II SA/Wr 425/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-08-17
Skład orzekający: Olga Białek, Alicja Palus, Zygmunt Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ wydający postanowienie w trybie art. 72 ust. 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie może przeprowadzić ponowną ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, czy też jego zadaniem jest jedynie badanie aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?Ratio decidendi
Organ wydający postanowienie w trybie art. 72 ust. 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie ma obowiązek zbadać aktualność warunków realizacji przedsięwzięcia określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając informacje na temat stanu środowiska. Jeśli nowe informacje wskazują na potrzebę uzupełnienia lub zmiany tych warunków, organ może odmówić stwierdzenia ich aktualności. Samo stwierdzenie etapowości realizacji przedsięwzięcia nie oznacza jego podzielności w rozumieniu możliwości przedłużenia decyzji środowiskowej tylko dla części inwestycji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku spółki A. sp. z o.o. o wydanie postanowienia stwierdzającego, że warunki realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie 47 elektrowni wiatrowych są aktualne i że realizacja przebiega etapowo. Organ pierwszej instancji wydał takie postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło je i odmówiło stwierdzenia aktualności warunków, wskazując na nowe dane dotyczące oddziaływania elektrowni na nietoperze. Spółka zaskarżyła postanowienie SKO do WSA we Wrocławiu, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie procedury.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus (sprawozdawca) Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant specjalista Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia, że przedsięwzięcie polegające na budowie zespołu 47 elektrowni wiatrowych przebiega etapowo oraz aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia oddala skargę w całości.
Postanowieniem z dnia [...] r. (znak: [...]) podjętym po wcześniejszym uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowienia wydanego w tej sprawie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, Wójt Gminy U. działając na podstawie art. 72 ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 199, poz. 1227 z późn. zm.) w związku z art. 123 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku A. Spółka z o.o. z siedzibą w L. z dnia 7 października 2015 r. o wydanie postanowienia stwierdzającego, iż warunki realizacji przedsięwzięcia określonego w decyzji Wójta Gmina U. nr [...] z dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Budowie zespołu 47 elektrowni wiatrowych o mocy od 1,5 do 3,0 MW, wraz z drogami dojazdowymi, placami manewrowymi i infrastrukturą elektroenergetyczną zlokalizowanych na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów w Gminie U. w obrębach:
- [...], nr ewidencyjne działek: 50, 51, 59, 60, 64, 70, 172, 175, 193, 196, 204, 211, 212, 417, 419;
- [...], nr ewidencyjne działek: 63, 118, 131, 132/1, 132/5, 133, 207, 288, 290/6, 294;
- [...], nr ewidencyjne działek: 265, 266, 273, 274, 340, 341, 348, 421, 441, 467, 516/14,516/15;
- [...], nr ewidencyjne działek: 357, 358/3, 358/4, 376, 417;
- [...], nr ewidencyjne działek: 74, 75, 115, 274/11, 274/12, 274/15;
- [...], nr ewidencyjne działki: 30/1, 97, 147, 149, 162;
- [...]: nr ewidencyjne działek: 12,109
nie uległy zmianie, jego realizacja przebiegać będzie etapowo, postanowił: zająć stanowisko poprzez stwierdzenie, że planowane przedsięwzięcie, polegające na: "budowie zespołu 47 elektrowni wiatrowych o mocy od 1,5 do 3,0 MW, wraz z drogami dojazdowymi, placami manewrowymi i infrastrukturą elektroenergetyczną" zlokalizowane na w.w. działkach ewidencyjnych, przebiega etapowo oraz, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację ww. przedsięwzięcia Nr [...] z dnia [...] roku.
W uzasadnieniu postanowienia Wójt Gminy U. wyjaśnił m.in., że stosownie do przepisu art. 72 ust. 3 i 4 (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania) powoływanej we wstępie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (zwanej dalej ustawą środowiskową): "Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1, oraz zgłoszenia, o którym mowa w ust. la. Złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia powinno nastąpić w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna.
Złożenie wniosku łub dokonanie zgłoszenia może nastąpić w terminie 10 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, o ile strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na który została przeniesiona ta decyzja, otrzymali, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3, od organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowisko, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowieniu, o którym mowa w art. 90 ust. 1, jeżeli było wydane. Zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia na podstawie informacji na temat stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach."
Jednocześnie organ orzekający wskazał, że kwestia etapowania inwestycji została w sposób wiążący organy orzekające w tej sprawie, rozstrzygnięta wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2014 r. (sygn. akt II SA/Wr 489/14) oddalającym skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy U. z dnia [...] stwierdzające, że przedsięwzięcie polegające na budowie zespołu 47 elektrowni wiatrowych o mocy 1,5 do 3,0 MW wraz z drogami dojazdowymi, placami manewrowymi i infrastrukturą elektroenergetyczną w obrębach: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] przebiega etapowo oraz, że nie zmieniły się warunki określone w decyzji z dnia [...] r. Nr [...].
Z tych względów Wójt Gminy U. stwierdził, że etapowanie inwestycji jest oczywiste, a ocenie organu podlegała aktualność warunków realizacji przedsięwzięcia zawartych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] r. Nr [...].
Przystępując do analizy w tym zakresie organ orzekający wskazał, że planowane przez firmę "A.." przedsięwzięcie polega na wybudowaniu łącznie 47 jednakowych obiektów elektrowni wiatrowych o mocy 1,5-3,0 MW, zgrupowanych w kilku zespołach:
- Obszar I, tworzy zespół EW o numerach 1-9, położony na zachodnim skraju gminy w sąsiedztwie granicy gminnej, na rozłogach wsi [...] i [...] (na zachód od tych układów osadniczych).
- Obszar II - tworzy dość rozległy przestrzennie zespół EW o numerach 10-22, położony w zachodniej części gminy, na zachód od ciągów układów osadniczych [...]-[...] (i łączącej je drogi gminnej) oraz na północ i zachód od wsi [...].
- Obszar III, tworzy niewielki zespół EW o numerach 23-26, położony w środkowej części gminy, na wschód od ww. ciągu osadniczego [...]-[...] wraz z łączącą je drogą oraz na północ od gminnej wsi U.
- Obszar IV, tworzy szereg trzech EW o numerach 28-30, rozciągający się na południowy-zachód od wydłużonego układu osadniczego wsi [...] (mniej więcej równolegle do tego układu).
- Obszar V, tworzy szereg czterech EW o numerach 34-36 rozciągający się na zachód od drogi łączącej układy osadnicze wsi [...] i [...].
- Obszar VI, tworzy najbardziej skupiony układ EW o numerach 38-47, położony na południowo-wschodnim skraju gminy, na rozłogach wsi [...] i [...] (na południe od tych wsi).
- Pozostałe trzy obiekty EW, o numerach 31, 32, 33 oraz 37, nie tworzą wyraźnego zespołu, gdyż występują w rozproszeniu, w znacznej od siebie odległości: EW 31 -na północ od drogi łączącej [...] z [...], EW 32 - w sąsiedztwie wschodniej granicy gminy, na południowy wschód od [...] (na rozłogach tej wsi), EW 32 - na wschód od drogi łączącej [...] z [...] oraz EW 37 - na wschód od układu osadniczego wsi [...] (na rozłogach tej wsi).
Organ zwrócił też m.in. uwagę, że jest to inwestycja nowoprojektowana, a siłownie wiatrowe zlokalizowane będą na terenach wykorzystywanych dotychczas rolniczo i niezabudowanych, przy czym w warunkach określonych dla fazy eksploatacji zastrzeżono, że emisja hałasu nie powinna przekroczyć w normatywnych wartościach 40 db (nocna norma dla terenów z zabudową mieszkaniową jednorodzinną), a dla fazy realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia zalecono prowadzenie rocznego monitoringu wiatrowego na awifauną i przedkładanie sprawozdania Wójtowi Gminy U.
W ocenie organu orzekającego wszystkie decyzyjnie określone środowiskowe wymagania realizacji przedsięwzięcia zachowują aktualność, co potwierdzają wydane pozwolenia na budowę, a jednocześnie nie wskazano planowanych zmian w realizacji inwestycji.
Dodatkowo w zakończeniu uzasadnienia decyzji Wójt Gminy U. wyjaśnił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału nie wynika, aby którykolwiek z warunków nie mógł być zrealizowany w praktyce, co – zdaniem organu orzekającego – potwierdza aktualność orzeczonych warunków. Ponadto organ uznał – odwołując się do opisu stanu środowiska zamieszczonego w opiniach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. oraz w prognozach oddziaływania na środowisko projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego odnoszących się do zakresu przedmiotowej inwestycji - iż teren planowanej inwestycji nie uległ od dnia, gdy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, przekształceniu, które uniemożliwia realizację planowanej inwestycji. Obszary bezpośrednio sąsiadujące z planowanymi lokalizacjami elektrowni wiatrowych w dalszym ciągu są terenami niezabudowanymi i użytkowanymi rolniczo (nie podlegającymi normom akustycznym) i ubogimi pod względem różnorodności flory i fauny. Nie ustalono nowych obszarów podlegających ochronie na podstawie ustawy o ochronie przyrody, ani nie wskazano zmian w zagospodarowaniu terenu, które mogłyby spowodować ukształtowanie nowych, potencjalnie cennych siedlisk przyrodniczych. Nie zmieniły się także uwarunkowania dotyczące środowiska abiotycznego. Ponadto "Raport z oceny oddziaływania na środowisko inwestycji polegającej na budowie zespołu elektrowni wiatrowych o mocy 1,5-3,0 MW wraz z drogami dojazdowymi, placami manewrowymi i infrastrukturą elektroenergetyczną, zlokalizowanych w gminie U. z 2009 r.", będący podstawą wydania decyzji Wójta Gminy U. z dnia [...] r. nr [...], stanowił też jeden z podstawowych materiałów źródłowych do opracowania ww. prognoz, co również świadczy o aktualności tego dokumentu na etapie sporządzania ww. prognoz i wydania ww. opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Organ orzekający stwierdził przy tym, że w toku postępowania strony nie przedłożyły dowodów, które wskazywałyby na brak aktualności warunków określonych w decyzji Wójta Gminy U. z [...] r. nr [...].
Opisane powyżej postanowienie zostało w toku instancyjnym zaskarżone przez A. C..
Prowadząc postępowanie zażaleniowe Kolegium uzupełniło materiał sprawy włączając do niego powoływane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wójta Gminy U. opinie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. oraz prognozy oddziaływania na środowisko projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, odnoszących się do zakresu przedmiotowej inwestycji.
Po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 72 ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm.) uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i - orzekając co do istoty sprawy - odmówiło stwierdzenia, że przedsięwzięcie polegające na budowie zespołu 47 elektrowni wiatrowych o mocy 1,5 do 3,0 MW, wraz z drogami dojazdowymi, placami manewrowymi i infrastrukturą elektroenergetyczną, planowane w obrębach:
- [...], nr. ewidencyjne działek: 50, 51, 59, 60, 64, 70, 172, 175, 193, 196, 204, 211, 212, 417, 419;
- [...], nr. ewidencyjne działek: 63,118, 131,132/1,132/5, 133, 207, 288, 290/6, 294;
- [...], nr. ewidencyjne działek: 265, 266, 273, 274, 340, 341, 348, 421, 441, 467, 516/14, 516/15;
- [...], nr. ewidencyjne działek: 357, 358/3,358/4, 376, 417;
- [...], nr. ewidencyjne działek: 74, 75, 115, 274/11, 274/12, 274/15;
- [...], nr. ewidencyjne działek: 30/1, 97,147,149,162;
- [...], nr. ewidencyjne działek: 12, 109,
przebiega etapowo oraz że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] r. (Nr [...]), ustalającej na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu 47 elektrowni wiatrowych o mocy 1,5 do 3,0 MW, wraz z drogami dojazdowymi, placami manewrowymi i infrastrukturą elektroenergetyczną, planowanego we wskazanych wyżej lokalizacjach.
W obszernym, profesjonalnie sporządzonym uzasadnieniu Kolegium w szczegółowy sposób przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w przedmiotowej sprawie, w tym podjęte w jego toku czynności orzecznicze, a motywując podjęte w sprawie postanowienie reformacyjne, Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1936, z późn. zm.; dalej ustawa zmieniająca), ustawa ta wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 34 lit. a-f, pkt 35 lit. a, pkt 38, 45 i 53 oraz art. 7 ust. 1, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia (ustawę ogłoszono w dniu 23 listopada 2015 r.).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej, "Do terminu, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydana przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy może być załączona do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się przepisy art. 72 ust. 3 i 4 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą". Stosownie do art. 34 lit. e ustawy zmieniającej, art. 72 ust. 3 i ust. 4 z dniem 23 grudnia 2015 r. otrzymały następujące brzmienie:
- ust. 3: "Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1, oraz zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1a. Złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia następuje w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 4 i 4b";
- ust. 4: "Złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia może nastąpić w terminie 10 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, o ile strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na który została przeniesiona ta decyzja, otrzymali, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3, od organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowisko, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowieniu, o którym mowa w art. 90 ust. 1, jeżeli było wydane. Zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia uwzględniającego informacje na temat stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach."
Decyzja Wójta Gminy U. z dnia [...] r., jak wynika z przekazanego Kolegium materiału dowodowego, stała się ostateczna z dniem 21 grudnia 2009 r. Jak wspominano, przed upływem 6 lat od dnia wydania tej decyzji organ pierwszej instancji zajął - na podstawie wówczas obowiązujących przepisów - stanowisko, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz "nie zmieniły się warunki określone w tej decyzji" (postanowienie Wójta Gminy U. z dnia [...] r., doręczone Spółce z o.o. w dniu 20 grudnia 2013 r.; utrzymane w mocy postanowieniem Kolegium z dnia [...]; oddalenie skargi przez WSA we Wrocławiu wyrokiem z dnia 5 listopada 2014 r., II SA/Wr 489/14). "Ważność" decyzji z 2009 r. została zatem przedłużona do 21 grudnia 2015 r. Organ pierwszej instancji zajął (po ponownym rozpatrzeniu sprawy) stanowisko w sprawie w dniu [...] r., a strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji środowiskowej, otrzymała to stanowisko w dniu 18 grudnia 2015 r., a więc przed upływem 6 lat, na które przedłużono "ważność" decyzji w drodze postanowienia.
Kolegium wyjaśniło też podstawy uznania za dopuszczalne merytorycznego orzekania w sprawie oraz wskazało na wyłącznie redakcyjny charakter zmiany art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej od dnia 23 grudnia 2015 r., co pozwala przyjąć, że jego brzmienie obowiązujące w dacie poprzedniego orzekania w tej sprawie przez Kolegium pozostało w istocie niezmienione.
Następnie Kolegium wyjaśniło, że w toku obecnie prowadzonego postępowania zadaniem Kolegium było ustalenie, czy istotnie aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (fakt, że realizacja planowanego przez Spółkę z o.o. A. przedsięwzięcia przebiega etapowo został przecież już przesądzony przez WSA we Wrocławiu).
Kolegium wskazało, że przeanalizowało ponownie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uzupełniony m.in. o wskazywane wyżej prognozy oddziaływania na środowisko dotyczące projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla obrębów, na których planowana jest lokalizacja przedsięwzięcia Spółki z o.o. A.
Kolegium stwierdziło, że w obrębie [...], w którym turbiny wiatrowe planowane były na działkach o nr. ewidencyjnych: 50, 51, 59, 60, 64, 70, 172, 175, 193, 196, 204, 211, 212, 417, 419, w latach 2011-2014 sporządzona została "Prognoza oddziaływania na środowisko dotycząca projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru obrębu [...]". Podstawowymi materiałami źródłowymi do opracowania Prognozy (str. 8) były m.in.:
- "Raport z oceny oddziaływania na środowisko inwestycji polegającej na budowie zespołu elektrowni wiatrowych o mocy 1,5-3,0 MW wraz z drogami dojazdowymi, placami manewrowymi i infrastrukturą elektroenergetyczną, zlokalizowanych w gminie U. z 2009 r." (a więc przedsięwzięcia, którego dotyczy niniejsze postępowanie);
- "Raport o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych U. o łącznej mocy do 75 MW w gminie U. wraz z infrastrukturą towarzyszącą z 2010 r." (sporządzony dla innego przedsięwzięcia);
- "Raport z badań chiropterofauny celem oceny oddziaływania planowanej Farmy Wiatrowej U. w Gminie U. na nietoperze, Raport końcowy, ansee, Wrocław 2010";
- Raport z badań chiropterofauny celem oceny oddziaływania planowanej Farmy Wiatrowej U. w Gminie U. na nietoperze, Raport końcowy, ansee, Wrocław 2012". (W chwili sporządzania Prognozy planowane było posadowienie łącznie 65 turbin wiatrowych – 42 sztuki – Spółka z o.o. A. i 23 sztuki - "[...]).
Z Prognozy (str. 36) wynika, że w Raporcie z 2009 r. (sporządzonego dla przedsięwzięcia, którego dotyczy niniejsze postępowanie) wskazywano na "potencjalne występowanie takich gatunków jak: (m.in.) "karlik drobny (...) - związany z terenami lasów, zadrzewień i zakrzewień śródpolnych" (podkr. Kolegium). Z Prognozy wynika również (str. 38), że na obszarze obrębu [...] "wykonano wstępny roczny monitoring chiropterologiczny w latach 2009/2010 oraz monitoring właściwy w sezonie 2011/2012 (Raport z badań chiropterofauny celem oceny oddziaływania planowanej Farmy Wiatrowej U. w Gminie U. na nietoperze, Raport końcowy, ansee, Wrocław 2012)". Jeśli chodzi o karlika malutkiego (gatunek objęty ochroną ścisłą, wymagający ochrony czynnej; str. 44 Prognozy), gatunek ten rejestrowany był licznie na całym obszarze prowadzonych badań, jednak największy poziom jego aktywności odnotowano w okolicy lasu na południowy-zachód od miejscowości [...]. "Karliki malutkie rejestrowano najczęściej przy liniowych 'elementach krajobrazu takich jak szpalery drzew i skraje lasów". W Prognozie wskazano, że z uwagi na fakt, iż gatunek ten odbywa czasami krótkodystansowe (do 20 km) sezonowe wędrówki "na wysokości będącej w zasięgu pracy rotora turbiny (powyżej 40 m npt), ze względu na to planowana inwestycja może mieć znaczący negatywny wpływ na stan zachowania lokalnej populacji karlika malutkiego".
Jak wskazano w Prognozie (str. 106) karlik malutki jest zaliczany do gatunków nietoperzy najbardziej zagrożonych przez elektrownie wiatrowe. Badania wykazały, że pracujące turbiny nie odstraszają tego gatunku, a wręcz zwiększają jego aktywność w ich pobliżu. Jednak utrzymanie bezpiecznej odległości od zadrzewień i alei powinno znacząco ograniczyć negatywny wpływ w okresie rozrodu. Podczas migracji, w okresie wzmożonej aktywności, śmiertelność tego gatunku może wzrastać, jednak przy zastosowaniu bezpiecznych odległości od alei i zadrzewień nie będzie ona znacząca.
Największą aktywność karlika malutkiego w obrębie [...] w okresie wiosennym obserwowano w pobliżu kompleksu leśnego, przy którym - w odległości około 190 m - lokalizowana jest turbina wiatrowa I.EW/9 w obrębie planu [...] (str. 109; por. załącznik graficzny nr 1 do Prognozy). Z kolei w okresie jesiennym, podwyższoną aktywność karlików malutkich odnotowano w pobliżu miejsca posadowienia turbiny I.EW/7 w obrębie planu [...]. Autorzy Prognozy stwierdzili, że turbina ta ,jest zlokalizowana na tyle blisko skraju wspomnianego zalesienia, iż może ona znacząco negatywnie wpłynąć na stan zachowania lokalnie migrującej populacji karlików malutkich" (str. 112). W pozostałych miejscach planowane w obrębie [...] turbiny wiatrowe są albo w znacznej odległości od liniowych struktur krajobrazu lub już są planowane do objęcia działaniami minimalizującym ze względu na wpływ negatywny na borowce wielkie.
Jak wynika z Prognozy, w "Raporcie z badań chiropterofauny celem oceny oddziaływania planowanej Farmy Wiatrowej U. w Gminie U. na nietoperze, Raport końcowy, ansee, Wrocław 2010" wskazano, że wszystkie turbiny na obszarze planu mogą potencjalnie oddziaływać w sposób negatywny na lokalne populacje nietoperzy. Nie określono jednak skali i stopnia tego oddziaływania oraz nie proponowano działań minimalizujących. W Raporcie z monitoringu z lat 2011/2012 znalazły się już jednak dokładne opisy oddziaływań poszczególnych turbin wiatrowych na konkretne gatunki wraz z zaproponowanymi działaniami minimalizującymi (str. 113). W oparciu o wskaźniki aktywności nietoperzy (liczba kontaktów na godzinę obserwacji), wyliczone osobno dla każdego gatunku z podziałem na poszczególne wyjścia i odcinki funkcjonalne wytypowanych transektów, ustalono:
- podwyższoną aktywność nietoperzy w rejonie turbiny I.EW/9. W związku z tym, w Prognozie zalecono wyłączanie turbiny w okresie od 15 maja do 15 czerwca;
- wysoką aktywność karlików malutkich w rejonie turbiny I.EW/7. W związku z tym w Prognozie zalecono wyłączanie jej pracy w okresie od 13 kwietnia do 14 czerwca oraz od 1 września do 30 września.
Działką graniczącą z lasem położonym na południowy-zachód od miejscowości [...] jest działka nr 417, na której planowana jest - zgodnie z decyzją Wójta Gminy U. z dnia [...] r. - budowa dwóch elektrowni oznaczanych w planie jako I.EW/7 (od strony części lasu, stanowiącego działkę nr 455/2) i I.EW/9 (od strony części lasu stanowiącego działkę nr 456/3; por. załącznik nr 1 do Prognozy). Na działce nr 417 planowana jest budowa jeszcze trzeciej elektrowni (I.EW/6). (Jak wynika z przekazanych Kolegium akt sprawy, dla trzech elektrowni położonych na działce nr 417 Starosta Średzki wydal na rzecz Spółki z o.o. A. trzy pozwolenia na budowę:
- nr 416/2012 - etap V - Budowa elektrowni wiatrowej EW03;
- nr 419/2012 - etap IV - Budowa elektrowni wiatrowej EW02;
- nr 417/2012 - etap II - Budowa elektrowni wiatrowej EW01).
Następnie Kolegium zwróciło uwagę, że w opinii dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu [...] z dnia 19 listopada 2012 r., wydanej po przeanalizowaniu ww. Prognozy, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we W. podał, że turbiny I.EW/7 i I.EW/9 zlokalizowane są na tyle blisko skraju zalesienia (odpowiednio mniej niż 100 m, 190 m), iż mogą znacząco negatywnie wpływać na stan zachowania lokalnie migrującej populacji karlików malutkich (zalecana odległość wynosi 200 m). W związku z tym zalecono zastosowanie wyłączeń turbin: I.EW/7 - od 13 kwietnia do 14 czerwca oraz we wrześniu, a I.EW/9 - od 15 maja do 15 czerwca. Przedłożony projekt planu miejscowego Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we W. zaopiniował pozytywnie, jednak pod warunkiem zastosowania ww. działań minimalizujących.
Kolegium podkreśliło jednocześnie, że omawiana Prognoza nie jest dokumentem prywatnym. Zgodnie z art. 17 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r. poz. 199, z późn. zm.), wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego m.in. sporządza projekt planu miejscowego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko. Stosownie do art. 51 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, prognoza oddziaływania na środowisko "określa, analizuje i ocenia:
a) istniejący stan środowiska oraz potencjalne zmiany tego stanu w przypadku braku realizacji projektowanego dokumentu,
b) stan środowiska na obszarach objętych przewidywanym znaczącym oddziaływaniem,
c) istniejące problemy ochrony środowiska istotne z punktu widzenia realizacji projektowanego dokumentu, w szczególności dotyczące obszarów podlegających ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,
d) cele ochrony środowiska ustanowione na szczeblu międzynarodowym, wspólnotowym i krajowym, istotne z punktu widzenia projektowanego dokumentu, oraz sposoby, w jakich te cele i inne problemy środowiska zostały uwzględnione podczas opracowywania dokumentu,
e) przewidywane znaczące oddziaływania, w tym oddziaływania bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótkoterminowe, średnioterminowe i długoterminowe, stałe i chwilowe oraz pozytywne i negatywne, na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru, a także na środowisko, a w szczególności na m.in. zwierzęta.
Kolegium wyjaśniło również, że stosownie do art. 52 ust. 2 ustawy, w prognozie oddziaływania na środowisko uwzględnia się informacje zawarte w prognozach oddziaływania na środowisko sporządzonych dla innych, przyjętych już, dokumentów powiązanych z projektem dokumentu będącego przedmiotem postępowania. W ocenie organu brak jest jakichkolwiek podstaw do podważania zasadności wykorzystania ww. materiałów źródłowych do opracowanej dla obrębu [...] Prognozy oddziaływania na środowisko.
W dalszej części uzasadnienia Kolegium ponownie odwołało się do treści art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej, stanowiącego iż zajęcie stanowiska, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach musi uwzględniać informacje na temat stanu środowiska i możliwości, realizacji warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Kolegium podkreśliło przy tym, że Prognoza oddziaływania na środowisko jest niewątpliwie informacją na temat stanu środowiska w obrębie [...]. Zwróciło też uwagę, że o ile w Raporcie o oddziaływaniu planowanego przez Spółkę z o.o. A. przedsięwzięcia z 2009 r. wskazywano na "potencjalne występowanie takich gatunków jak: (m.in.) "karlik drobny (...)- związany z terenami lasów, zadrzewień i zakrzewień śródpolnych", to przeprowadzone po wydaniu decyzji Wójta Gminy U. z dnia [...] r. monitoringi chiropterologiczne wykazały liczne występowanie karlika malutkiego z największym poziomem aktywności w okolicy lasu na południowy-zachód od miejscowości [...]. Turbiny I.EW/7 i I.EW/9 zlokalizowane są na tyle blisko skraju zalesienia (odpowiednio mniej niż 100 m, 190 m), że mogą mieć znaczący negatywny wpływ na stan zachowania lokalnej populacji karlika malutkiego. Zdaniem Kolegium w obecnie istniejących w sprawie okolicznościach niemożliwe jest stwierdzenie – w przeciwieństwie do Wójta Gminy U. – że "aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach". Decyzja Wójta Gminy U. z dnia [...] r. nie przewidywała bowiem obowiązku wyłączeń turbin w okresach okresowej migracji karlika malutkiego, który według sporządzonego wówczas Raportu o oddziaływaniu na środowisko miał występować jedynie "potencjalnie". Obecnie już wiadomo, że występuję on w pobliżu miejsca posadowienia turbin i to w "największym poziomie aktywności".
W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazało, że w latach 2011-2014 sporządzona została również prognoza oddziaływania na środowisko dla obrębu [...] (elektrownie planowane są na działkach o nr.: 63, 118, 131, 132/1, 132/5, 133, 207, 288, 290/6, 294). Podstawowe materiały źródłowe do opracowania Prognozy były identyczne z wskazanymi wyżej w odniesieniu do obrębu [...] (str. 8). Z Prognozy (str. 36) wynika, że w Raporcie o oddziaływaniu na środowisko planowanego przez Spółkę z o.o. A. przedsięwzięcia z 2009 r. wskazywano na "potencjalne występowanie" takich gatunków jak: (m.in.) borowiec wielki i karlik drobny - "związane z terenami lasów, zadrzewień i zakrzewień śródpolnych".
Jak wynika z Prognozy (str. 112), w "Raporcie z badań chiropterofauny celem oceny oddziaływania planowanej Farmy Wiatrowej U. w Gminie U. na nietoperze, Raport końcowy, ansee, Wrocław 2010" wskazano z kolei, że turbiny I.EW1-I.EW9, znajdujące się na w obrębie [...], mogą potencjalnie oddziaływać w sposób negatywny na lokalne populacje nietoperzy. W raporcie z monitoringu przeprowadzonego w latach 2011/2012 znalazły się już dokładne opisy oddziaływań każdej z turbin wiatrowych na konkretne gatunki wraz z zaproponowanymi działaniami minimalizującymi. W oparciu o wskaźniki aktywności nietoperzy (liczba kontaktów na godzinę obserwacji), wyliczone osobno dla każdego gatunku z podziałem na poszczególne wyjścia i odcinki funkcjonalne wytypowanych transektów, ustalono, że:
- turbina I.EW/9 zlokalizowana jest w odległości 370 m od szpaleru drzew oraz w odległości 430 m od kompleksu leśnego. W okresie sierpnia w tym rejonie obserwowano (o zmierzchu, gdy można było prowadzić obserwacje naoczne) przelatujące borowce wielkie na żerowiska zlokalizowane na skraju pobliskiego kompleksu leśnego. W Prognozie zalecono więc wyłączanie turbiny w sierpniu;
- turbiny I.EW/2, I.EW/7 i I.EW/6 lokalizowane są blisko niewielkiego kompleksu leśnego, który okresowo intensywnie był wykorzystywany jako miejsce żerowania nietoperzy, szczególnie borowca wielkiego. W celu minimalizacji potencjalnego negatywnego oddziaływania w Prognozie zalecono wyłączanie turbin w okresie całych czerwca, sierpnia i września.
Jak wynika z załącznika graficznego nr 1 do Prognozy oddziaływania na środowisko sporządzonej dla obrębu [...], turbina I.EW/9 zlokalizowana jest na działce nr 290/6. Spółka z o.o. A. uzyskała od Starosty Średzkiego pozwolenie z dnia 4 lipca 2012 r. (412/2012) na budowę na działce nr 290/6 elektrowni wiatrowej EW 35 (etap XXXV). Turbiny I.EW/2,1.EW/7 i I.EW/6 zlokalizowane są na działce nr 288. Spółka z o.o. A. uzyskała odnośnie do działki nr 288 pozwolenie na budowę z dnia 4 lipca 2012 r. (nr 411/12; "Budowa elektrowni wiatrowej EW38 i EW39"). Wspominany wyżej kompleks leśny znajduje się na działce sąsiedniej - nr 289.
W tych okolicznościach Kolegium uznało, że również w odniesieniu do obrębu [...] nie może stwierdzić, iż obecnie "aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach". Decyzja z dnia [...] r. nie przewidywała bowiem obowiązku wyłączeń turbin w okresach okresowej migracji nietoperzy, które według sporządzonego wówczas Raportu miały występować jedynie "potencjalnie". Obecnie już wiadomo, że występują w pobliżu miejsca posadowienia turbin.
W ocenie Kolegium także w obrębie [...] nieaktualne są już warunki realizacji przedsięwzięcia określone w powoływanej decyzji - w odniesieniu do turbiny I.EW/7, zlokalizowanej na działce nr 348 (załącznik nr 1 do Prognozy oddziaływania na środowisko dotyczącej projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru obrębu [...]). Zgodnie ze znajdującą się w aktach sprawy decyzją Starosty Ś. z dnia [...] r. (nr [...]), na działce nr 348 planowany jest etap XVIII przedsięwzięcia Spółki z o.o. A.: "Budowa elektrowni wiatrowej EW 17". Turbina położona jest na terenie, na którym rejestrowano bardzo wysoką aktywność karlików malutkich i nocka rudego. W celu minimalizacji potencjalnego negatywnego oddziaływania turbiny wiatrowej w Prognozie oddziaływania na środowisko dla tego obrębu zalecono wyłączanie jej pracy w okresie od 8 lipca do 30 września (str. 112 Prognozy). Decyzja z dnia [...] r. takiego wymogu nie zawierała.
Ponadto Kolegium wskazało – odnosząc się do obrębu [...], że taka sama sytuacja dotyczy turbiny I.EW/2, położonej na działce nr 376 (załącznik graficzny nr 1 do Prognozy oddziaływania na środowisko dotycząca projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru obrębu [...]). Spółka z o.o. A. uzyskała na jej budowę pozwolenie z dnia [...] r. ([...]) dla etapu XXIII "Budowa elektrowni wiatrowej EW23". Jak wynika z Prognozy oddziaływania na środowisko dotyczącej projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru obrębu [...], turbina ta zlokalizowana jest w odległości 150 m od szpaleru przydrożnych drzew. Na odcinku tym rejestrowano podwyższoną aktywność nietoperzy w trakcie kontroli w dniach 21 i 28 maja oraz bardzo wysoką aktywność w dniu 29 czerwca. W celu minimalizacji potencjalnego negatywnego oddziaływania turbiny w Prognozie zalecono wyłączanie jej pracy w okresie od 19 czerwca do 9 lipca (str. 11-112 Prognozy). Jak zaś wynikało z Raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przez Spółkę z o.o. A. przedsięwzięcia z 2009 r., na który powoływał się organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, dopiero po przeprowadzeniu rocznego monitoringu porealizacyjnego będzie można rozważać "okresowe wyłączenia turbin" (str. 116 Prognozy). Konsekwentnie, decyzja z dnia [...] r. takiego wymogu nie zawierała.
W zakończeniu uzasadnienia wyjaśniło, że wobec przedstawionych okoliczności zobligowane było stwierdzić – przy równoczesnym uchyleniu zaskarżonego postanowienia – że nie są aktualne warunki realizacji przedsięwzięcia zawarte w decyzji Wójta Gminy U. o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] r., w której jedynym warunkiem było prowadzenie na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia rocznego monitoringu wiatrowego na awifaunę i przedkładanie sprawozdań Wójtowi Gminy U. (pkt 3 b decyzji środowiskowej). W zakresie wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w projekcie budowalnym w decyzji z dnia [...] r. ograniczano się do stwierdzenia: "na etapie projektu budowlanego planowanego przedsięwzięcia zastosować takie rozwiązania techniczne, technologiczne i organizacyjne, które nie spowodują zagrożenia i zniszczeń środowiska" (pkt 4 decyzji).
Prawidłowość postanowienia powyżej opisanego zakwestionowała A. Spółka z o.o. z siedzibą w L. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W pietitum skargi pełnomocnik Spółki zaskarżając postanowienie wydane przez organ drugiej instancji w całości, zarzucił:
1) naruszenie przez organ drugiej instancji art. 72 ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ("u.o.o.ś.") poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zawarte w nim sformułowanie "aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach" upoważnia organ do przeprowadzenia pełnego postępowania w przedmiocie (ponownej) oceny oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia, podczas gdy zmiana odnośnego fragmentu przepisu dokonana ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U.2015.1211) miała wyłącznie charakter redakcyjny, zaś niezależnie od tego organ zajmujący stanowisko w trybie art. 72 ust. 4 u.o.o.ś. nie ma kompetencji do przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na stanowisko, lecz bada wyłącznie, czy faktycznie i prawnie możliwa jest realizacja warunków określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
2) naruszenie przez organ drugiej instancji przepisów postępowania, które miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to art. 76 § 1 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 7 k.p.a., poprzez przyjęcie, że dowody w postaci "Prognozy oddziaływania na środowisko dotyczącej projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru obrębu [...]" oraz opartej na niej "Opinii dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu [...] z dnia [...] r. ([...]), mają szczególną moc dowodową w sprawie i oparcie wyłącznie na tej dokumentacji Zaskarżonego Postanowienia, a tym samym:
- zaniechanie jakiegokolwiek dalszego postępowania dowodowego w sprawie i braku zebrania (lub nakazania organowi I instancji zebrania) dalszej dokumentacji w sprawie;
- zaniechania weryfikacji aktualności przywołanej wyżej dokumentacji, która w przeważającej mierze sporządzona została kilka lat przed wydaniem zaskarżonego postanowienia;
- braku uwzględniania znaczenia w sprawie i wiążącej mocy badanej przez organ drugiej instancji decyzji Wójta Gminy U. nr [...] z dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach oraz okoliczności, że przywołana wyżej dokumentacja i zawarte w niej wnioski sporządzone zostały po wydaniu decyzji środowiskowej oraz zakładały realizację przedsięwzięcia objętego tą decyzją;
co doprowadziło do tego, że zaskarżone postanowienie wydane zostało mimo braku ustalenia podstawowych okoliczności istotnych dla zakwestionowania spełnienia przesłanek przedłużenia decyzji środowiskowej określonych w art. 72 ust. 4 u.o.o.ś., a tym samym w sytuacji, gdy organ nie dysponował odpowiednią wiedzą i materiałem dowodowym dla wydania rozstrzygnięcia;
ewentualnie
3) naruszenie przez organ drugiej instancji art. 72 ust. 4 u.o.o.ś. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w przypadku gdy realizacja przedsięwzięcia przebiega etapowo, a warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie są aktualne, lecz wyłącznie w odniesieniu do części przedsięwzięcia, właściwy organ odmawia przedłużenia okresu obowiązywania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w odniesieniu do całości przedsięwzięcia, podczas gdy na gruncie przywołanego przepisu obowiązkiem organu w takim przypadku jest odmowa przedłużenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wyłącznie w odniesieniu do tej, dającej się podzielić, części przedsięwzięcia przy jednoczesnym przedłużeniu decyzji środowiskowej w odniesieniu do pozostałej części przedsięwzięcia - czego organ jednak zaniechał, a co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Wobec tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik skarżącej Spółki – powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi przedstawiona została obszerna argumentacja, stanowiąca rozwinięcie zarzutów w niej zawartych. Pełnomocnik strony skarżącej wskazał w nim m.in., że organ drugiej instancji błędnie zinterpretował pojęcie "aktualności" warunków określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Warunki decyzji środowiskowej nie opisują bowiem stanu środowiska / przyrody, lecz określają wyłącznie obowiązki inwestora, które ten wypełnić musi w poszczególnych fazach realizacji i działalności przedsięwzięcia. Badanie "aktualności" tych warunków nie może więc, jak chce tego organ drugiej instancji, opierać się na badaniu dopuszczalności samego przedsięwzięcia, lecz może dotyczyć wyłącznie tego, czy warunki (obowiązki) zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach są wykonalne, tj. czy w świetle okoliczności istniejących w chwili orzekania przez organ możliwe jest (prawnie i faktycznie) zapewnienie ich przestrzegania przez inwestora.
Zdaniem pełnomocnika skarżącej Spółki zasadą polskiego prawa ochrony środowiska jest to, że dla danej inwestycji przeprowadza się taką procedurę wyłącznie jeden raz. Wyjątki od tej zasady wymagają ustawowego umocowania i brak podstaw do ich zastosowania w przedmiotowej sprawie (por. art. 61 ust. 1 u.o.o.ś.), jak również brak podstaw do takiej interpretacji przepisu art. 72 ust. 4 u.o.o.ś., która prowadziłaby do nałożenia na organ takiego obowiązku. Nie można więc zrównywać obowiązków stron i organów w postępowaniu, gdzie przeprowadza się ocenę oddziaływania na środowisko oraz w postępowaniu w przedmiocie wydłużenia terminu jej obowiązywania.
W ocenie pełnomocnika, w przypadku, gdy brak jest przeszkód prawnych i podstaw do przyjęcia, że istnieją przeszkody faktyczne w realizacji warunków określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uznać należy, że są one aktualne.
Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że wydając postanowienie w trybie art. 72 ust. 4 u.o.o.ś. organ nie zasięga opinii i nie uzgadnia swojego stanowiska z wyspecjalizowanymi organami ochrony środowiska, jakimi są właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska, państwowy powiatowy lub wojewódzki inspektor sanitarny oraz, w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim, dyrektor urzędu morskiego, co stanowi obowiązkowy i istotny element postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Gdyby intencją ustawodawcy było aby przy wydawaniu postanowienia w trybie art. 72 ust. 4 u.o.o.ś. organ przeprowadzał pełną, merytoryczną kontrolę dopuszczalności realizacji przedsięwzięcia, wówczas ocena taka zostałaby niewątpliwie połączona z obowiązkiem uzyskania odpowiedniego stanowiska wyspecjalizowanych organów ochrony środowiska, które brały udział przy wydawaniu właściwej decyzji. Nadmienić można, że decyzja ustawodawcy nowelizującego art. 72 ust. 4 u.o.o.ś., aby przedłużyć ustawowo terminy obowiązywania decyzji środowiskowych potwierdza, że nie jest to rodzaj decyzji, które wymagałyby pełnej weryfikacji lub aktualizacji na każdym kroku realizacji inwestycji. Zmiana przepisów w tym zakresie stanowiła przecież wyraz tego, że organy państwowe powinny respektować swoje wcześniejsze orzeczenia.
Natomiast organ drugiej instancji – zdaniem pełnomocnika – w zaskarżonym postanowieniu znacząco wyszedł poza zakres swojej kognicji i podjął próbę merytorycznego badania stanu środowiska dla obszaru objętego przedsięwzięciem.
Ponadto – jak wskazano w uzasadnieniu skargi – organ drugiej instancji przyjął, że skoro analizowana dokumentacja pochodzi od organów administracji to zawiera prawdziwe i adekwatne stwierdzenia, ale uwzględnionych przy orzekaniu dokumentów nie poddano żadnej weryfikacji.
Kolegium nie podjęło jakiejkolwiek próby uzyskania bardziej aktualnych informacji o środowisku, nie podjął próby ustalenia, czy nie istnieją inne dokumenty, które stanowiłyby informację, o której mowa w art. 72 ust. 4 in fine u.o.o.ś. Innymi słowy, w oparciu o dokument, który odpowiadał zajmowanemu przez organ drugiej instancji stanowisku, organ ten przyjął bezkrytycznie wszystkie stwierdzenia zawarte w takim dokumencie i nie skonfrontował ich z żadnym własnymi ustaleniami, ani nie podjął próby uzyskania informacji (dokumentów), które uzupełniałyby materiał dowodowy.
Pełnomocnik skarżącej Spółki zwrócił też uwagę, że z samej zależności czasowej pomiędzy omawianymi dokumentami RDOŚ we W. wynika, że przygotowując je musiał on uwzględniać (oraz respektować) wydanie decyzji środowiskowej oraz wynikający z przedsięwzięcia nią objętego wpływ na środowisko. Tym samym nie jest zasadne, aby badać zgodność założeń decyzji środowiskowej z dokumentacją, która powstała później i której treść determinowana była właśnie istnieniem i dopuszczalnością realizacji przedsięwzięcia objętego decyzją środowiskową. Dokumentacja ta dotyczyła wyłącznie pożądanych przez dany organ postulatów na przyszłość. RDOŚ we W. nigdy nie kwestionował natomiast samej decyzji środowiskowej oraz zastrzeżonych w niej warunków, co w pełni świadczy o tym, że nie dostrzegł żadnej utraty aktualności w tym zakresie.
Wskazał też, że – stosownie do treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia – w ocenie organu orzekającego, spełniona została określona w art. 72 ust. 4 u.o.o.ś. przesłanka etapowej realizacji przedsięwzięcia (z czym skarżący się w pełni zgadza) oraz że w odniesieniu do części przedsięwzięcia warunki określone w decyzji środowiskowej nie są już aktualne (co skarżący powyżej kwestionuje). Tym samym już z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że w odniesieniu do pozostałej części przedsięwzięcia (turbin, wiatrowych i infrastruktury towarzyszącej) spełnione zostały wszystkie przesłanki przedłużenia terminu obowiązywania decyzji środowiskowej.
Zdaniem strony skarżącej w takim przypadku obowiązkiem organu drugiej instancji wynikającym z art. 72 ust. 4 u.o.o.ś. było ustalenie, czy przedsięwzięcie objęte decyzją środowiskową jest "podzielne", tj. czy możliwa jest jego realizacja wyłącznie w części, w odniesieniu do której spełnione są przesłanki przedłużenia terminu obowiązywania. W przypadku pozytywnego ustalenia tej okoliczności organ zobowiązany był do przedłużenia terminu obowiązywania decyzji środowiskowej w odniesieniu do tej właśnie części przedsięwzięcia.
W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 21 czerwca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymało stanowisko przyjęte przy orzekaniu w sprawie i w sposób wyczerpujący odniosło się do poszczególnych zarzutów podniesionych w skardze. Argumentacja zamieszczona w uzasadnieniu wniosku o oddalenie skargi jest zbieżna co do istoty z powołaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, przy czym odpowiadając na zarzut skargi dotyczący zaniechania przez organ odwoławczy "przedłużenia okresu obowiązywania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach" w odniesieniu do części przedsięwzięcia, wobec których warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji środowiskowej są aktualne, Kolegium wyjaśniło m.in. że etapowanie inwestycji (stwierdzone w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji przez Sąd administracyjny) nie oznacza, że stało się ono podzielne, czyli "możliwa jest jego realizacja wyłącznie w części, w odniesieniu do której spełnione są przesłanki przedłużenia terminu obowiązywania".
Jednocześnie Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 13 in fine ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, "przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty". Przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i ustawy Prawo ochrony środowiska nie definiują pojęcia "powiązania technologicznego". Nie zostało ono również zdefiniowane w języku prawniczym i specjalistycznym. Zatem, zgodnie z językową wykładnią prawa, podczas interpretacji normy prawnej należy temu pojęciu zasadniczo przypisywać takie znaczenie, jakie ma w języku potocznym. Słowo "powiązanie" oznacza związek czegoś z czymś lub kogoś z kimś, wzajemną zależność przyczyn i skutków. Natomiast słowo "technologiczne" pochodzi od rzeczownika "technologia", który oznacza metodę prowadzenia procesu produkcyjnego lub przetwórczego. Zatem "powiązanie technologiczne" należałoby zdefiniować jako związek lub wzajemną zależność pomiędzy procesami produkcyjnymi lub przetwórczymi w co najmniej dwóch instalacjach bądź obiektach lub urządzeniach niebędących instalacjami, przy czym proces prowadzony w jednej instalacji wywiera skutek w procesie prowadzonym w drugiej. Niewątpliwie uregulowanie to uwzględnia dotychczasowe orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, zgodnie z którym niedopuszczalne jest stosowanie tzw. "salami slicing", czyli praktyki polegającej na umyślnym dzieleniu planowanej inwestycji w celu obniżenia parametrów przedsięwzięcia i/lub kwalifikacji, a następnie występowaniu odrębnie dla każdego etapu o zgodę na jego realizację (por. wyrok ETS z dnia 16 września 2004 r. w sprawie C-227/01, orzeczenie ETS z dnia 25 lipca 2008 r., sprawa C-142/07).
Proponowane przez stronę skarżąca rozwiązanie byłoby swoistym "salami slicing", dokonywanym ponad 6 lat po wydaniu decyzji środowiskowej.
W tym kontekście Kolegium ponownie zwróciło uwagę, że podział przedsięwzięcia jest dopuszczalny, ale na etapie wydawania decyzji środowiskowej i wyłącznie wówczas, gdy nie miałby znaczenia dla prawidłowej, kompleksowej i merytorycznej oceny oddziaływania inwestycji farmy wiatrowej na środowisko. Ustawodawca wprowadzając przepisy dotyczące dzielenia przedsięwzięć miał na celu zapobieżenie praktyce określanej jako "salami slicing". Dlatego ustanowiono wymóg, aby istnienie technologicznego powiązania pomiędzy elementami danej inwestycji powodowało, że staje się ona formalnie jednym przedsięwzięciem dla celów postępowania w sprawie oceny oddziaływania (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 października 2015 r. II SA/Sz 355/15.
W odpowiedzi na skargę Kolegium zgodziło się również z wyrażanym w skardze poglądem, jakoby zmiana art. 72 ust. 4 ustawy dokonana ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. "miała wyłącznie charakter redakcyjny" i w tym zakresie wyjaśniło, że przed wrześniem 2015 r. art. 72 ust. 4 ustawy brzmiał: "Złożenie wniosku może nastąpić w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, o ile strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na który została przeniesiona ta decyzja, otrzymali, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3, od organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowisko, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz nie zmieniły się warunki określone w tej decyzji. Zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia".
W ocenie Kolegium, uznawanie zmiany treści drugiego zdania art. 72 ust. 4 ustawy ("Zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia uwzględniającego informacje na temat stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach") za zmianę "redakcyjną" należy uznać za co najmniej zbyt daleko idącą interpretację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności i będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270), z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W prowadzonym w rozpoznawanej sprawie administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym zastosowanie miały przepisy powoływanej wcześniej ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Ustawa należy do sfery materialnego prawa administracyjnego, co podporządkowuje czynności procesowe podejmowane w sprawie, której przedmiot regulowany jest przepisami tego aktu, zasadom zawartym w kodeksie postępowania administracyjnego.
Zgodnie z treścią art. 15 tej regulacji procesowej postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Ta zasada objęta jest też ochroną konstytucyjną statuowaną w przepisie art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W toku administracyjnym realizowana jest poprzez odwołanie (w odniesieniu do decyzji) lub zażalenie (w odniesieniu do postanowień), jako środki zaskarżenia przysługujące w zwyczajnym trybie weryfikacyjnym, które – prawidłowo wniesione – gwarantują rozpoznanie sprawy załatwionej przez organ administracyjny pierwszej instancji po raz drugi przez właściwy organ wyższego stopnia i uzyskanie rozstrzygnięcia tego organu.
Katalog rodzajów orzeczeń, jakie może zastosować w sprawie organ odwoławczy zawarty został w przepisie art. 138 kpa i obejmuje on decyzje merytoryczne, merytoryczno-reformacyjne, kasacyjne i umarzające postępowanie.
Treść tego przepisu wskazuje, że organ odwoławczy (zażaleniowy) dysponuje zarówno kompetencjami kontrolnymi, jak i merytorycznymi, przy czym wobec obowiązującej koncepcji zasady dwuinstancyjności powinnością organu odwoławczego jest rozpatrzenie na nowo sprawy, w której wniesiono odwołanie (zażalenie) w jej całokształcie, z uwzględnieniem standardów praworządności, co wymaga dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Prawidłowo podjęte czynności w tym zakresie umożliwiają dokonanie w sposób prawidłowy subsumpcji, a poprzez to gwarantują zgodne z prawem rozstrzygnięcie. Jego motywy powinny być przedstawione w uzasadnieniu w sposób spełniający warunki określone w art. 11 i art. 107 § 3 kpa.
W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. orzekając w rozpoznawanej sprawie zadośćuczyniło wszystkim ustawowym obowiązkom i nie naruszyło prawa, zatem brak jest podstaw do wyeliminowania podjętego postanowienia z obrotu prawnego.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 (w związku z art. 144) kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 72 ust. 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wcześniej powoływanej.
Zgodnie z treścią przyjętego w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa: "Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. (Przepis art. 144 kpa stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w tym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.)
Korzystając z przyznanej przez ustawodawcę przepisem art. 138 § 1 pkt 2 kpa kompetencji merytoryczno-reformacyjnej, Kolegium uchyliło postanowienie Wójta Gminy U. z dnia [...] r. stwierdzające, że przedsięwzięcie polegające na budowie zespołu 47 elektrowni wiatrowych o mocy 1,5 do 3,0 MW, wraz z drogami dojazdowymi, placami manewrowymi i infrastrukturą elektroenergetyczną, przebiega etapowo oraz że "aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację ww. przedsięwzięcia (Nr [...]) z dnia [...] roku", i - w ramach orzeczenia co do istoty sprawy - odmówiło stwierdzenia, że przedsięwzięcie polegające na budowie zespołu 47 elektrowni wiatrowych o mocy 1,5 do 3,0 MW, wraz z drogami dojazdowymi, placami manewrowymi i infrastrukturą elektroenergetyczną, planowane w obrębach:
- [...], nr. ewidencyjne działek: 50, 51, 59, 60, 64, 70, 172, 175, 193, 196, 204, 211,212,417, 419;
- [...], nr. ewidencyjne działek: 63, 118, 131, 132/1, 132/5, 133, 207, 288, 290/6, 294;
- [...], nr. ewidencyjne działek: 265, 266, 273, 274, 340, 341, 348, 421, 441, 467, 516/14, 516/15;
- [...], nr. ewidencyjne działek: 357, 358/3, 358/4, 376, 417;
- [...], nr. ewidencyjne działek: 74, 75, 115, 274/11, 274/12, 274/15;
- [...], nr. ewidencyjne działek: 30/1, 97, 147, 149, 162;
- [...], nr. ewidencyjne działek: 12, 109,
przebiega etapowo oraz że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] r. (Nr [...]), ustalającej na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu 47 elektrowni wiatrowych o mocy 1,5 do 3,0 MW, wraz z drogami dojazdowymi, placami manewrowymi i infrastrukturą elektroenergetyczną, planowanego we wskazanych wyżej lokalizacjach.
Podjęcie tego orzeczenia poprzedziło – jak wynika z akt organu drugiej instancji i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia – szczegółowe, wnikliwe i wszechstronne rozpatrzenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, którego zasób uzupełniony został przez Kolegium w toku prowadzonego postępowania zażaleniowego m.in. o Prognozy oddziaływania na środowisko, dotyczące projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla obszarów, na których planowana jest lokalizacja przedmiotowego przedsięwzięcia.
Sąd uznaje dokonane przez Kolegium czynności wyjaśniające za absolutnie prawidłowe, nie kwestionuje też zasadności i akuratności wyprowadzonych z nich wniosków, a w konsekwencji przyjętej przy orzekaniu w sprawie oceny, odmiennej od oceny organu pierwszej instancji.
Istotne przy tym jest, że Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedstawiło drobiazgową wręcz analizę Prognozy oddziaływania na środowisko w zakresie dotyczącym monitoringu chiropterologicznego oraz badań chiropterofauny i awifauny. Szczegółowo opisało w rejonie których turbin (nr 1, 2, 6, 7, 9) i w których obrębach ([...], [...], [...], [...]) notowano podwyższoną aktywność nietoperzy (karlik malutki, borowiec wielki, nocek rudy), wskazując na zalecone z tego względu wyłączanie turbin w okresach dobowych i sezonowych.
Kolegium zwróciło przy tym uwagę, że raport oddziaływania na środowisko przewidywał roczny monitoring porealizacyjny i dopiero po jego przeprowadzeniu ewentualne okresowe wyłączenia turbin.
Kolegium podkreśliło też – co zdaniem Sądu nie powinno budzić wątpliwości, że Prognozy oddziaływania na środowisko ze względu na status, jaki nadaje im art. 17 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie są dokumentem prywatnym oraz wskazało na wartość merytoryczną takich opracowań.
Sąd – podzielając stanowisko organu odwoławczego przyjęte w sprawie, bezwzględnie akceptuje też stwierdzenia zawarte w obszernym opisie dokonywanej w sprawie analizy materiału dowodowego i przejmuje, uznając tym samym za zbędne ponowne zamieszczenie w tym miejscu uzasadnienia szczegółowych danych, stanowiących podstawę faktyczną rozstrzygnięcia.
W tym kontekście należy też wyjaśnić, że Kolegium w swoich czynnościach wyjaśniających dostosowało się do zakresu wymaganego – w sposób pośredni – treścią art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej, a kwalifikowania ich przez stronę skarżącą jako ponowne przeprowadzenie postępowania w przedmiocie pełnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest – zdaniem Sądu – niezasadne i nieprawidłowe.
Zważyć bowiem należy, że z uwarunkowań prawnych wynikających z treści przepisu art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej, stanowiącego podstawę przedmiotowego żądania Spółki i materialnoprawną podstawę orzekania przez organy właściwe instancyjnie wynika, że ustawodawca uzależnił możliwość wykorzystania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jako załącznika do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych i decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części oraz załącznika do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych w terminie 10 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna od uzyskania przez stronę lub podmiot na który została przeniesiona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3 (6 lat) od organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowiska, że realizacja przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Jednocześnie ustawodawca zastrzegł, że zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia uwzględniającego informacje na temat stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, co do tego, że kwestia etapowego realizowania przedsięwzięcia została rozstrzygnięta prawomocnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 listopada 2014 r. (sygn. akt II SA/Wr 489/14), a wobec tego zakres dokonywanej w sprawie oceny ograniczony został do sprawdzenia informacji na temat stanu środowiska i stosownie do nich zbadania możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a następnie stwierdzenia, czy warunki realizacji przedsięwzięcia określone w tej decyzji są aktualne.
Należy też zwrócić uwagę, że aktualność oznacza stan zastany obecnie, w danym czasie, czyli jego teraźniejszość, a możliwość realizacji nie oznacza – w uznaniu Sądu – faktycznej zdolności podmiotu do realizowania warunków określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ale potrzebę i zasadność ich realizacji w formie i zakresie w tej decyzji orzeczonych wobec istniejących informacji na temat stanu środowiska.
Stwierdzenie aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia oznacza zatem, że wyprowadzona z informacji o stanie środowiska teraźniejsza potrzeba jego ochrony nie wymaga uzupełnienia tych warunków poprzez wprowadzenie nowych form ochrony czy rozszerzenia ich zakresu (albo wyeliminowania pewnych warunków i ograniczenia ich zakresu).
Zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekając w sprawie słusznie uznało, że wykorzystane informacje o stanie środowiska, szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (w tym przede wszystkich dane z monitoringu chiropterologicznego oraz z badań chiropterofauny i awifauny) uniemożliwiają stwierdzenie aktualności warunków, wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Skoro bowiem decyzja Wójta Gminy U. z dnia [...] r. (Nr [...]) nie zawiera klauzul ochronnych, jakie są konieczne ze względu na obecny stan środowiska i jego elementy (w tym dobowe i sezonowe wyłączenia turbin ze względu na okresowe migracje nietoperzy), to nie można mówić o aktualności warunków w niej określonych. Informacje o stanie środowiska zaprzeczają możliwości wyeliminowania potrzeby uzupełnienia warunków środowiskowych zrealizowania przedmiotowego przedsięwzięcia przez skarżącą Spółkę.
Zasadnicze znaczenie – także w kontekście art. 74 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – ma bowiem adekwatność tych warunków do zastanej, nowej sytuacji faktycznej w środowisku.
Istotne też – w uznaniu Sądu – jest, że w toku administracyjnego postępowania instancyjnego nie została żadnymi czynnościami podjętymi przez skarżącą Spółkę podważona wiarygodność dokumentów, z których Kolegium uzyskało informacje o stanie środowiska, ani informacje te nie zostały zweryfikowane.
Z tych względów niezasadny jest sformułowany w skardze zarzut naruszenia przepisów art. 76 § 1 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 7 kpa. Należy przy tym zwrócić uwagę, że dokumenty wykorzystane przez Kolegium były opracowywane w latach 2012-2014, zatem kilka lat po wydaniu decyzji środowiskowej, były też przedmiotem analizy organu pierwszej instancji, a Kolegium nie miało obowiązku podejmowania kosztownych działań wymagających też długotrwałości dla potwierdzenia aktualności informacji o stanie środowiska, uwzględnionych przy orzekaniu. Organ prowadzący postępowanie w sprawie administracyjnej jest wprawdzie odpowiedzialny za prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, ale ta ustawowa powinność nie upoważnia strony postępowania do biernego zachowania w tym zakresie, szczególnie kiedy ewentualne wykazanie pewnych okoliczności pozostaje w jej interesie.
Kolegium zastosowało się do dyspozycji ustawodawcy wynikającej z art. 10 § 1 i art. 81 kpa, ale skarżąca Spółka nie skorzystała z uprawnień przyznanych tymi przepisami.
Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut wykorzystania opracowań sporządzonych po wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, bowiem przeczy on zamysłowi racjonalnego ustawodawcy, który w przepisie art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej, regulując kwestię "przedłużenia w czasie ważności" decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, posługuje się określeniem "aktualne", a w jego kontekście wymaga uwzględnienia informacji o stanie środowiska. Korzystając z wykładni logicznej i funkcjonalnej należy uznać, że niemożliwe jest, aby ustawodawca stwierdzenie aktualności warunków środowiskowych chciał uzależnić od informacji o stanie środowiska pochodzących z przeszłości tj. z okresu wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie można uznać za dopuszczalne – stosownie do zarzutu sformułowanego w skardze – orzekanie pozytywne w odniesieniu do części przedsięwzięcia, co do których możliwe było stwierdzenie, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji środowiskowej.
Sąd – w okolicznościach faktycznych istniejących w sprawie – nie znajduje podstaw dla przyjęcia "podzielności" przedmiotowego przedsięwzięcia i orzeczenia zgodnego z wnioskiem w odniesieniu do pewnych jego części.
W uznaniu Sądu Kolegium w odpowiedzi na skargę prawidłowo zwróciło uwagę na konieczność odróżnienia "etapowości" realizowania przedsięwzięcia od "podzielności" takiego przedsięwzięcia, wskazując też – wobec treści osnowy decyzji na techniczną niemożność wyodrębnienia takich części.
Prawidłowo też – zdaniem Sądu – Kolegium w prowadzonych w omawianym zakresie rozważaniach w odpowiedzi na skargę, których treść Sąd akceptuje, odwołało się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości dotyczącego niedopuszczalnej praktyki tzw. "salami slicing", w której poprzez dzielenie przedsięwzięcia (inwestycji) umyślnie uzyskuje się obniżone parametry techniczne, ale też powoduje się ich nieczytelność ze względu na przerwanie powiązań technologicznych.
Zasadne też – zdaniem Sądu – jest stwierdzenie Kolegium, że sugerowana przez skarżącą Spółkę "podzielność" przedsięwzięcia musiałaby wynikać wprost z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, nie może natomiast być kreowana w postępowaniu, w którym oceniana jest aktualność warunków realizacji przedsięwzięcia przy zastosowaniu przepisu art. 72 ust. 4 powoływanej poprzednio ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. podejmując zaskarżone postanowienie nie naruszyło przepisów prawa materialnego ani nie uchybiło zasadom procedury administracyjnej i stosownie do art. 151 powoływanej we wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło