II SAB/Łd 182/16

Dnia 23 sierpnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2016 roku sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2) umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 11 maja 2016 roku; 3) zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącej R. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS R.P. zaskarżyła do sądu administracyjnego bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca wyjaśniła, że w dniu 11 maja 2016r. wniosła za pośrednictwem poczty elektronicznej do ww. organu o przesłanie w odpowiedzi na jej adres mailowy (ujawniony wraz z przedmiotowym wnioskiem), umowy bądź umów cywilnych zawartych przez powiat z adwokatem lub radcą prawnym albo z kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych dotyczących stałej obsługi prawnej powiatu w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu albo przesłanie informacji, że umowy takie nie zostały zawarte. W przypadku posiadania ww. umowy bądź umów skarżąca wniosła o przesłanie ich w formie skanów. Dalej skarżąca podniosła, że w terminie przewidzianym ustawą organ, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie udostępnił wnioskowanej informacji w żądanej formie, ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania w przypadku zaistnienia okoliczności z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2015r., poz. 2058) – w skrócie: "u.d.i.p." – co skutkuje uznaniem, że jest on w stanie bezczynności w przedmiotowej sprawie. Na tej podstawie skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie przewidzianym ustawą (14 dni), o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w wysokości 17 zł tytułem opłaty za pełnomocnictwo, 100 zł tytułem opłaty sądowej oraz 480 zł tytułem kosztów adwokackich. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wyjaśnił, że pismem z dnia 17 maja 2016r. ustosunkował się do wniosku o udostępnienie informacji publicznej , wzywając skarżącą do wykazania, że uzyskanie żądanej informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Takie zobowiązanie podyktowane zostało rozbieżnością poglądów panujących w doktrynie, w orzecznictwie sądów powszechnych oraz Trybunału Konstytucyjnego w kwestii ujawnienia danych osobowych osób zawierających umowy oraz umowy cywilnoprawne z jednostką samorządu terytorialnego. Wobec powyższego organ powziął wątpliwość, czy odpowiedź na przedmiotowy wniosek skarżącej nie naruszy art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z uwagi jednak na brak odpowiedzi na ww. powiadomienie organ uznał, iż wnioskująca odstąpiła od żądania udzielenie ww. informacji publicznej. Po otrzymaniu skargi, pismem z dnia 13 czerwca 2016r. organ ustosunkował się do treści wniosku wskazując, że umowy, o których mowa we wniosku z dnia 11 maja 2016r., nie były zawierane. Ponadto organ podniósł, że wnioskodawczyni swój wniosek zredagowała w sposób mało precyzyjny i nie wiadomo było o jaką informację się ubiega. Zamiast odpowiedzi do organu skierowała skargę na bezczynność, podczas, gdy zwłoka wynikała z zachowania się samej wnioskodawczyni i wynosiła zaledwie kilka dni. Starosta [...] stwierdził, że z uwagi na fakt udostępnienia skarżącej informacji publicznej, w pełni zgodnej z wnioskiem, wnosi o oddalenie skargi na bezczynność w całości oraz o nie obciążanie organu kosztami wnioskowanymi przez skarżącą. Pismem z dnia 25 lipca 2016r. skarżąca wniosła o umorzenie postępowania w zakresie pkt 1 skargi i rozpoznanie jej w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu administracji publicznej w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) – w skrócie: "P.p.s.a." – stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności i w związku z tym zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, albo do dokonania czynności (art. 149 § 1 pkt 1 i 3 P.p.s.a.). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Stosownie natomiast do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Z kolei, jak wynika z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Informacją publiczną jest zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (vide: wyrok NSA z dnia 28 lutego 2013r., sygn. akt I OSK 2904/12; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2013r. sygn. akt II SAB/Rz 48/12 – orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Poza sporem jest, że Starosta [...] jest – w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej – organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącą informacja jest informacją publiczną. Informacje, których domagała się skarżąca, a dotyczące umów zawartych w zakresie obsługi prawnej stanowią bowiem istotną informację o działalności podmiotu publicznego, w tym sposobu wydatkowania majątku publicznego i przestrzegania zasady jawności gospodarowania środkami publicznymi. Zresztą charakter wnioskowanej przez skarżącą informacji nie był przez organ kwestionowany. Na gruncie ustawy udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany powiadamia o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku art. 14 ust. 1 u.d.i.p. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). W związku z tym Starosta [...] zobowiązany był załatwić wniosek skarżącej poprzez udostępnienie żądanej informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej, bądź też wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia albo o umorzeniu postępowania. Bezzasadnie przy tym organ uznał, ze żądana informacja jest informacją przetworzoną. Konieczność anonimizacji dokumentów nie czyni z nich informacji przetworzonych, wbrew twierdzeniom organu nie jest to kwestia sporna w orzecznictwie sądowo administracyjnym. Jak wskazano chociażby w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2016r., sygn. akt I OSK 2716/14, "Informacje przetworzone, to takie informacje, które są z jednej strony istotne z punktu widzenia interesu państwa, zaś z drugiej strony ich przetworzenie w sensie fizycznym musi się wiązać nie tyle z nakładem pracy i to nawet znacznym w zakresie czasowym, lecz wykonaniem czynności prowadzących do uzyskania informacji nowej w formie i treści, jaką organ dotychczas nie dysponował. Informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nie istniejącą dotychczas w przyjętej treści i postaci, dopiero konieczność przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, intelektualnych może czynić z informacji prostej informację przetworzoną." – wyrok dostępny jw. Zatem wbrew twierdzeniu organu, żądana przez skarżącą informacja publiczna była informacją prostą, a więc brak było jakichkolwiek podstaw do żądania od skarżącej wykazania, że uzyskanie tej informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zresztą, jak wynika z pisma organu powiat nie zawierał żadnych umów, wskazywanych we wniosku skarżącej, udostępnienie takiej informacji nie wymagało zatem podjęcia jakichkolwiek dodatkowych czynności, a więc winno nastąpić niezwłocznie. W takim stanie faktycznym zupełnie nieracjonalne są wątpliwości, czy wniosek skarżącej nie naruszy art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, skoro organ żadnych umów cywilnych o obsługę prawną powiatu nie zawierał. Nawet gdyby przyjąć, że wezwanie do wykazania przez skarżącą szczególnie ważnego interesu publicznego było zasadne, to i tak organ pozostawał bezczynny w zakresie wydania decyzji o umorzeniu postępowania, o której stanowi art. 16 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Zdaniem sądu, abstrahując od powyższych wywodów, wniosek skarżącej był jasno sformułowany. Strona wystąpiła bowiem o przesłanie drogą elektroniczną "umowy bądź umów cywilnych zawartych przez tut. Powiat...." w ściśle sprecyzowanym okresie i zawartych na podstawie wskazanych przepisów albo przesłanie informacji, że umowy takie nie zostały zawarte.". W tak sformułowanym wniosku nie ma nic niezrozumiałego, natomiast organ nie może przerzucać na wnioskodawcę winy za popełnioną przez siebie zwłokę w udostępnieniu informacji publicznej. Nie ulega zatem wątpliwości, że do dnia wniesienia skargi do sądu Starosta [...] pozostawał w stanie bezczynności. Jednakże po wniesieniu skargi informacja publiczna została skarżącej udostępniona pismem z dnia 13 czerwca 2016r. W związku z tym brak było podstaw do orzekania o zobowiązaniu organu do udostępnienia informacji publicznej w określonym terminie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wobec tego sąd stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, o czym orzeczono w punkcie drugim wyroku. W ocenie sądu zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, zważywszy na fakt, że okres bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej nie był znaczny i po wniesieniu skargi do sądu organ udostępnił żądaną informację. Okoliczność ta nie pozwala na zakwalifikowanie zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa, dlatego – na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a – sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym wyroku. W punkcie trzecim wyroku sąd orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego w oparciu o przepis art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1800). Na zasądzone koszty postępowania składa się kwota 100 zł uiszczonego wpisu od skargi i opłata skarbowa w wysokości 17zł za udzielenie pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego skarżącej w wysokości 480zł. k.ż.