pełnomocnika M. S. stwierdził, iż dowiedział się o decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 16.11.2015 r. - w dniu 2.02.2016r. tj. w momencie otrzymania upomnienia dotyczącego kary pieniężnej wymierzonej opisaną decyzją. Wcześniej nie zdawał sobie sprawy z jej wydania, w związku z tym nie miał możliwości wniesienia odwołania. Zdaniem strony decyzja została wadliwie doręczona na adres domowy, nie zaś adres wykonywania działalności gospodarczej, jak to miało miejsce na wcześniejszym etapie postepowania. Decyzja nie została więc odebrana, a korespondencja nie została awizowana w ten sposób, że w skrzynce odbiorczej pozostawiono awizo. W konsekwencji przyczyną niezachowania terminu do wniesienia odwołania była niewiedza o otrzymaniu przedmiotowej decyzji, gdyż korespondencja nie była awizowana. Uzasadniając odmowę przywrócenia terminu Dyrektor Izby Celnej przywołał treść art. 162, art. 163 ustawy Ordynacja podatkowa stwierdzając, że strona nie spełniła wszystkich przesłanek, od których zależy przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przede wszystkim jako nieprawdziwe organ uznał twierdzenia strony, że w trakcie postępowania korespondencję kierowano na adres prowadzenia działalności, albowiem z materiału dowodowego wynika, iż wszelka korespondencja kierowana była na adres domowy, tj. S., Z, ul. W 7. Zarówno od postanowienia o wszczęciu postępowania do postanowienia o wyznaczeniu terminu do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, każdorazowo korespondencja była odbierana przez stronę lub pełnoletniego domownika, co widnieje na zwrotnych potwierdzeniach odbioru pism, znajdujących się w aktach sprawy. Z chwilą odebrania tego ostatniego postanowienia, strona zaprzestała odbioru korespondencji, ponieważ nie odebrała postanowienia z dnia 19.10.2015r. o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania, a następnie decyzji z dnia 16.11.2015r. Zdaniem organu, wprawdzie na dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru adresat został oznaczony jako: M. S., ul. W. 7, S. (bez nazwy miejscowości), jednakże na terenie gminy S. ul. W. znajduje się tylko w miejscowości Z. (dowód: mapa ze strony internetowej http:/www.mapa-online.pl/mapa, S.html). Nie można zatem w ocenie organu uznać, że korespondencja nie była awizowana. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma w UP N. (decyzji z dnia 16.11.2015r.) umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata w dniu 19.11.2015r., a kolejne zawiadomienie w dniu 27.11.2015r. Adresat awizowanej przesyłki nie podjął. Zdaniem organu przesłanka uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, nie została spełniona. O uprawdopodobnieniu braku winy strony w uchybieniu terminu można mówić tylko wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Osoba zainteresowana powinna uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku. Za spełnione organ uznał pozostałe przesłanki tj. wniesienie wniosku przez uprawniony podmiot, zachowanie 7 dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie odwołania oraz złożenie odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie i umorzenie przedmiotowego postanowienia, zarzucił organowi: 1. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że próba doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z 16.11.2015r. nastąpiła na ten sam adres, pod który doręczano poprzednie pisma dotyczące postępowania, w sytuacji, gdy poprzednie pisma doręczano na adres wykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej, a nie jak w przypadku decyzji – na adres domowy i w konsekwencji odmowę przywrócenia terminu przysługującego do wniesienia odwołania; 2. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że korespondencja była awizowana, podczas, gdy żadne z rzekomo pozostawionych awizo nie dotarło do rąk strony, czego skutkiem jest odmowa przywrócenia terminu przysługującego środka odwoławczego; W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał argumentację o niezawinionym uchybieniu terminu do wniesienia odwołania na skutek niewiedzy o wydaniu przedmiotowej decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa). Zgodnie z art. 148 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Pisma osobom fizycznym mogą być także doręczane: 1) w siedzibie organu podatkowego, 2) w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata – adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (art. 148 § 2 o.p.). Stosownie do treści art. 150 O.p.: § 1. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. § 2. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. § 3. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. § 4. W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Z przedstawionej regulacji wynika, że podstawowym sposobem doręczenia pism w postępowaniu podatkowym w odniesieniu do osoby fizycznej, jest miejsce zamieszkania. Skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Stacja paliw "S." w C., w obrocie prawnym występuje jako osoba fizyczna. Próba doręczenia skarżącemu decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia 16.11.2015r. na adres miejsca zamieszkania była więc zgodna z art. 148 § 1 O.p. Doręczenie na adres miejsca zamieszkania skarżącego należy uznać za skuteczne, bez względu na to, czy na wcześniejszym etapie postępowania organ dokonywał doręczeń jak twierdzi skarżący – na adres wykonywania przez niego działalności gospodarczej. Okoliczności sprawy wskazują, że wobec nieobecności adresata w miejscu zamieszkania operator pocztowy pozostawił przesyłkę na okres 14 dni w Urzędzie Pocztowym w N. w dniu 19.11.2015r. , o czym zawiadomienie pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Stosowna adnotacja znajduje się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Przesyłka była ponownie awizowana w dniu 27.11.2015r., a zwrot do nadawcy nastąpił w dniu 4.12.2015r., czyli po upływie 14 dniowego terminu przewidzianego w art. 150 § 1 pkt 1 O.p. Dla skuteczności doręczenia nie ma znaczenia pominięcie w adresie miejscowości "Z.", skoro jak wyjaśnił organ, na terenie gminy S., ul. W. znajduje się wyłącznie w miejscowości Z., czego dowodem jest stosowna mapa na stronie internetowej http:/www.mapa-online.pl/mapa, S.html). Wobec zaistniałych okoliczności same twierdzenia skarżącego kwestionujące sposób doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z 16.11.2015r. nie uzasadniają przyjęcia, że kierowana do niego korespondencja nie była awizowana. Zgodnie z art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r. (sygn. IV SA 1153/96, Lex 45637), brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Jak podkreśla się w orzecznictwie, braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu nie potwierdza nieznajomość prawa czy też wybranie innej drogi obrony interesu prawnego. Podkreślić przy tym należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy podjęciu największego w danych warunkach wysiłku. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazywał na wadliwe doręczenie przesyłki na adres domowy, nie zaś adres wykonywania działalności gospodarczej, jak to miało miejsce na wcześniejszym etapie postepowania. W jego ocenie decyzja organu I instancji nie została więc odebrana, a korespondencja nie została awizowana w ten sposób, że w skrzynce odbiorczej pozostawiono awizo. W ocenie Sądu wskazane przez skarżącego okoliczności nie mogą świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Bezsporne bowiem jest, że decyzja z dnia 16 listopada 2015 r. została doręczona na prawidłowy adres. W konsekwencji twierdzenia skarżącego, że przyczyną niezachowania terminu do wniesienia odwołania była niewiedza o otrzymaniu przedmiotowej decyzji, gdyż korespondencja nie była awizowana, nie uprawdopodobniają wystąpienia przeszkody uniemożliwiającej złożenie odwołania w terminie. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na podstawie art. 151 Ppsa.