II OZ 1308/16

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1680/16 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B. H. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie B. H. wniosła w dniu 23 czerwca 2014 r. (data stempla urzędu pocztowego) skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. znak [...]w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W dniu 28 czerwca 2016 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że skargę złożyła w dniu 23 czerwca 2016 r. z uwagi na zły stan zdrowia uniemożliwiający jej swobodne poruszanie, spowodowany między innymi schorzeniami kręgosłupa oraz kolana, wymagający częstego szpitalnego leczenia i prowadzenia zabiegów rehabilitacyjnych. W dniu 23 czerwca 2016 r. skarżąca przeszła kolejną operację. Do wniosku załączyła karty informacyjne leczenia szpitalnego z dnia 28 października 2004 r., z dnia 31 stycznia 2013 r., z dnia 7 sierpnia 2015 r. oraz z dnia 24 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2016 r., na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w sprawie bezsporne jest, iż skarga została złożona z uchybieniem terminu. Zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 23 maja 2016 r., a zatem 30 dniowy termin na wniesienie skargi upływał z dniem 22 czerwca 2016 r. natomiast skarga została złożona w urzędzie pocztowym w dniu 23 czerwca 2016 r. W ocenie Sądu wskazane przez skarżącą okoliczności, nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Fakt, iż skarżąca w dniu 23 czerwca 2016 r. została przyjęta do szpitala i miała przeprowadzony zabieg medyczny nie przesądzają o tym, że nie mogła ona wnieść skargi w ustawowym terminie. Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że okoliczności faktycznych, uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu należy zaliczyć hospitalizację, ale tylko wtedy, gdy nie pozwala ona na wyręczenie się inną osobą. Sam fakt hospitalizacji u zainteresowanego przywróceniem terminu nie przemawia, przy zastosowaniu obiektywnego miernika wymaganej staranności, do stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Nie wynika bowiem z tego faktu automatycznie, że dana osoba nie mogła posłużyć się pomocą innych osób (w szczególności małżonka). Fakt hospitalizacji nie jest zawsze równoznaczny z niemożnością dokonania czynności procesowej przez zainteresowanego i nadania pisma przez pocztę przez osobę trzecią. Okoliczność, że skarżąca ma problemy ortopedyczne od kilku lat powoduje, że powinna ona była, przy zachowaniu należytej staranności, uwzględnić swój stan zdrowia i ewentualnie skorzystać z pomocy osób trzecich przy wniesieniu skargi do sądu, bowiem nie jest to czynność, której musiała dokonać osobiście. Pismem z dnia 5 września 2016 r. pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 24 sierpnia 2016 r. i wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącej podkreślił, iż jedyną osobą do której mogła się ona zwrócić o pomoc był jej mąż (T. H.), który od dnia 21 czerwca 2016 r. do dnia 23 czerwca 2016 r. przebywał u chorego kuzyna. Pełnomocnik podkreślił, że pomimo długotrwałego leczenia skarżąca nie przewidywała, iż jej ograniczenie w poruszaniu będzie tak duże, że nie będzie mogła samodzielnie wysłać listu poleconego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Badając przesłankę braku winy w uchybieniu terminu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd I instancji odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Okoliczności przedstawione przez skarżącą we wniosku nie uprawdopodabniają braku jego winy w uchybieniu terminu i zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Powołane wyżej przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, są tak skonstruowane, że przy ocenie, czy uchybienie terminu, jest zawinione, czy też nie, nie rozróżnia się sytuacji w których zaniedbanie skarżącej było wynikiem zwykłego błędu czy jego kwalifikowanej postaci - rażącego niedbalstwa bądź też winy umyślnej. Należy podkreślić, że zabieg artroskopii kolana był planowany (co wynika z karty leczenia szpitalnego) i przeprowadzony już po upływie terminu do wniesienia skargi. Dodatkowo zasadnie sąd I instancji podkreślił, że stan zdrowia skarżącej nie był chorobą o charakterze nagłym. Jak wynika z dokumentacji medycznej choroba, na którą uskarża się skarżąca ma charakter przewlekły. Ponadto skarżąca nie wskazał na okoliczność zaostrzenia się objawów choroby w okresie, kiedy możliwe było dokonanie czynności w terminie. W tej sytuacji argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu, jak również w treści zażalenia, prowadzą do uznania, iż skarżąca uchybiła terminowi do złożenia skargi z własnej winy. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.