II SA/Bk 398/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2016-08-30

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący spełnił przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jego miesięczne dochody, stanowiące jedyne źródło utrzymania trzyosobowej rodziny, są niewystarczające do pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Niska kwota dochodu w połączeniu z brakiem oszczędności i posiadaniem jedynie domu oraz niewielkiej nieruchomości rolnej uprawianej na własne potrzeby uzasadnia całkowite zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący M. Ś. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że utrzymuje trzyosobową rodzinę (żona bezrobotna, małoletni syn) z wynagrodzenia w wysokości 1.355,69 zł miesięcznie oraz zasiłku rodzinnego na syna w wysokości 118 zł. Posiada dom i niewielką nieruchomość rolną. Bieżące wydatki rodziny pochłaniają całość dochodów. Skarżący argumentował, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. M. Ś. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 27-28) podając we wniosku, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz małoletnim synem. Źródło utrzymania rodziny wnioskodawcy stanowi w chwili obecnej wynagrodzenie skarżącego w wysokości 1.355,69 zł oraz zasiłek rodzinny na syna w wysokości 118 zł. Żona wnioskodawcy jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha przeliczeniowego, przy czym z tego [...] ha jest to nieruchomość znajdująca się pod domem i uprawiana na własne potrzeby (owoce, warzywa). Poza tym wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu swego wniosku skarżący podkreślił, iż bieżące utrzymanie pochłania w całości uzyskiwane dochody. Do bieżących wydatków rodziny należy zaliczyć opłacenie: energii elektrycznej – 180,79 zł, wody – 42,21 zł, wywozu nieczystości – 31 zł, telefonu – 29,90 zł, żywności, leków – 850 zł, kosztów opału – 320 zł (k.27-28, 21-22,14). W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Do wniosku skarżący dołączył dokumenty potwierdzające uzyskiwane dochody i część ponoszonych wydatków (k. 29 -34). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r. poz. 780 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie skarżący spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż jedynym źródłem utrzymania jego trzyosobowej rodziny pozostaje jego wynagrodzenie w wysokości 1.355,69 zł oraz zasiłek rodzinny na syna w wysokości 118 zł. Żona wnioskodawcy jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha przeliczeniowego, tylko w części uprawiana na własne potrzeby (owoce, warzywa). Ponadto skarżący nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych. Powyższe okoliczności, a w szczególności niski dochód rodziny skarżącego w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż M. Ś. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy założeniu, iż kwota około 1.500 zł musi wystarczyć na comiesięczne utrzymanie rodziny skarżącego tj. wyżywienie i inne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem gospodarstwa domowego, środki te nie są wystarczające do pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Końcowo podnieść należy, iż wprawdzie w formularzu wniosku skarżący nie wypełnił rubryki "mieszkanie" i "inne nieruchomości" niemiej jednak bezprzedmiotowe były wzywanie w tym w zakresie z uwagi na wskazanie tych danych w starym formularzu złożonym do akt niniejszej sprawy (k. 21-22, 27-28).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło