III SA/Wa 3250/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia na majątku podatnika należności podatkowych oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. postanowieniem z [...] kwietnia 2014 r. przedłużył do 30 lipca 2014 r. termin zabezpieczenia na majątku A. P. (zwany dalej "Skarżącym", "Zobowiązanym" lub "Stroną") dokonanego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia o numerach od [...] do [...]. W uzasadnieniu wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. sporządził [...] października 2013 r. zarządzenia zabezpieczenia o numerach od [...] do [...] obejmujące należności podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od I 2007 r. do VIII 2011 r. oraz I i III 2012 r. Podstawę wystawienia przedmiotowych zarządzeń zabezpieczeń stanowią wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. dnia [...] sierpnia 2013 r. decyzje o numerach od [...] do [...]. Przedmiotowe zarządzenia zabezpieczeń zostały przekazane przez Wierzyciela przy piśmie z 16 października 2013 r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w N., celem dokonania zabezpieczenia. Naczelnik Urzędu Skarbowego N. protokołem z dnia 29 października 2013 r. dokonał zajęcia zabezpieczającego samochodu Suzuki Grand Vitara, pozostawiając ruchomość pod nadzorem zobowiązanego. Dokonując wyżej powołanej czynności organ egzekucyjny doręczył odpisy przedmiotowych zarządzeń zabezpieczeń Zobowiązanemu. Następnie 30 października 2013 r. organ egzekucyjny sporządził zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym praw majątkowych stanowiących wierzytelności z rachunków bankowych w M. S.A. - nr [...], A. S.A. - nr [...], B. S.A. - nr [...] oraz B. S.A. - nr [...]. Niniejsze zawiadomienia zostały doręczone za pośrednictwem poczty polskiej odpowiednio Zobowiązanemu 4 listopada 2013 r. oraz dłużnikom zajętych wierzytelności w dniach 4 listopada 2013 r. oraz 5 listopada 2013 r. B. S.A. pismem z 6 listopada 2013 r. poinformował organ egzekucyjny, iż na rachunkach bankowych zobowiązanego brak jest środków pieniężnych, co stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia. Następnie dłużnik zajętej wierzytelności pismem z 29 listopada 2013 r. poinformował organ egzekucyjny o zbiegu egzekucji administracyjnych i sądowych oraz wniósł o wskazanie organu uprawnionego do łącznego prowadzenia egzekucji. A. S.A. pismem z 7 listopada 2013 r. poinformował organ egzekucyjny, iż na rachunku należącym do A. P. brak jest środków do zabezpieczenia. Następnie pismem z 29 listopada 2013 r. dłużnik zajętej wierzytelności poinformował o zbiegu egzekucji na rachunkach Zobowiązanego. Natomiast M. S.A. pismem z dnia 7 listopada 2013 r. wskazał, że zajęcie zabezpieczające nie może zostać zrealizowane z uwagi na brak środków na rachunku bieżącym oraz rachunkach oszczędnościowych. Sąd Rejonowy w N. dokonał na wniosek organu egzekucyjnego z dniem 6 listopada 2013 r. wpisu hipoteki przymusowej w księdze wieczystej nr [...]. Wierzyciel pismem z 15 stycznia 2014 r. wniósł o przedłużenie zabezpieczenia należności pieniężnej stanowiącej przewidywane zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za I - X 2007 r., XII 2007 r. - XI 2008 r., XII 2008 r. - XI 2009 r., XII 2009 r. - XI 2010 r., XII 2010 r. - VIII 2011 r., I i II 2012 r. do dnia 29 kwietnia 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji zabezpieczającej. Dyrektor Izby Skarbowej w W. w wyniku rozpatrzenia zażalenia postanowieniem z [...] czerwca 2014 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. W międzyczasie wierzyciel pismem z 11 kwietnia 2014 r. wniósł o przedłużenie zabezpieczenia należności pieniężnej stanowiącej przewidywane zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za I - X 2007 r., XII 2007 r. - XI 2008 r., XII 2008 r. - XI 2009 r., XII 2009 r. - XI 2010 r., XII 2010 r. - VIII 2011 r., I i II 2012 r. do 30 lipca 2014 r. wraz z odsetkami za zwlokę naliczonymi na dzień wydania decyzji zabezpieczającej, ponieważ ze względu na skomplikowany charakter sprawy oraz konieczność zgromadzenia materiału dowodowego nie została wydana decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług wobec powyższego w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności o których mowa w art. 33 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, ze zm., zwanej dalej "O.p."), wobec czego brak jest możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. powołując stosowny wniosek Wierzyciela wskazał na brak możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie, z uwagi na wciąż trwającą kontrolę podatkową oraz konieczność zgromadzenia materiału dowodowego. Organ pierwszej instancji jednocześnie podniósł, iż w niniejszym stanie faktycznym nie została jeszcze wydana decyzja określająca przedmiotowe zobowiązanie podatkowe. Organ egzekucyjny zauważył, że okoliczności przedstawione w decyzjach z [...] sierpnia 2013 r. o numerach od [...] do [...] uzasadniają obawę, że zobowiązania wynikające z decyzji nie zostaną zrealizowane. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone za pośrednictwem poczty polskiej w dniach: 30 kwietnia 2014 r. A. P., 5 maja 2014 r. pełnomocnikowi Zobowiązanego. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie art. 159 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm., zwanej dalej "u.p.e.a.") wskazując, że organ egzekucyjny przedłużając termin zabezpieczenia zobowiązany jest wykazać nie tylko istnienie przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania egzekucyjnego lecz również powinien wykazać, że jest to przyczyna uzasadniona czyli oparta na obiektywnych podstawach usprawiedliwiona. Następnie Strona wskazała, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu organ egzekucyjny wskazał jedynie, że przedłużenie zabezpieczenia następuje z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, wciąż trwającą kontrolę podatkową oraz konieczność zgromadzenia materiału dowodowego. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie zabezpieczające pełni funkcję pomocniczą w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zmierza ono bowiem do zapewnienia gwarancji realizacji w przyszłości, w drodze postępowania egzekucyjnego roszczeń wierzyciela. Organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia na wniosek wierzyciela i na podstawie wydanego przez niego zarządzenia zabezpieczenia nr [...], a więc przed upływem terminu zabezpieczenia, przedłużonego po raz pierwszy do 29 kwietnia 2014 r. postanowieniem z [...] stycznia 2014 r. Organ wskazał jako przyczynę przedłużenia zabezpieczenia brak możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie, z uwagi na niewydanie decyzji określającej przedmiotowe zobowiązanie podatkowe. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. wskazał, że niewydanie powyższej decyzji nastąpiło, z uwagi na konieczność zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie oraz wciąż trwającą kontrolę podatkową. Dyrektor Izby Skarbowej w W. stanął na stanowisku, że określona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w oparciu o wniosek wierzyciela z 11 kwietnia 2014 r. przyczyna przedłużenia terminu zabezpieczenia spełnia wymagania, o których mowa w art. 159 § 2 u.p.e.a. W skardze na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1) art. 127 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. poprzez brak ponownego rozpatrzenia sprawy przez Dyrektora Izby Skarbowej oraz ograniczenie się do kontroli decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego i polemiki ze stanowiskiem wyrażonym przez Skarżącego w treści odwołania; 2) art. 159 § 2 u.p.e.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż w niniejszej sprawie istnieją podstawy do przyjęcia, iż postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte z uzasadnionych przyczyn; 3) art. 121 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania podatkowego z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych; 4) art. 122 O.p. poprzez nie podjęcie wszelkich działań mających na celu ustalenie stanu faktycznego; 5) art. 125 § 1 O.p. poprzez brak wnikliwego zbadania sprawy; 6) art. 187 § 1 O.p. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego; 7) art. 191 O.p. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz dowolną ocenę zebranego w sprawie niekompletnego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W., podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t. j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm., zwana dalej "p.p.s.a."). W świetle akt sprawy wyżej określone przesłanki nie zachodzą. Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia na majątku Skarżącego. Zgodnie z art. 159 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny na żądanie zobowiązanego uchyla zabezpieczenie obowiązku o charakterze niepieniężnym, jeżeli wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie został zgłoszony w terminie 3 miesięcy od dnia dokonania tego zabezpieczenia. Natomiast § 2 tego artykułu stanowi, że termin określony w § 1 może być przez organ egzekucyjny przedłużony na wniosek wierzyciela o okres do 3 miesięcy, jeżeli z uzasadnionych przyczyn postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte. Termin, o którym wyżej mowa może zatem zostać przez organ egzekucyjny przedłużony, jeżeli: po pierwsze, wierzyciel zgłosi stosowny wniosek, a po drugie, wykaże, że z uzasadnionych przyczyn postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte (np. gdy w postępowaniu rozstrzygającym nie dokonano jeszcze ustalenia obowiązków). Za przyczynę uzasadniającą przedłużenie terminu zabezpieczenia uznano w orzecznictwie sądowym konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyr. WSA we Wrocławiu z 28 marca 2008 r., I SA/WR 1213/07, Legalis), czy też toczenie się kontrolnego postępowania podatkowego. Brak decyzji powoduje bowiem, że nie może zostać wystawiony tytuł wykonawczy, którego doręczenie zobowiązanemu wszczyna egzekucję administracyjną (wyr. WSA w Gliwicach z 19 maja 2009 r., III SA/GL 130/09, Legalis) - por. Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck 2014 prof. zw. dr hab. Roman Hauser, prof. dr hab. Andrzej Skoczylas, art. 159. Odnosząc powyższe rozważania do oceny przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że wierzyciel 11 kwietnia 2014 r., a zatem przed upływem dotychczasowego terminu zabezpieczenia, tj. przed dniem 29 kwietnia 2014r. wniósł o kolejne przedłużenie terminu zabezpieczenia. Jako uzasadnienie powyższego wniosku wskazał okoliczność, iż nie została jeszcze wydana decyzja określająca wysokość zabezpieczonego zobowiązania podatkowego. To natomiast spowodowane było skomplikowanym charakterem sprawy, koniecznością zgromadzenia materiału dowodowego oraz brakiem zakończenia kontroli podatkowej prowadzonej u Skarżącego. W ocenie Sądu brak możliwości wszczęcia w stosunku do Skarżącego postępowania egzekucyjnego z uwagi na niemożność wydania decyzji określającej wysokość zobowiązań podatkowych stanowiących przedmiot zabezpieczenia w dostateczny sposób uzasadniała przedłużenie terminu zabezpieczenia przez organ egzekucyjny. Natomiast zakończenie kontroli podatkowej uzależnione jest od tego czy w jej toku zrealizowano cel tego postępowania, którym jest sprawdzenie, czy kontrolowani wywiązują się z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego (art. 281 § 2 O.p.). Innymi słowy, czy zgromadzony materiał dowodowy pozwala na weryfikację prawidłowości wywiązywania się podatników z ich obowiązków podatkowych. Wskazany we wniosku o przedłużenie terminu zabezpieczenia skomplikowany stan sprawy może być zatem przyczyną mającą wpływ na czas weryfikacji, o której wyżej mowa. Sąd orzekający w niniejszym składzie nie podziela zarzutów skargi dotyczących prawidłowości prowadzonego w sprawie postępowania odwoławczego. Wbrew stanowisku strony skarżącej treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje bowiem, że Dyrektor Izby Skarbowej w W. rozpoznał sprawę powtórnie w sposób całościowy. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przedstawiono stan faktyczny sprawy i odniesiono go do przepisów mających w niej zastosowanie. Również obszernie przedstawiono orzecznictwo sądów administracyjnych oraz stanowisko doktryny w zakresie rozpoznawanej sprawy. Zdaniem Sądu podjęte przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie w sposób prawidłowy koresponduje z jego uzasadnieniem. Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 121, art. 122, art. 125, art. 187 i 191 O.p. W opinii Sądu, organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Brak także przesłanek, które pozwalałyby na przyjęcie, iż czynności w postępowaniu zostały przeprowadzone w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych. Dokonano rzetelnej analizy okoliczności sprawy. Ocena zgromadzonych dowodów, znajdująca odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (stosownie do wymogu art. 124, art. 127 i art. 210 § 4 O. p.) nie narusza granic swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 O.p. i zasługuje na akceptację. Reasumując powyższe wywody zaskarżone postanowienie uznać należało za prawidłowe i zgodne z prawem. Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.