II GZ 153/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r.. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 listopada 2016 r.; sygn. akt III SA/Wr 93/16 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej oraz zwrotu wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2016 r.; nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 18 listopada 2016 r. (sygn. akr III SA/Wr 93/16) odrzucił skargę kasacyjną M.P. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku z eksploatacją urządzenia do gier poza kasynem gry i zwrócił skarżącej uiszczony wpis. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 sierpnia 2016 r. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia 21 października 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia przez złożenie 1 uwierzytelnionego odpisu skargi kasacyjnej, wskazując jednocześnie, iż przesłany egzemplarz jest zwykłą kopią. Powyższe wezwane doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 27 października 2016 r. Zakreślony siedmiodniowy termin do usunięcia braku formalnego upłynął więc wraz z dniem 3 listopada 2016 r. (czwartek). W dniu 4 listopada 2016 r. pełnomocnik skarżącej nadesłał wymagany odpis zaznaczając przy tym, iż odpisy pisma nie muszą być podpisane ani poświadczone za zgodność z oryginałem przez stronę, jej przedstawiciela lub pełnomocnika procesowego. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 18 listopada 2016 r. odrzucił skargę kasacyjną i zwrócił skarżącej uiszczony wpis. Sąd wskazał, że z treści art. 178 p.p.s.a. wynika, że sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że zgodnie z treścią art. 46 i art. 47 p.p.s.a. za odpis może być uznana wyłącznie taka fotokopia (kserokopia), która jest uwierzytelniona, zaś nieuwierzytelniona fotokopia/kserokopia jest nie tyle nieuwierzytelnionym odpisem, co nie jest odpisem w ogóle. Skoro zatem w realiach niniejszej sprawy pełnomocnik skarżącej przesłał załączony do oryginału skargi kasacyjnej egzemplarz będący nieuwierzytelnioną kserokopią zasadnym było, w ocenie Sądu, wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej przez złożenie uwierzytelnionego odpisu w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia. Ponieważ w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej nadesłał wymagany odpis po terminie wskazanym w wezwaniu, to sytuacja taka winna skutkować odrzuceniem skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 5 grudnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił nieuzasadnione przyjęcie, że przesłanie przez pełnomocnika skarżącej wraz ze skargą kasacyjną pisma stanowiącego wierne odtworzenie pełnej treści skargi kasacyjnej (kserokopia skargi), bez jego podpisania, stanowi brak formalny, który podlega wezwaniu do usunięcia braku formalnego oraz powoduje niemożność nadania dalszego biegu skardze kasacyjnej, a w konsekwencji konieczność odrzucenia skargi kasacyjnej. W oparciu o powyższy zarzut strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a., od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jak wynika z treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna m.in. czynić zadość podstawowym wymogom, jakim powinny odpowiadać pisma w postępowaniu sądowym, tj. wymogom określonym w art. 46 i art. 47 p.p.s.a. Jednym z takich wymagań jest zawarty w art. 47 p.p.s.a., obowiązek dołączenia do pisma jego odpisów dla doręczenia ich stronom. Jak stanowi z kolei art. 47 § 2 p.p.s.a., odpisami w rozumieniu § 1 mogą być uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej. W związku z powyższym z art. 47 § 2 p.p.s.a. wywieść należy generalny obowiązek uwierzytelniania pism dla możliwości uznania ich za odpisy. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że w odniesieniu do fotokopii (kserokopii) za odpis może być uznana wyłącznie taka fotokopia (kserokopia), która jest uwierzytelniona. A contrario uznać należy, że fotokopia/kserokopia nieuwierzytelniona nie jest odpisem w ogóle (ustawodawca zdecydował się w tym zakresie na zawężenie pojęcia "odpisu"). Przeciwny wniosek pozbawiałby art. 47 § 2 p.p.s.a. ratio legis. Gdyby odpisami mogły być fotokopie (kserokopie) nieuwierzytelnione, to wskazanie na taki wymóg w art. 47 § 2 p.p.s.a. pozbawione byłoby znaczenia prawnego, a interpretacja przepisu prowadząca do takich konkluzji byłaby niezgodna z zasadą racjonalności ustawodawcy. Za prawidłowe należało zatem uznać stwierdzenie przez Sąd I instancji, że nieuwierzytelniona kserokopia wniosku nie jest odpisem (por. postanowienia NSA z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt I GZ 605/16; z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt I FZ 327/15, z dnia 13 maja 2016 r., sygn. akt II GZ 442/16 i z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. akt II GZ 1010/15). Stosownie natomiast do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie 7 dni, pod wynikającym z art. 178 rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Podkreślić również należy, że niniejsza kwestia była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I OPS 13/13, z dnia 18 grudnia 2013 r.), który w uzasadnieniu uchwały wskazał, że niedołączenie przez wnoszącego pismo wymaganej liczby jego odpisów, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym pisma, o którym mowa w art. 49 § 1 tej ustawy, uniemożliwiającym nadanie prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów przez sąd. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono w szczególności, że ustawodawca nie dokonał rozróżnienia na braki "istotne" i "nieistotne", a jedynie wskazał na braki, które uniemożliwiają nadanie pismu prawidłowego biegu, co przemawia za przyjęciem ścisłej wykładni omawianych przepisów, reprezentowanej tak w judykaturze, jak i orzecznictwie. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącej nie dołączył do skargi kasacyjnej jej odpisu, a jedynie niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię. Skoro zatem pełnomocnik skarżącej przesłał załączony do oryginału skargi kasacyjnej egzemplarz będący nieuwierzytelnioną kserokopią zasadnym było wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej. Jak wynika z akt sprawy, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 października 2016 r., pismem skutecznie doręczonym w dniu 27 października 2016 r., wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez złożenie uwierzytelnionego odpisu skargi kasacyjnej w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Powyższego braku pełnomocnik nie uzupełnił w terminie, pomimo prawidłowego wezwania do jego uzupełnienia, zawierającego informację o siedmiodniowym terminie na uzupełnienie braku i rygorze związanym z niedopełnieniem obowiązku z terminie. Opisany termin upłynął wraz z dniem 3 listopada 2016 r., natomiast pełnomocnik skarżącej nadesłał wymagany odpis w dniu 4 listopada 2016 r., a zatem (jak słusznie zauważył Sąd I instancji) stwierdzony brak formalny został uzupełniony po upływie terminu, co winno skutkować odrzuceniem niniejszej skargi kasacyjnej. Podkreślić również należy, że profesjonalny pełnomocnik powinien dysponować wiedzą na temat wymogów i procedur towarzyszących wnoszeniu pism procesowych, w związku z czym zarówno pierwotne uchybienie (dołączenie kserokopii zamiast odpisu), jak i wtórne uchybienie w tej samej sprawie (nieterminowe uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej) nie powinno mu się przydarzyć. W tej sytuacji, zgodnie z podanym w zarządzeniu rygorem, stosowanie do treści art. 178 Sąd prawidłowo orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, której braków nie uzupełniono w terminie. Natomiast rozstrzygnięcie zawarte w pkt II znajduje swoje uzasadnienie w brzmieniu art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. obligującym Sąd do zwrotu z urzędu całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.