II SAB/Sz 90/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. S. – W. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 sierpnia 2016 r., odmawiającego przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 sierpnia 2016 r. w ten sposób, że przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. A. S. – W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca, wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł, złożyła - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Podniosła, że miesięczny dochód czteroosobowej rodziny wynosi [..] zł i składa się na niego renta męża w wysokości [..] zł, zasiłek PUP starszego syna [..]zł, zasiłek rodzinny (zł) oraz świadczenie "" na młodszego syna, razem [...] zł. Wskazała, że posiada nieruchomość gruntową o pow. [..] w udziale do [...] części, współwłasność samochodu osobowego. Synowie skarżącej są współwłaścicielami nieruchomości zabudowanych starymi, poniemieckimi i wymagającymi remontów domami (m2). Podniosła, że rodzina ponosi miesięcznie wydatki łącznie [...]zł (woda i kanalizacja – [...]zł, gaz – [...] zł, opał – [...] zł, energia elektryczna – [...] zł, podatek od nieruchomości –[...] zł, wywóz odpadów – [...] zł, opłaty teleinformatyczne –[...] zł). Skarżąca spłaca kredyty w kwocie[...] zł oraz ubezpieczenia w kwocie [...] zł. Na konieczne utrzymanie czteroosobowej rodziny pozostaje miesięcznie kwota [...] zł. Rodzina skarżącej nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Skarżąca do wniosku dołączyła faktury za zakup prądu oraz gazu, wyciąg z karty kredytowej, zestawienie operacji na koncie Orange Finanse, dowód spłat pożyczki w wysokości [...] zł, wyciąg z konta bankowego "", zaświadczenie o rejestracji syna skarżącej jako osoby bezrobotnej oraz o pobraniu przez niego stypendium w r. w kwocie [...] zł, zaświadczenie o rejestracji skarżącej jako osoby bezrobotnej, decyzję w sprawie podatku od nieruchomości, zawiadomienie o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami, fakturę za dostawę wody i odbiór ścieków za okres dwóch miesięcy. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym odmówił skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych uznając, iż przedstawione przez nią okoliczności nie pozwalają na uwzględnienie wniosku. Skarżąca wskazała, że jej dochód wynosi [...] zł i wymieniła jego składniki. Tymczasem z przesłanego wyciągu rachunku bankowego wynika, że na konto wpływają dodatkowo różnej wielkości kwoty z adnotacją przelew własny. W ustawowym siedmiodniowym terminie skarżąca złożyła sprzeciw od ww. postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych. Stwierdziła, iż postanowienie zostało wydane w oparciu o błędne ustalenia stanu faktycznego, że na jej rachunek wpływają dodatkowe kwoty pieniężne, co do których nie złożyła jakichkolwiek wyjaśnień w zakresie tytułu, na podstawie którego je otrzymuje. Zauważyła, że nie uwzględniono utraty dochodów syna w kwocie [...]zł z tytuły stypendium socjalnego oraz dochodu skarżącej w kwocie [...]zł z tytułu doktoranckiego stypendium socjalnego. Błędnie zinterpretowano dane z wyciągu z konta bankowego- "przelew własny", które są przelewami z rachunku karty kredytowej i nie stanowią dochodu skarżącej. Dodała, że w uzasadnieniu postanowienia błędnie wskazano sumy wpływów z tytułu przelewu własnego, które w czerwcu opiewały na kwotę [...] zł, a wskazano [...] zł, w maju [...] zł, gdzie wskazano [...] zł, zaś w [...] zł. Potwierdzeniem powyższego są pozycje księgowania spłaty zadłużenia z karty kredytowej, które w. wynosiły [...] zł, w maju [...] zł oraz w czerwcu [...] zł. Mają powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o ponowne przeliczenie jej dochodu, który po utracie stypendium przez syna i przez skarżącą wynosi miesięcznie [...] zł. Oświadczyła, że nie jest w stanie w budżecie domowym wygospodarować kwoty[...] zł, należnej tytułem wpisu od skargi. Nie ma możliwości zaciągnięcia pożyczki na ten cel, gdyż na chwilę obecną budżet rodziny oparty jest głównie na zobowiązaniach kredytowych, czego potwierdzeniem są dane z wyciągu bankowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wskazuje, że w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podnieść, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym powinno być stosowane, gdy strona wykaże, że istotnie jej możliwości finansowe nie pozwalają na uiszczenie opłat sądowych, pokrycie wydatków, czy opłacenie zastępstwa procesowego. Ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek w tym przedmiocie. Sąd poddaje ocenie wszystkie przedłożone dowody, w tym także oświadczenia strony. Po analizie danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wskazanych w sprzeciwie skarżącej, a także dowodów przedstawionych przez skarżącą do wymienionych pism, Sąd uznał, że sytuacja finansowa wynikająca z zakończenia wypłaty świadczeń okresowych skarżącej i jej starszemu synowi, przy uwzględnieniu aktualnych dochodów miesięcznych rodziny (zł) oraz wykazanych wydatków rodziny, które wynoszą około [...] zł, uzasadnia przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd uwzględnił wyjaśnienia skarżącej co do księgowanych wpływów na rachunek bankowy z adnotacją "przelew własny". Skarżąca korzysta z karty kredytowej. Pobrane środki pieniężne z rachunku karty kredytowej skarżąca przelewa na rachunek bankowy. Jak wyjaśniła skarżąca, obecnie budżet rodziny oparty jest na zobowiązaniach kredytowych. W ocenie Sądu, powyższe świadczy o tym, że skarżąca aktualnie nie będzie w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 260 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o zmianie postanowienia referendarza sądowego z dnia 2 sierpnia 2016 r. i stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 1 i 3 ww. ustawy, zwolnił skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie.