II SO/Gl 6/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-08-19
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca bezrobotną matką samotnie wychowującą dzieci, z ograniczonymi dochodami i znacznymi zadłużeniami, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że znajduje się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, nawet przy największych wysiłkach, może zostać zwolniona od tych kosztów i otrzymać pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawczyni, będąc bezrobotną matką samotnie wychowującą dzieci, z ograniczonymi dochodami i znacznymi zadłużeniami, spełnia te przesłanki.Stan faktyczny
E.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej odmowy zmiany nazwiska. Wnioskodawczyni jest bezrobotna, samotnie wychowuje dwoje dzieci, jej dochody z alimentów i zasiłku rodzinnego wynoszą 1129 zł netto miesięcznie. Posiada zadłużenia alimentacyjne, kredytowe i pożyczkowe, a jej bieżące koszty utrzymania wynoszą około 750 zł miesięcznie. Na wezwanie sądu przedstawiła dokumenty potwierdzające jej trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowiono dla skarżącej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosku E.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej odmowy zmiany nazwiska postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy E.S. wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu W druku formularza wskazała, że wraz z dwójką synów zamieszkuje w części budynku mieszkalnego, co przekłada się na lokal mieszkalny o pow. 75 m2. Strona zadeklarowała, że nie posiada żadnych oszczędności, innych nieruchomości, papierów wartościowych ani tez przedmiotów, których wartość przekraczałaby 5.000 zł. Wskazała natomiast, że ojciec jej dzieci jest zadłużony alimentacyjnie na kwotę 7.492 zł. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku, natomiast uzyskuje świadczenia alimentacyjne na synów oraz zasiłek rodzinny – wszystkie te świadczenia w łącznej kwocie 1129 zł netto miesięcznie. Strona podkreśliła, że jej bieżące koszty utrzymania oscylują na poziomie około 750 zł (opłaty za energię elektryczną, dostawy wody i odbiór ścieków, spłata pożyczki zaciągniętej na zakup laptopa) oraz, że posiada zadłużenie wynikające z zaciągniętych kredytów i pożyczek w wysokości około 20.000 zł.
Na wezwanie referendarza sądowego strona nadesłała dokumenty uprawdopadabniające jej sytuację materialną.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. W realiach rozpoznawanej sprawy złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie, ze względu na sytuację rodzinną i materialną skarżącej.
Jedynym dochodem wnioskodawczyni są świadczenia wypłacane na rzecz jej dzieci z funduszu alimentacyjnego. Sama skarżącą jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku. Powołane przez stronę informacje, dotyczące jej stanu majątkowego, a zwłaszcza fakt, że sama skarżąca jest osobą bezrobotną i nie uzyskuje żadnego świadczenia z tego tytułu potwierdza tezę o trudnym położeniu materialnym jej rodziny. Również fakt, że strona posiada zaległości w bieżącym regulowaniu należności za energię elektryczną oraz zadłużenie u co najmniej kilku przedsiębiorców udzielających zawodowo pożyczek pozwala uznać, że rzeczywiście strona może mieć znaczące problemy zarówno ze znalezieniem środków na opłacenie wpisu od skargi i pozostałych kosztów sądowych jak i z wygospodarowaniem środków na usługi profesjonalnego pełnomocnika.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło