II FZ 841/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 września 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1100/16 w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 22 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wznowienie postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 8 września 2016 r., sygn. akt I SA/Po 1100/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił wniosek J.C. (dalej: "Skarżąca") w przedmiocie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Skarżąca uiściła wpis od skargi w dniu 10 sierpnia 2016 r., a więc z uchybieniem terminu. Jak wskazuje się przy tym w orzecznictwie zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu w wyznaczonym terminie jest złożenie w tym terminie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku pierwotne wezwanie do uiszczenia wpisu traci moc i powinno być powtórzone po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego. Sąd skierował do pełnomocnika skarżącego wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego. Należy zauważyć, że przepisy dotyczące doręczeń mają charakter obligatoryjny. Jeżeli więc strona ustanowiła pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism, doręczenia należy dokonywać wyłącznie tym podmiotom (art. 67 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."). W związku z tym, że pełnomocnik Skarżącej, pomimo prawidłowego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, nie zadośćuczynił temu wezwaniu w przepisanym terminie Sąd postanowieniem z 23 sierpnia 2016 r. odrzucił skargę i zarządził o zwrocie wpisu. We wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu Skarżąca wskazała, że uiszczenia wpisu dokonano z chwilą, gdy ustała przeszkoda uniemożliwiająca jej wykonanie tego obowiązku – brak pieniędzy. W ocenie Sądu skoro u Skarżącej wystąpił krótkotrwały brak pieniędzy, to pełnomocnik w terminie otwartym do uiszczenia wpisu, mógł wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca uiściła wpis w dniu 10 sierpnia 2016 r., a zatem w świetle art. 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) jednocześnie z tą czynnością pełnomocnik Skarżącej winien był złożyć wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu nadano 26 sierpnia 2016 r., a zatem z uchybieniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., co skutkowało koniecznością odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu na podstawie art. 88 p.p.s.a. Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wskazując, że niezwłocznie, gdy pojawiła się możliwość wykonania zobowiązania wynikającego z zarządzenia o uiszczeniu wpisu, został on opłacony po ustąpieniu przeszkody. Wpis wpłaciła córka Skarżącej. Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu wniósł pełnomocnik Skarżącej w dniu 26 sierpnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W składanym wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu oraz wykonać czynność, której termin został uchybiony. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jednakże, zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony albo niedopuszczalny z mocy ustawy wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu. Spóźniony jest ten wniosek, który został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu liczonego od chwili ustania przyczyny uchybienia terminowi. Natomiast o niedopuszczalności wniosku można mówić, gdy wystąpi brak ustawowych warunków jego dopuszczalności. Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny przed przystąpieniem do merytorycznej oceny złożonego wniosku zbadał, czy wniosek został wniesiony w terminie. Dokonane przez Sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne, na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie, a następnie ich ocena, doprowadziła Sąd pierwszej instancji do trafnych wniosków. Skoro, jak twierdzi strona przyczyna uchybienia ustała w dniu uiszczenia wpis tj. 10 sierpnia 2016 r., to na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a. termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wynosi siedem dni od czasu ustania przyczyny uchybienia. Natomiast na podstawie art. 87 § 4 p.p.s.a. strona powinna wraz z wnioskiem dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Strona wniosek o przywrócenie terminu złożyła dopiero w dniu 26 sierpnia 2016 r. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie uznał, że złożony wniosek przywrócenie terminu był spóźniony. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia