II SA/Wr 362/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (sprawozdawca) Protokolant specjalista Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi S.O. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o wymeldowaniu z miejsca pobytu czasowego uchyla zaskarżone postanowienie w całości. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego we Wrocławiu postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], podjętym na podstawie art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23), zwanej dalej "k.p.a.", Wojewoda D. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia przez S.O. odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr [...] orzekającej o wymeldowaniu w/w osoby z miejsca pobytu czasowego w lokalu przy ul. [...] we W.. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania S.O. z miejsca pobytu czasowego w w/w lokalu zostało wszczęte w dniu 5 października 2015 r. na wniosek M.Sz.-G. - pełnomocnika A.Sz., właścicielki lokalu. W związku z tym, że niemożliwe było ustalenie aktualnego miejsca pobytu S.O., organ pierwszej instancji wystąpił do sądu o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej w trybie art. 34 § 1 k.p.a.. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy dla W.-K. we W. Wydział III Rodzinny i Nieletnich ustanowił dla nieobecnej strony kuratora w osobie B.W.. Zgodnie z art. 35 ustawy o ewidencji ludności właściwy organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2 tej ustawy, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Mając na uwadze zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy, na podstawie w/w przepisu prawa Prezydent W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu S.O. z miejsca pobytu czasowego w lokalu przy ul. [...] we W.. Decyzja ta została doręczona kuratorowi w/w osoby w dniu 4 stycznia 2016 r. W dniu 29 lutego 2016 r. S.O. zgłosił się do organu gminy i oświadczył do protokołu, że tydzień wcześniej dowiedział się o postępowaniu w sprawie wymeldowania go z przedmiotowego lokalu, po czym zapoznał się z aktami sprawy i otrzymał kopię w/w decyzji. Następnie w dniu 7 marca 2016 r. strona osobiście złożyła w Wydziale Spraw Obywatelskich UM W. odwołanie od powyższej decyzji wraz z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania. Wnoszący wyjaśnił, że o swoim wymeldowaniu dowiedział się w dniu 22 lutego 2016 r. z pisma sądowego, zaś w dniu 29 lutego br. uzyskał dostęp do pełnej informacji o tym wymeldowaniu. Ponadto w swoim piśmie ustosunkował się do treści wydanej decyzji. Rozpatrując wniosek S.O. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. organ odwoławczy stwierdził, że termin odwoławczy od decyzji administracyjnej określa art. 129 § 2 k.p.a., zgodnie z którym odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Strona może bronić się przed negatywnymi skutkami niedotrzymania tego terminu procesowego, prosząc o jego przywrócenie. Organ odwoławczy obowiązany jest przywrócić stronie termin do wniesienia odwołania, jeśli spełni ona łącznie przesłanki określone w art. 58 § 1 i 2 k.p.a., a mianowicie: uprawdopodobni, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, wniesie prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz wraz z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wniesie odwołanie. Powyższe terminy są terminami ustawowymi, a więc nie mogą być przedłużane ani skracane przez organ administracji publicznej, bowiem są to terminy procesowe obliczane według przepisów kodeksu, jak również terminy zawite, których upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. Decyzja Prezydenta W. została doręczona - jak wskazał Wojewoda - kuratorowi strony ustanowionemu przez sąd, a doręczenie to rozpoczęło bieg 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji i termin ten upłynął z dniem 18 stycznia 2016 r.. Natomiast odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania S.O. wniósł osobiście w dniu 7 marca 2016 r.. Jak wskazano wyżej, składając prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania strona musi wnieść tę prośbę w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, gdyż w/w termin siedmiodniowy jest terminem, który nie podlega przywróceniu. Oznacza to, że niespełnienie tego warunku uniemożliwia przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nawet wówczas, gdy spełnione są pozostałe z wyżej wymienionych warunków. Datą, od której należy liczyć powyższy termin, jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. W swoim piśmie S.O. wyjaśnił, że pełną informację o wymeldowaniu uzyskał w dniu 29 lutego 2016 r., ale o samym wymeldowaniu dowiedział się z pisma sądowego już w dniu 22 lutego 2016 r.. Zatem datą, od której w rozpatrywanym przypadku należy liczyć w/w termin, jest - zdaniem Wojewody - data uzyskania przez stronę wiadomości o jej wymeldowaniu, tj. dzień 22 lutego 2016 r.. Mając jednocześnie na uwadze, że przepisy k.p.a. ograniczają wymogi formalne odwołań jedynie do wyrażenia niezadowolenia odwołującego się z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, to strona mogła wnieść odwołanie wraz z prośbą o przywrócenie terminu do jego wniesienia po uzyskaniu samej informacji o wymeldowaniu, przed zapoznaniem się z całością akt sprawy. Wobec powyższego, skoro strona musi wnieść przedmiotową prośbę w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, a termin ten liczony od dnia 22 lutego br., to upłynął on z dniem 29 lutego 2016 r., zaś w/w osoba wniosła swoją prośbę w dniu 7 marca 2016 r.. Zatem niedochowanie terminu do wniesienia powyższej prośby musi skutkować nieuwzględnieniem wniosku S.O. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu gminy. W skardze na powyższe postanowienie S.O. wskazał, że jest osobą wiekową, ma ukończone 86 lat i w pierwszych słowach uzasadnienia napisał, iż o wymeldowaniu zamiast o postępowaniu dowiedział się w dniu 22 lutego 2016 r. z pisma sądowego skierowanego do Sądu Rejonowego W.K. (zał. 1 i 2), a dostęp do pełnej informacji o wymeldowaniu uzyskał w dniu 29 lutego 2016 r.. Nastąpiło tu niepoprawne stwierdzenie które, jak sam Urząd w uzasadnieniu decyzji o odmowie przywrócenia terminu zauważył, zostało inaczej zapisane w protokole z dnia 29 lutego 2016 r.. Skarżący otrzymał w dniu 22 lutego 2016 r. pismo z sądu, w którym była informacja, że w dniu 7 października 2015 r. zostało rozpoczęte postępowanie o jego wymeldowanie z pobytu czasowego, czyli w dniu 22 lutego 2016 r. skarżący nie mógł mieć informacji o wymeldowaniu, gdyż takową uzyskał dopiero w dniu 29 lutego 2016 r.. Stąd przyjęcie przez Urząd w rozpatrywanym przypadku daty do liczenia terminu wniesienia odwołania jako 22 lutego 2016 r. jest błędem, gdyż samą informację o wymeldowaniu skarżący uzyskał dopiero w dniu 29 lutego 2016 r. i to od tej daty płynie termin do wniesienia odwołania. Podsumowując, skarżący stwierdził, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu odwołania jest błędne i wniósł o jego przywrócenie, jak również o przyjęcie samego odwołania złożonego wraz z żądaniem przywrócenia terminu do jego wniesienia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Badając pod tym kątem zaskarżone postanowienie Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem doszło do naruszenia prawa, o jakim mowa w przywołanym wyżej art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a.. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu było postanowienie wydane na podstawie art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 2 k.p.a., którym odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. Nr [...] orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu czasowego w lokalu przy ul. [...] we W.. Kwestią, która podlegała zatem ocenie sądowej, było zastosowanie przez organ odwoławczy przepisów dotyczących przywrócenia terminu i zasadności odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skarżącego od w/w decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). O przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie (art. 59 § 1 k.p.a.). O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 59 § 2 k.p.a.). Z powyższych przepisów wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, gdy zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki, tj. zostanie uprawdopodobnione przez brak winy zainteresowanego; zostanie wniesiony wniosek o przywrócenie terminu; zostanie dochowany termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (siedem dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu), który jest nieprzywracalny; wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność, dla której był ustanowiony przywracalny termin. W niniejszej sprawie przyczyną odmowy przewrócenia terminu do wniesienia odwołania było niedochowanie przez skarżącego 7-dniowego terminu do wniesienia tego wniosku. Przy czym organ odwoławczy uznał, że termin ten liczyć należy od dnia 22 lutego 2016 r., tj. w dniu w którym z pisma sądowego skarżący dowiedział się o samym wymeldowaniu. Zatem datą, od której w rozpatrywanym przypadku należy liczyć w/w termin, jest – zdaniem Wojewody - data uzyskania przez stronę wiadomości o jej wymeldowaniu. Jak wyjaśnił organ, datą, od której należy liczyć powyższy termin, jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu, a nie pełnej informacji o wymeldowaniu, którą skarżący uzyskał w dniu 29 lutego 2016 r.. Skoro tak, to termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął z dniem 29 lutego 2016 r., zaś skarżący złożył osobiście wniosek w dniu 7 marca 2016 r.. Z powyższym stanowiskiem skład orzekający nie zgodził się. Należy zauważyć, że decyzja organu pierwszej instancji została podjęta w dniu 30 grudnia 2015 r.. W związku z tym, że niemożliwe było ustalenie aktualnego miejsca pobytu S.O., organ pierwszej instancji wystąpił do sądu o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej w trybie art. 34 § 1 k.p.a.. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy dla W.-K. we W. Wydział III Rodzinny i Nieletnich ustanowił dla nieobecnej strony kuratora w osobie B.W.. Tak więc powyższa decyzja została doręczona kuratorowi skarżącego w dniu 4 stycznia 2016 r.. Zatem termin do wniesienia odwołania od w/w decyzji upłynął z dniem 18 stycznia 2016 r.. Jak wynika z akt sprawy w dniu 29 lutego 2016 r. S.O. zgłosił się do organu gminy i oświadczył do protokołu: "Tydzień temu dowiedziałem się, że jest postępowanie o wymeldowanie mnie z pobytu czasowego w lokalu". Jednocześnie skarżący potwierdził, że otrzymał kopię decyzji o wymeldowaniu i zapoznał się z aktami sprawy. Z powyższego oświadczenia jednoznacznie zatem wynika, że skarżący w dniu 22 lutego 2016 r. dowiedział się jedynie o toczącym się postępowaniu w sprawie wymeldowania, zaś dopiero w dniu 29 lutego 2016 r. – o podjęciu przez organ pierwszej instancji decyzji o jego wymeldowaniu. Taki wniosek potwierdza w pełni dowód obiektywny, a mianowicie kserokopia protokołu przesłuchania w charakterze strony z dnia 7 października 2015 r. w sprawie wymeldowania skarżącego, gdzie mowa jest o toczącym się postępowaniu, a nie decyzji, która zapadła dopiero 30 grudnia 2015 r.. Pismo to skarżący otrzymał 22 lutego 2016 r. wraz z odpowiedzią na pozew (k. 3-4 akt sądowych). Zdaniem Sądu od dnia 29 lutego 2016 r. należy liczyć początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia od tej decyzji odwołania. Ponieważ zatem wniosek ten został złożony osobiście przez skarżącego w dniu 7 marca 2016 r., należało uznać, że został on złożony z zachowaniem 7-dniowego terminu o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a.. Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska Wojewody, że strona mogła wnieść odwołanie wraz z prośbą o przywrócenie terminu do jego wniesienia po uzyskaniu samej informacji o wymeldowaniu przed zapoznaniem się z całością akt sprawy. Sam fakt prowadzenia postępowania w sprawie wymeldowania skarżącego nie dowodzi, że musiała zostać wydana jakakolwiek decyzja, od której skarżący mogłoby wnieść odwołanie, a tym bardziej uchybić terminowi do jego wniesienia. Z powołanego art. 58 § 2 k.p.a. wynika, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, jest także data uzyskania przez zainteresowaną osobę wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Za takie zdarzenie w rozpoznawanej sprawie bez wątpienia należy uznać dowiedzenia się skarżącego o podjęciu decyzji o jego wymeldowaniu, co nastąpiło w dniu 29 lutego 2016 r.. Z tego też względu Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że przyjęcie przez organ odwoławczy, że bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania liczyć należy od dnia 22 lutego 2016 r., jest wadliwe i naruszające art. 58 § 2 k.p.a. i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewoda zobowiązany będzie wziąć pod uwagę powyższe rozważania Sądu i merytorycznie rozpoznać zasadność wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w kontekście pozostałych przesłanek, o których mowa w art. 58 § 1 i 2 k.p.a.. Stąd działając na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylono zaskarżone postanowienie w całości.