I OSK 503/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-06-21

Skład orzekający: NSA Maciej Dybowski, NSA Małgorzata Pocztarek, WSA Dorota Jadwiszczok

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek dla bezrobotnych pobrany za okres, w którym osoba nabyła prawo do emerytury, ale nie otrzymała jej faktycznie, jest świadczeniem nienależnie pobranym podlegającym zwrotowi?
Ratio decidendi
Nabycie prawa do emerytury, niezależnie od faktycznej wypłaty tego świadczenia, powoduje utratę statusu osoby bezrobotnej i konieczność zwrotu pobranego zasiłku dla bezrobotnych, jeśli organ rentowy nie dokonał jego pomniejszenia. Przepis art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie wymaga faktycznej wypłaty emerytury do uznania zasiłku za nienależnie pobrany.
Stan faktyczny
Skarżący pobierał zasiłek dla bezrobotnych. Po przyznaniu mu prawa do emerytury od daty wcześniejszej niż okres pobierania zasiłku, organy administracji orzekły o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku. Skarżący kwestionował tę decyzję, argumentując, że emerytura nie została mu faktycznie wypłacona za okres pobierania zasiłku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Wr 137/16 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku z Funduszu Pracy oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 19 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 137/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę W. G. na decyzję Wojewody D. z [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie nienależnie pobranego zasiłku z Funduszu Pracy. W uzasadnieniu wskazano, że Starosta L. decyzją z [...] sierpnia 2015 r. orzekł o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku od dnia [...] czerwca 2014r. Następnie decyzją z [...] listopada 2015 r. organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c), art. 10 ust. 7, art. 76 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3, ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 149, zwanej dalej w skrócie u.p.z.i.r.p.) oraz art. 104 k.p.a., orzekł o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku z Funduszu Pracy za okres od [...] czerwca 2014 r. do [...] czerwca 2015 r. w łącznej kwocie 10.026,70 złotych, w tym zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych w łącznej kwocie 432,00 złotych oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 890,02 złotych. W uzasadnieniu Starosta wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2015 r. otrzymał informację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zbiegu tytułów do ubezpieczeń. Na wezwanie organu pierwszej instancji strona przedłożyła w dniach [...] i [...] sierpnia 2015 r. decyzję ZUS – Oddział w L. z dnia [...] lipca 2015 r. o przyznaniu emerytury od dnia [...] maja 2014 r., a także decyzję ZUS – Oddział w L. z dnia [...] sierpnia 2015 r. o ustaleniu wysokości i podjęciu wypłaty emerytury. W toku postępowania organ zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddziału w L. o zwrot pobranego przez W. G. zasiłku dla bezrobotnych w łącznej kwocie 10.026,70 złotych. Organ emerytalny poinformował jednakże, że wypłata emerytury została podjęta dopiero od dnia [...] lipca 2015 r., w związku z czym potrącenie należności ze świadczeń za okres [...] czerwca 2014 r. – [...] czerwca 2015 r. nie jest możliwe. W takiej sytuacji Starosta wystąpił do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w trybie art. 4 ust. 1 pkt 4 u.p.z.i.r.p. o udzielenie wyjaśnień dotyczących stosowania przepisów ustawowych w zakresie żądania zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych (pismo z [...] września 2015 r.). W odpowiedzi z [...] października 2015 r. Ministerstwo wyjaśniło, że każdy bezrobotny z chwilą nabycia prawa do emerytury traci dotychczasowy status bez względu czy pobiera świadczenie, czy też nie. W sytuacji, gdy brak jest możliwości zastosowania przepisu art. 78 ust. 1 u.p.z.i.r.p., nienależnie pobrany zasiłek będzie musiał zwrócić samodzielnie były bezrobotny. W takiej sytuacji organ pierwszej instancji stwierdził, że zasiłek pobrany za okres [...] czerwiec 2014 r. – [...] czerwiec 2015 r. należało uznać za świadczenie nienależnie pobrane w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 3 u.p.z.i.r.p. i orzec o obowiązku jego zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Odwołując się od powyższej decyzji skarżący zarzucił, że została ona wydana z naruszeniem art. 76 ust. 2 pkt 3 u.p.z.i.r.p. Mimo że przepis ten wskazuje, iż za nienależnie pobrane uznaje się świadczenie wypłacone osobie, która nabyła prawo do emerytury, to jednakże istotne jest również, czy w rzeczywistości przyznane świadczenie emerytalne zostało wypłacone. W jego przypadku to nie nastąpiło, gdyż pomimo przyznanego prawa do emerytury od dnia [...] maja 2014 r. jest ona wypłacana dopiero od lipca 2015 r. W. G. zwrócił również uwagę, że zakwestionowana decyzja była przedwczesna, gdyż nie zostało rozpoznane jeszcze przez Sąd Okręgowy jego odwołanie od decyzji organu emerytalnego odmawiającej wypłaty zaległej emerytury. Decyzją z [...]stycznia 2016 r. Wojewoda D., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. praz art. 76 ust. 1 i 2 pkt 3 u.p.z.i.r.p., utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy wskazał, że w czasie rejestracji skarżący spełniał warunki do uznania go za osobę bezrobotną. W związku jednak z wydaniem w dniu [...] lipca 2015 r. decyzji o ustaleniu prawa do emerytury od dnia [...] maja 2014 r. wypłacony zasiłek dla bezrobotnych okazał się być świadczeniem nienależnym. Nie miało przy tym – zdaniem Wojewody – znaczenia, że ustalona emerytura nie została faktycznie skarżącemu wypłacona. Istotne było jedynie, że zasiłek został wypłacony za okres, za który strona nabyła prawo do emerytury. W związku z uznaniem przez ZUS, że nie ma możliwości potrącenia wypłaconego świadczenia z otrzymywaną przez skarżącego emeryturą, należało zobowiązać stronę – w myśl art. 76 ust. 2 pkt 3 u.p.z.i.r.p. – do jego zwrotu. Wojewoda podkreślił również, że strona nie została pozbawiona zabezpieczenia społecznego na skutek wydania zakwestionowanej decyzji, gdyż od 2 maja 2014 r. miała ustalone prawo do emerytury. Jeżeli zaś uważa inaczej, winna doprowadzić do weryfikacji decyzji wydanej przez ZUS, co zresztą zrobiła. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu W. G. podniósł zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 67 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 5 kodeksu cywilnego, a także powielił zarzut naruszenia art. 76 ust. 2 pkt 3 u.p.z.i.r.p.. Stwierdził również, że wskazane decyzje zostały wydane przedwcześnie, przed rozpoznaniem apelacji wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego, odmawiającego wypłaty zaległej emerytury. Skarżący po przedstawieniu okoliczności faktycznych sprawy podkreślił, że przepis art. 76 ust. 2 pkt 3 u.p.z.i.r.p. uznaje za nienależnie pobrane świadczenie wypłacone osobie, która nabyła prawo do emerytury, czego nie można jednakże interpretować literalnie. Prawo do emerytury powinno być rozumiane jako prawo do realnego jej otrzymywania w postaci określonych środków pieniężnych. Nie bez powodu bowiem w dalszej części przepisu mowa jest o pomniejszeniu przyznanej emerytury przez ZUS o wypłacone świadczenie. W przedmiotowej sprawie emerytura nie została jednakże wypłacona. Skarżący stwierdził również, że doszło do naruszenia jego praw wynikających z art. 67 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż wobec ostateczności decyzji organu emerytalnego stanie się osobą pozbawioną ochrony w spornym okresie, w którym nie pracował, nie pobierał emerytury, ani nie korzystał ze wsparcia opieki społecznej. Mając powyższe okoliczności na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zakwestionowanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznając sprawę wskazał, że podstawą materialną zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 149). Zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 3 powyższej ustawy, za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się zasiłek, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy, wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78 ustawy. Jak stanowi ust. 1 cytowanego przepisu, osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do jego zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Decyzja nakładająca obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia nie jest decyzją uznaniową, lecz ma charakter związany. Organ w prowadzonym postępowaniu zobowiązany jest jedynie ustalić, czy zaistniały okoliczności powodujące ustanie prawa do pobierania świadczenia, czy zostały wypłacone świadczenia za okres po zaistnieniu tych okoliczności oraz czy pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach, zaś w razie poczynienia w tym zakresie pozytywnych ustaleń ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot nienależnie pobranych świadczeń (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Po 477/14). W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie budziło wątpliwości Sądu I instancji, że skarżący w okresie od [...] czerwca 2014 r. do [...] czerwca 2015 r. był zarejestrowany jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku. Został on jednakże pozbawiony tego statusu decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. z tej przyczyny, że od dnia [...] maja 2014 r. nabył on prawo do emerytury. Decyzja w tym przedmiocie została z kolei wydana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] lipca 2015 r. i stanowiła skutek uprzedniego orzeczenia sądu powszechnego ustalającego datę nabycia uprawnień emerytalnych. Dodatkowo Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, że emerytura jest skarżącemu wypłacana dopiero od dnia [...] lipca 2015 r. W świetle powyższych okoliczności należało przyjąć, że za okres od [...] czerwca 2014 r. do [...] czerwca 2015 r. skarżący dysponował dwoma, wzajemnie się wyłączającymi, statusami: osoby bezrobotnej i emeryta. Dysponował on tym samym również uprawnieniem do otrzymywania dwóch świadczeń wynikających ze swojej pozycji, a więc zasiłku dla osoby bezrobotnej oraz emerytury. Podkreślił Sąd I instancji, że w czasie pobierania zasiłku skarżący nie otrzymywał jednocześnie emerytury. Spór zaś w przedmiocie wyrównania emerytury za okres od dnia [...] maja 2014 r. toczy się aktualnie – jak wskazuje skarżący – na wskutek wniesionej przez niego apelacji od wyroku Sądu Okręgowego. W ocenie Sądu I instancji rzeczywista wypłata emerytury nie miała jednak znaczenia dla oceny, że zasiłek dla osoby bezrobotnej był świadczeniem nienależnym. Wbrew zarzutom skarżącego przepis art. 76 ust. 2 pkt 3 u.p.z.i.r.p. nie wzbudza wątpliwości interpretacyjnych związanych z rozumieniem zwrotu "nabycie prawa do emerytury". Ustalenie prawa do emerytury nie wiąże się bowiem automatycznie z jego wypłatą, gdyż zasadą jest, że świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu, co wynika wprost z art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 887). W takiej sytuacji już samo nabycie prawa do emerytury, niezależnie od tego, kiedy została ona faktycznie wypłacona, prowadzić będzie do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej, a w konsekwencji do konieczności zwrotu pobranego zasiłku, czy to przez organ wypłacający emeryturę, czy też – gdy jest to niemożliwe – przez samą osobę bezrobotną. WSA we Wrocławiu stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zachodzi ostatni z wymienionych przypadków, albowiem w okresie pobierania zasiłku strona nie otrzymywała emerytury, a więc Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie miał podstawy do dokonania potrącenia, a właściwie zaliczenia wypłaconego zasiłku na poczet przyznanej za ten okres emerytury, a następnie przekazania odpowiedniej kwoty na rzecz Funduszu Pracy. Stąd też zobowiązanym do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w prawidłowo ustalonej przez organ wysokości był wyłącznie skarżący. Zaznaczył Sąd I instancji, że wydanie zakwestionowanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie było przedwczesne. Sam fakt ustalenia, że skarżący nabył uprawnienia emerytalne obligował organy do orzeczenia najpierw o utracie statusu osoby bezrobotnej, a następnie o konieczności zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Kwestia ewentualnego wypłacenia emerytury od dnia jej przyznania nie miała więc żadnego znaczenia w stanie faktyczny niniejszej sprawy. W przekonaniu Sądu I instancji także pozostałe zarzuty odnoszące się do naruszenia prawa do zabezpieczenia społecznego (art. 67 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) oraz zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.) okazały się nieuzasadnione. Istota sygnalizowanych przez skarżącego problemów dotyczy bowiem w głównej mierze jego uprawnień emerytalnych i ustalenia początkowej daty wypłaty tego świadczenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Kwestia zabezpieczenia społecznego nie sprowadza się zatem do ustalenia, dlaczego skarżący musi zwrócić zasiłek dla osób bezrobotnych, ale dlaczego nie otrzymał emerytury niezwłocznie po jej przyznaniu. Niniejsza sprawa nie obejmuje zaś tego zagadnienia. Dodał Sąd Wojewódzki, że zabezpieczenie społeczne jest jedynie postulatem konstytucyjnym, który winien zostać uszczegółowiony w normach ustawowych. Stąd też trudno przypisać tej regulacji konkretne uprawnienie, które mogło zostać naruszone. Z kolei zasady współżycia społecznego są instytucją systemu prawa cywilnego i nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem normy prawne dla niej właściwe – jak zostało to już wspominane – wywodzą się z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a nie z kodeksu cywilnego. Reasumując powyższe rozważania stwierdził Sąd I instancji, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są prawidłowe. Skarżący bowiem za okres pobierania zasiłku dla osób bezrobotnych nabył prawo do emerytury, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie dokonał jego pomniejszenia stosownie do art. 78 u.p.z.i.r.p. W takiej sytuacji zasiłek w ustalonej przez organ kwocie – jako świadczenie pobrane nienależnie – podlegał zwrotowi w wyznaczonym przez organ terminie. W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, wskazując na błędną wykładnię art. 76 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.), poprzez przyjęcie, że świadczeniem nienależnym podlegającym zwrotowi jest zasiłek pobrany z Funduszu Pracy zużyty przez uprawnionego w okresie, kiedy skarżący posiadał status osoby bezrobotnej, podczas gdy mimo przyznania prawa do emerytury nie powstało prawo do wypłaty świadczenia emerytalnego w dacie wydania zaskarżonej decyzji Wojewody D. i poprzedzającej ją decyzji Starosty L. Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody D. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty L., pomimo że organy administracji naruszyły art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy i nieprowadzenie postępowania w kierunku zbadania wszystkich przesłanek zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że mimo przyznania prawa do emerytury, świadczenie emerytalne nie zostało skarżącemu kasacyjnie wypłacone z uwagi na jego zawieszenie. Organy administracji informowane były o toczącym się postępowaniu o przyznanie świadczenie emerytalnego, a skarżący wnosił o niepodejmowanie czynności egzekucyjnych i żądania zwrotu zasiłku dla bezrobotnych do czasu rozpoznania jego odwołania od decyzji organu rentowego, w której za okres za który pobierał skarżący zasiłek, nie została wypłacona emerytura. W przekonaniu autora skargi kasacyjnej przepis art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy z 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uzależnia natomiast obowiązek zwrotu świadczenia od faktu jego wypłaty oraz braku zaliczenia przez organ rentowy wypłaconej kwoty na poczet przyznanego zasiłku. Zwrócono także uwagę, że Starosta L. był informowany na bieżąco o poczynaniach odwołującego się od decyzji organu rentowego oraz zawieszeniu dalszych czynności czasu rozpoznania tego odwołania. Tymczasem Starosta wydał decyzję przedwcześnie i podjął czynności egzekucyjne bez uwzględnienia wniosków skarżącego, czym naraził skarżącego na koszty egzekucji, nie argumentując w sposób logiczny swojego postępowania i bezwzględnie dążąc do egzekucji. Zarzucono także pominięcie w uzasadnieniu kontrolowanych przez WSA we Wrocławiu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Ani decyzja organu I, ani II instancji nie spełniła przesłanki formalnej, jaką powinna spełniać decyzja administracyjna, nie zawierała bowiem uzasadnienia odpowiadającego wymogom przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który - w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego - nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a.. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postaci naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne jej rozumienie, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. W przypadku drugiej podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. ustawa wymaga ponadto, aby skarżący wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczą zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. W orzecznictwie i piśmiennictwie zgodnie przyjmuje się, że w sytuacji oparcia skargi kasacyjnej na obydwu podstawach ustawowych w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego (zob. B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. II, Zakamycze 2006, s. 425 i powołane tam orzeczenia). Podnosząc zarzuty dotyczące przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody D. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty L., pomimo że organy administracji naruszyły art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy i nieprowadzenie postępowania w kierunku zbadania wszystkich przesłanek zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zarzut powyższy pozbawiony jest uzasadnionych podstaw. Przepis art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 149) stanowi, że za nienależne świadczenie pieniężne uważa się "zasiłek, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78". Zgodnie z tym przepisem okolicznością pozwalająca na zobowiązanie beneficjenta do zwrotu pobranego świadczenia jest ustalenie okoliczności wypłacenia tego świadczenia, w tym przypadku zasiłku dla bezrobotnych, za okres, za który osoba bezrobotna nabyła prawo do emerytury. Drugą przesłanką jest niedokonanie przez organ rentowy, który przyznał świadczenie emerytalne, jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78 ustawy. Z uzasadnienia kontrolowanego wyroku WSA we Wrocławiu wynika, że Sąd I instancji uznał zebrany w sprawie materiał dowodowy za kompletny i pozwalający na zastosowanie przepisu art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Pogląd ten należy uznać za prawidłowy, ponieważ także w przekonaniu składu orzekającego NSA organy właściwie ustaliły wszystkie okoliczności sprawy. Ustalono, że w okresie od [...]czerwca 2014 r. do [...] czerwca 2015 r. W. G. pobrał zasiłek dla bezrobotnych w łącznej kwocie 10.026,70 złotych, w tym zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych w łącznej kwocie 432,00 złotych oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 890,02 złotych. Ustalono także, że w dniu [...] lipca 2015 r. wydana została decyzja ZUS - Oddział w L. o ustaleniu skarżącemu kasacyjnie prawa do emerytury od dnia [...] maja 2014 r., co stało się podstawą wydania przez Starostę L. decyzji z [...]sierpnia 2015 r. o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku od dnia [...] czerwca 2014 r. Dodatkowo organ emerytalny poinformował Starostę, że potrącenie należności ze świadczeń za okres [...] czerwca 2014 r. – [...] czerwca 2015 r. nie jest możliwe. Zostały zatem ustalone prawidłowo wszystkie przesłanki pozwalające na wydanie kontrolowanych przez WSA we Wrocławiu decyzji, zatem nie doszło do naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy. Nie doszło także w sprawie do błędnej wykładni art. 76 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i rynku pracy ( DZ.U. z 2016r. poz. 645 ze zm.). Autor skargi kasacyjnej uzasadnił ten zarzut wskazując, że organy nieprawidłowo przyjęły, że świadczeniem nienależnym podlegającym zwrotowi jest zasiłek zużyty przez uprawnionego w okresie, kiedy skarżący posiadał status osoby bezrobotnej, podczas gdy mimo przyznania prawa do emerytury nie powstało w dacie wydania zaskarżonej decyzji Wojewody D. i poprzedzającej ją decyzji Starosty L. prawo do wypłaty świadczenia emerytalnego. Z uzasadnienia kontrolowanego wyroku wynika, że w ocenie Sądu I instancji rzeczywista wypłata emerytury nie miała znaczenia dla oceny, że zasiłek dla osoby bezrobotnej był świadczeniem nienależnym. Wbrew zarzutom skarżącego kasacyjnie, także w przekonaniu składu orzekającego NSA, przepis art. 76 ust. 2 pkt 3 u.p.z.i.r.p. nie wzbudza wątpliwości interpretacyjnych związanych z rozumieniem zwrotu "nabycie prawa do emerytury". Ustalenie prawa do emerytury nie wiąże się bowiem automatycznie z jego wypłatą. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło