III SA/Kr 601/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie z upoważnienia Starosty decyzją z dnia [...] 2015 r. znak: [...], postanowił ustalić E. R. odpłatność za pobyt córki L. R. w pieczy zastępczej za okres od 16 marca 2013 r. do 13 kwietnia 2014 r. w kwocie: 8.546,64 zł: za miesiąc marzec 2013 r. - w wysokości 340,64 zł, od kwietnia 2013 r. do marca 2014 r. - w wysokości 7.920,00 zł, za miesiąc kwiecień 2014 r. - w wysokości 286,00 zł oraz zobowiązał E. R. do zwrotu kwoty 8.546,64 zł w terminie do 14 dni od ostateczności decyzji z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki w płatności. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 104, 107 kpa oraz art. 193 i 194 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r., poz. 575 ze zm., dalej: ustawy), rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1058), a także uchwałę nr [...] Rady Powiatu z dnia 30 października 2014 r. w sprawie: szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dziennik Urzędowy Województwa z 7 listopada 2014 r. poz. 6204). W uzasadnieniu wskazano, że E. R. wraz z córką L. oraz z siostrą mieszkają u rodziców i tam prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. E. R. uczęszcza do Technikum [...] w K i pozostaje na całkowitym utrzymaniu swoich rodziców, którzy prowadzą własną działalność gospodarczą. Dochód na osobę w rodzinie wynosi 5.541, 24 zł miesięcznie i przekracza kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie, określone przepisami ustawy o pomocy społecznej, odpowiadające kwocie 514,00 zł. Dalej organ podał, że w wyniku decyzji SKO z [...] 2015 r. sygn. akt: [...] ostateczną decyzją z dnia [...] 2015 r. odmówiono skarżącej odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt małoletniej L. R. w pieczy zastępczej za okres od dnia 16 marca 2013 r. do 13 kwietnia 2014 r. Organ wskazał, że po ostatecznym zakończeniu sprawy w przedmiocie odstąpienia od naliczenia opłaty zaktualizowała się możliwość procedowania w przedmiocie wysokości opłaty. W konsekwencji ustalona została opłata należna od E. R. za pobyt jej córki w pieczy zastępczej w wymienionym okresie. W odwołaniu od decyzji SKO E. R. zarzuciła naruszenie: 1) art. 107 § 3 kpa przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niedokonanie ustaleń faktycznych mających istotne znaczenie w sprawie w szczególności polegające na zmianie strony postępowania i naliczenie w stosunku do niej opłaty na podstawie ustaleń dokonanych przez organ w stosunku do innego podmiotu zobowiązanego; 2) art. 193 ust. 1 w związku z art. 193 ust. 6a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej poprzez ustalenie opłaty za pieczę zastępczą dla matki dziecka, gdy w rzeczywistości faktycznie przez okres trwania pieczy zastępczej przebywało ono z matką i pod jej stałą opieką; 3) art. 193 oraz art. 194 ust. 1a ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w zw. z art. 7 kpa poprzez błędne zastosowanie tych przepisów, a w szczególności niepoczynienie ustaleń w zakresie zmiany okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na wydanie decyzji oraz wystąpienia w przedmiotowej sprawie okoliczności uzasadniających brak możliwości uzyskania od skarżącej zwrotu opłaty za pieczę zastępczą. W uzasadnieniu odwołania E. R. stwierdziła, iż uzasadnienie ma formę lakoniczną, z której nic nie wynika, oparte jest na faktach z 2013 r. odnoszących się nie do niej, lecz jej matki J. R., ponadto nie wyjaśniono w oparciu o jakie przepisy i na jakiej podstawie ma zrealizować nałożony na nią tak dolegliwy obowiązek. Zdaniem odwołującej się organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego i nie wydał decyzji określającej opłatę w stosunku do obojga rodziców. Uznała, że po uzyskaniu przez nią pełnoletności i skierowaniu w stosunku do niej decyzji indywidualnej nie ma zastosowania i znaczenia przesłanka dochodowa członków rodziny zastępczej, określona przez organ w decyzji z dnia [...] 2013 r., znak: [...]. Z uwagi na okoliczność, iż decyzja ta została wydana w stosunku do jej opiekuna prawnego - matki J. R., powyższa opłata nie może zostać obecnie ustalona w oparciu o dochody uzyskane przez inne niż strona postępowania osoby. Podkreśliła, że co do zasady, po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności, właśnie ta osoba zamiast przedstawiciela ustawowego staje się stroną postępowania ze wszystkimi tego konsekwencjami, a z analizy uzasadnień decyzji zapadłych w toku postępowania, wynika jednoznacznie, że organ utożsamia sytuację J. R. z 2013 r. z sytuacją E. R. w 2015 r., w żadnym zakresie jej nie weryfikując. Powołując się na powyższe zarzuty E. R. wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji oraz umorzenie naliczenia opłaty za pieczę zastępczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 lutego 2016 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz art. 193 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 6 i art. 194 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2016 poz. 930 ze zm.), jak też § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że postanowieniem Sądu Rejonowego Wydział Rodzinny i Nieletnich sygn. akt: [...] z dnia 22 lutego 2013 r., małoletnia L. R. została umieszczona w spokrewnionej rodzinie zastępczej u jej macierzystych dziadków w osobach J. R. i A. R. zamieszkałych w M, ul. O, a decyzją z dnia [...] 2013 r. Starosta przyznał J. i A. R. jako spokrewnionej rodzinie zastępczej, świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania w tej rodzinie zastępczej L. R. na okres od dnia 16 marca 2013 r. do 31 marca 2013 r. w kwocie 340,64 zł, a następnie od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia uzyskania pełnoletniości lub dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej - w kwocie 660,00 zł miesięcznie. Kolegium wskazało też, że decyzją z dnia 24 września 2015 r. Starosta odmówił E. R. odstąpienia od ustalenia powyższej opłaty, a strona nie wniosła odwołania od tej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Kolegium nie zgodziło się, że umieszczenie córki E. R. w pieczy zastępczej miało tylko charakter formalny, ponieważ córka odwołującej się, mimo że przebywała z matką, to także w tym czasie przebywała w rodzinie zastępczej u swoich dziadków macierzystych. Ponadto małżonkowie J. i A. R., jako spokrewniona rodzina zastępcza, przez cały czas pieczy zastępczej, otrzymywali świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania w tej rodzinie zastępczej dziecka. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że konieczność ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej dotyczy każdej sytuacji pobytu dziecka w pieczy zastępczej, chyba że organ odstąpił od ustalenia tej opłaty. W przypadku, gdy organ nie odstąpił od ustalenia takiej opłaty, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to decyzja dotycząca ustalenia wysokości opłaty musiała zostać wydana bez względu na sytuację materialną rodziców dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej. Przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej nie przewidują bowiem, że ustalając wysokość opłaty organ może wziąć pod uwagę sytuację materialną osoby zobowiązanej. Nie ma zatem znaczenia nawet głębokie przekonanie, że opłata nie zostanie zapłacona z uwagi na brak środków finansowych rodziców, bądź brak dochodów dziecka. Dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji w sprawie wysokości opłaty, opłata ta może zostać umorzona w całości lub w części, rozłożona na raty, czy też może zostać odroczony termin jej płatności. Ponadto organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ zaskarżoną decyzją nie był w stanie zakresem podmiotowym objąć obojga rodziców małoletniej L. i ustalić im obojga opłatę za pobyt w pieczy zastępczej ich małoletniej córki, ponieważ jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Rodzinny i Nieletnich Sygn. akt: [...] z dnia 23.01.2013 r. ojcostwo małoletniej L. R. nie zostało ustalone. Wobec tego organ opłatę za pobyt małoletniej L. w pieczy zastępczej ustalił tylko jej matce. Organ zgodził się, że uzasadnienie decyzji organu I instancji nie zawiera szczegółowego opisu faktów, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie. Organ podniósł, że przytoczono jednak przepis stanowiący podstawę prawną ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w wysokości określonej w decyzji oraz stwierdził bezsporność faktu, jakim jest pozostawanie L. R. w pieczy zastępczej w okresie od 16 marca 2013 r. do 13 kwietnia 2014 r. oraz otrzymanie świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania w tej rodzinie zastępczej dziecka w łącznej kwocie 8.546,64 zł. Skargę na decyzję SKO do WSA w Krakowie wniosła E. R., zarzucając naruszenie: 1) art. 107 § 3 kpa przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niedokonanie ustaleń faktycznych mających istotne znaczenie w sprawie w szczególności polegające na zmianie strony postępowania i naliczenie w stosunku do niej opłaty na warunkach wcześniejszych dokonanych przez organ ustaleń w stosunku do innego podmiotu zobowiązanego; 2) art. 107 § 1 kpa polegające na niewskazaniu wszystkich stron obowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt L. R. w pieczy zastępczej; 3) art. 193 ust. 1 w związku z art. 193 ust. 6a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej poprzez ustalenie opłaty za pieczę zastępczą dla matki dziecka, gdy w rzeczywistości faktycznie przez cały okres trwania pieczy zastępczej przebywało ono z matką i pod jej stałą opieką; 4) art. 193 oraz art. 194 ust. 1a ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w związku z art. 7 kpa poprzez błędne zastosowanie tych przepisów, a w szczególności niepoczynienie ustaleń w zakresie zmiany okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na wydanie decyzji oraz wystąpienia w przedmiotowej sprawie okoliczności uzasadniających brak możliwości uzyskania od skarżącej zwrotu opłaty za pieczę zastępczą; 5) art. 7 kpa poprzez niezebranie i pominięcie aktualnego materiału dowodowego i podjęcie decyzji w oparciu o materiał dowodowy odnoszący się do innej osoby oraz bezpodstawne stwierdzenie, że ojcostwo L. R. nie zostało ustalone oraz pominięcie w toku postępowania jeszcze jednej jego strony w osobie ojca dziecka B. N.; 6) art. 107 § 3 kpa poprzez niewskazanie w uzasadnieniu, które fakty organ uznał za udowodnione i dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności. Skarżąca domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów art. 193 oraz art. 194 ust. 1a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie tych przepisów, a w szczególności niepoczynienie ustaleń w zakresie zmiany okoliczności faktycznych i prawnych mających wpływ na wydanie decyzji oraz wystąpienia w przedmiotowej sprawie okoliczności uzasadniających brak możliwości uzyskania od skarżącej zwrotu opłaty za pieczę zastępczą oraz niezebranie i pominięcie aktualnego materiału dowodowego i podjęcie decyzji w oparciu o materiał dowodowy odnoszący się do innej osoby oraz bezpodstawne stwierdzenie, że ojcostwo L. R. nie zostało ustalone oraz pominięcie w toku postępowania jeszcze jednej jego strony w osobie ojca dziecka B. N., skarżąca podniosła wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział Rodzinny i Nieletnie z dnia 17 kwietnia 2015 r., sygn. [...], zasądzone zostały alimenty na rzecz ojca dziecka B. N. Skarżąca zauważa, że organ II instancji w żadnym zakresie nie uzasadnił dlaczego od r. 2013 do r. 2015 nie doszło do podjęcia jakiejkolwiek czynności dowodowej przez organ orzekający, odnoszącej się nawet do próby określenia stron postępowania po ustaniu pieczy zastępczej. Zdaniem skarżącej, Kolegium dokonało wbrew woli ustawodawcy szerokiej interpretacji art. 193 ust. 6a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, gdyż z przepisu tego jednoznacznie wynika, że jeśli dziecko przebywa u rodziców, opłaty za ten okres nie pobiera się. Przepis ten nie jest nawet w niewielkim zakresie ograniczony faktycznym władztwem biologicznej matki nad córką, które E. R. w rzeczywistości stale realizowała, a odnosi się jedynie do przebywania z rodzicami bez jakichkolwiek innych skutków i obowiązków prawnych. Stwierdzenie SKO, "że konieczność ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej dotyczy każdej sytuacji pobytu dziecka w pieczy zastępczej, chyba że organ odstąpił od ustalenia tej opłaty" godzi w rzetelność i poprawność prowadzonego postępowania, gdyż organ I instancji odnosząc sytuację E. R. w stosunku do jej rodziców nie dopuścił nawet możliwości podjęcia decyzji o odstąpieniu od ustalenia tej opłaty i z góry postawił ją na przegranej pozycji. Ponadto, skoro SKO stwierdziło, że kryterium dochodowe nie może stanowić podstawy wydania decyzji, to dla skarżącej niezrozumiałe jest uzasadnianie jej wydania przez organ I Instancji, w zależności od wysokości dochodów jej rodziny. Zdaniem skarżącej po uzyskaniu przez nią pełnoletniości i skierowania w stosunku do niej decyzji indywidualnej nie ma znaczenia przesłanka dochodowa osób trzecich określona przez organ w decyzji z dnia 29 października 2013 r. wydanej w stosunku do jej opiekuna prawnego – J. R. Skarżąca podniosła również, że zarówno ona, jak i ojciec dziecka, B. N. znajdują się w złej sytuacji materialno-osobistej, a nałożenie na nią tak wysokiej opłaty spowoduje bardzo negatywne konsekwencje dla niej i jej córki L., a także dla ich przyszłego funkcjonowania. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016 poz. 718) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym z granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "ppsa". Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem wyżej wskazanych kryteriów Sąd stwierdził, bowiem w postępowaniu organów naruszenie prawa skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Nie podzielił jednak wszystkich zarzutów skargi. Materialnoprawną podstawą orzeczeń obu instancji, stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r., poz. 575 ze zm.), w szczególności - art. 193 i 194 - tej ustawy. Zgodnie z art. 193 ust. 1 ww. ustawy za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości: 1) przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka; 2) średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Jak stanowi ust. 2 ww. przepisu za ponoszenie opłaty, o której mowa w ust. 1, rodzice odpowiadają solidarnie. Zgodnie z art. 194 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1, ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo - wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo - terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. W art. 194 ust 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej ustawodawca przewidział upoważnienie dla rady powiatu do określenia, w drodze uchwały, szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 ustawy. W świetle art. 194 ust. 3 ww. ustawy, starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 tej ustawy. Analiza powyższych uregulowań prowadzi, zdaniem Sądu, do następujących wniosków. Po pierwsze, stronami postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej są rodzice dziecka. W konsekwencji decyzja administracyjna wydana w tym przedmiocie powinna ustalać opłatę od obojga rodziców ( reguła), a nie rodzica dziecka (wyjątek). Po drugie, ustawodawca wyraźnie rozgraniczył kwestie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej od kwestii odstąpienia od ustalenia tej opłaty. Po trzecie, przewidziana została możliwość umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, opłaty, odroczenia terminu jej płatności, czy też rozłożenia na raty. |Ustawodawca określił zatem krąg osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz wskazał, w jakich | |przypadkach są one zobowiązane do ponoszenia opłat. Określił tym samym przesłanki podmiotowe i przedmiotowe warunkujące wydanie decyzji| |w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Podmiotową jest wskazanie adresatów decyzji – obojga rodziców | |ponoszących opłatę solidarnie, a przedmiotową – wcześniejsze przyznanie rodzinie zastępczej (lub prowadzącemu rodzinny dom dziecka) w | |drodze decyzji, stosownie do art. 80 ust. 1 w zw. z art. 88 ustawy, świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka, a nadto wysokość | |ustalonej opłaty w wysokości przyznanych rodzinie zastępczej świadczeń. Konstrukcja unormowania art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy powoduje,| |że w przypadku zaistnienia okoliczności w nim określonych, organowi nie pozostawiono możliwości wyboru rozstrzygnięcia. Organ | |zobowiązany jest bowiem wydać decyzję w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, a decyzja taka jest decyzją | |związaną (por. np. WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 10 marca 2015 r. IV SA/G1 590/14 oraz WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 26 lutego | |2015 r. II SA/Sz 1182/14). Konsekwencją tego uregulowania jest też to, że stroną postępowania dotyczącego ustalenia opłaty za pobyt | |dziecka w pieczy zastępczej są rodzice dziecka, a decyzja administracyjna winna regulować prawa i obowiązki obojga rodziców. Stanowisko| |takie akceptowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok z dnia 27 marca 2014 r. II SA/Kr 1464/13, z dnia 7 marca| |2014 r. I SA/ Wa 2830/13, z dnia 19 marca 2015 r. II SA/Rz 1262/14, z dnia 26 lutego 2015 r. II SA/Sz 1182/14, z dnia 3 września 2014 | |r. II SA/Łd 687/14 i inne dostępne w CBOSA, nsa.gov.pl). Podzielając powyższy pogląd należy zauważyć, że współudział rodziców w takim | |postępowaniu oparty jest na tzw. współuczestnictwie materialnym. Wszczęcie postępowania i jego prowadzenie winno nastąpić w odniesieniu| |do obojga rodziców - do nich winno być również skierowane rozstrzygnięcie. Konstrukcja solidarnej odpowiedzialności przyjęta w art. 193| |ustawy wymaga bowiem, aby postępowanie dotyczące ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej było prowadzone z udziałem | |wszystkich osób, których ono dotyczy, a zatem obojga rodziców. W konsekwencji należy zatem przyjąć, że ustalenie opłaty za pobyt | |dziecka w pieczy zastępczej na gruncie przepisów ustawy o wspieraniu rodziny stanowi jedną sprawę administracyjną w rozumieniu k.p.a. | |kończącą się wydaniem jednej decyzji, a jej stronami są oboje rodzice. W świetle przedstawionych wyżej regulacji prawnych, zgodnie z | |zasadą: jedna sprawa, jedna decyzja, organ administracyjny powinien przeprowadzić jedno postępowanie z udziałem obojga rodziców i wydać| |jedno rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 104 kpa - skierowane do obojga rodziców dziecka. Możliwość wyboru dłużnika, od którego | |wierzyciel zdecyduje się egzekwować dług, nie jest równoznaczna z możliwością pominięcia w postępowaniu o ustalenie zobowiązania | |pieniężnego pozostałych dłużników solidarnych. Jednakże by można było wybierać, od którego z dłużników solidarnych będzie dług | |egzekwowany, najpierw należy ich określić, gdyż w świetle art. 193 ust. 2 ustawy, oboje rodzice, zobowiązani do ponoszenia opłaty, są | |stronami postępowania w tym przedmiocie i adresatami kończącego go orzeczenia. Kwestia wykonania takiego orzeczenia, a zatem tego, kto | |faktycznie zapłaci za przebywanie dziecka w pieczy zastępczej - oboje rodzice i w jakim stosunku, czy też tylko jedno z nich - to | |odrębne zagadnienie związane z wykonalnością zobowiązania. Istotą zobowiązania solidarnego jest bowiem to, że odpowiada za nie w | |całości kilka osób, natomiast zaspokojenie wierzyciela możliwe jest tak z majątku wszystkich, jak i tylko jednej z nich, w zależności | |od dokonanego przez niego w tym zakresie wyboru. | |Postępowanie w niniejszej sprawie naruszyło powyższe unormowanie gdyż stroną tego postępowania – osobą, do której skierowano decyzję | |była jedynie skarżąca - matka małoletniej L. Organy nie dokonały żadnych ustaleń, czy od wydania postanowienia z dnia 23 stycznia 2013 | |r., w którym zaznaczono, że nie ustalono ojcostwa dziecka, nie zaszły zmiany w stanie faktycznym sprawy. Nie wzięły pod uwagę | |możliwości zmiany okoliczności faktycznych i nie wyjaśniły, czy ojcostwo małoletniej L zostało ustalone. Wg skarżącej wyrokiem Sądu | |Rejonowego Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 17 kwietnia 2015 r., sygn. [...] zasądzone zostały alimenty na rzecz ojca dziecka B. N. | |W tym zakresie zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7, 77 i 107 § 3 kpa jest zasadny. Wszczęcie postępowania i jego prowadzenie | |winno nastąpić w odniesieniu do obojga rodziców - do nich winno być również skierowane rozstrzygnięcie. Przedstawiona wyżej wadliwość | |tkwi zarówno w postępowaniu, jak i w samej kończącej je decyzji i decyzji ją poprzedzającej, podjętej z naruszeniem przywołanych wyżej | |przepisów kpa w zw. z art. 193 ust. 2 ustawy. Wada postępowania - mogąca rzutować na wynik sprawy - wynika także z naruszenia przepisów| |kpa zawartych w art. 61 § 1 i § 4 i art. 10 kpa. Wadliwość ta zaistniała już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego i nie została| |usunięta przez organ odwoławczy. Uchybieniami w tym zakresie dotknięte są zatem obie decyzje, co uzasadniało skorzystanie z art. 135 | |ppsa.. | |Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi wskazać należy, że nie są one zasadne. Na skutek nowelizacji ustawy dokonanej z dniem 19 | |września 2014 r. (ustawa z dnia 25 lipca 2014 r., Dz. U. z 2014 r. poz. 1188) miesięczną opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej | |rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej (art. 193 ust. 1a). Dlatego w postępowaniu o ustalenie opłaty istotne | |są dwie okoliczności: pozostawanie dziecka w pieczy zastępczej oraz otrzymywanie przez rodzinę zastępczą świadczenia na pokrycie | |kosztów utrzymania dziecka. Powyższa opłata nie jest zatem ustalana w oparciu o dochody. Decyzja ustalająca opłatę rodziców za pobyt | |dziecka w pieczy zastępczej posiada charakter decyzji związanej, ponieważ organ ustalający tę opłatę ustala jedynie, od kiedy dziecko | |jest w pieczy zastępczej i jakie otrzymało świadczenia oraz dodatki. W konsekwencji strony tego postępowania nie mają większego wpływu | |na treść rozstrzygnięcia, ponieważ jest ono następstwem poniesionych kosztów na pobyt dziecka w pieczy zastępczej. | |Z art. 193 ustawy wynika, że ponoszenie przez rodziców odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej traktowane musi być jako coś | |oczywistego - skoro rodzice są odpowiedzialni za wychowanie dzieci i opiekę nad nimi, to w sytuacji, gdy takiej nie sprawują, winni | |partycypować w kosztach ich wychowania i opieki. Dlatego ww. opłatę ponoszą także rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym | |władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona. | |W przedmiotowej sprawie jej okoliczności nie budzą wątpliwości: L. R. została umieszczona w rodzinnej pieczy zastępczej, której w | |okresie objętym decyzjami wypłacane były świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka. Na ww. istotne dla rozstrzygnięcia sprawy| |okoliczności prawidłowo zwrócił uwagę organ odwoławczy uzasadniając swoje stanowisko w sposób jasny i wyczerpujący, odnosząc się do | |także prawidłowo do zarzutu odwołania (powtórzonego w skardze), że faktyczne przebywanie dziecka z matką nie zmienia faktu jego | |pozostawania w pieczy zastępczej i pobierania przez rodzinę zastępczą świadczeń z tego tytułu. | |Ze względu na zarzuty skargi, należy odróżnić postępowanie o ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej prowadzone na | |podstawie art. 193 ust. 1 ustawy od postępowania o odstąpienie czy też udzielenie ulgi w spłacie tej należności (umorzenie, rozłożenie | |na raty, odroczenie terminu płatności) z art. 194 tej ustawy. Ustawodawca odmiennie uregulował bowiem podstawy ustalenia opłaty za | |pobyt w pieczy zastępczej oraz przesłanki do odstąpienia od jej ustalenia. W pierwszym przypadku, art. 193 ust. 1 ustawy określa | |dokładnie okoliczności mające wpływ na ustalenie wysokości opłaty (tj. wysokość przyznanych świadczeń i dodatków, o których mowa w art.| |80 ust. 1 i art. 81 ustawy bądź średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej) oraz | |osoby za nią odpowiedzialne. Natomiast powody, dla których możliwe jest odstąpienie od ustalenia przedmiotowej opłaty precyzuje rada | |powiatu w uchwale podjętej na podstawie art. 194 ust. 2 ustawy, a w postępowaniu prowadzonym na jego podstawie organ ma za zadanie | |ustalić, czy rodzice dziecka spełniają określone w uchwale warunki. Ponadto, postępowanie w sprawie ustalenia opłaty wszczynane jest z | |urzędu, natomiast postępowanie w sprawie odstąpienia od jej ustalenia może być wszczęte bądź z urzędu bądź na wniosek. Poza tym, | |decyzja dotycząca ponoszenia przez rodziców opłaty to rozstrzygnięcie ustalające, podczas gdy decyzja o odstąpieniu od jej ustalenia | |zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego. Wszystkie przywołane argumenty wskazują, że mamy do czynienia z różnymi postępowaniami | |o odmiennych podstawach, wymagających wydania odrębnych aktów rozstrzygających. Takie też stanowisko prezentowane jest w licznych | |orzeczeniach sądów administracyjnych. Wbrew zarzutom skargi, z akt sprawy wynika, że ostateczną decyzją z dnia 24 września 2015 r., | |odmówiono skarżącej, a nie jej matce, odstąpienia od ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Skarżąca nie odwołała | |się od tej decyzji i nie była ona przedmiotem kontroli Sądu. Konsekwencją odmowy odstąpienia od ustalenia odpłatności za pobyt dziecka | |w pieczy zastępczej było natomiast wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie, tj. ustalenia odpłatności za ten pobyt. Istotna zmiana | |okoliczności faktycznych w sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącej od dnia ostateczności decyzji z dnia 24 września 2015 | |r., tj. od dnia 12 października 2015 r. może być podnoszona w odrębnym postępowaniu, a nie w sprawie o ustalenia odpłatności. | |Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ma na celu wyjaśnienie, czy zostało ustalone ojcostwo L. R. Jeżeli tak - przedmiotowe | |postępowanie winno się toczyć z udziałem obojga rodziców, z uwzględnieniem ww. rozważań prawnych. | |Wobec powyższego, ponieważ Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji - z | |omówionych wyżej względów - wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć istotny | |wpływ na jej wynik - art. 7, 77 § 1 kpa w związku z art. 193 i art. 194 ust. 1 ustawy. | |Orzeczono jak sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ppsa. |