II SA/Po 179/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...], w części w jakiej umorzono postępowanie co do żądania wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2015 roku dotyczącego zaległości za miesiąc lipiec 2014 roku, II. w pozostałym zakresie skargę oddala. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], Prezydent Miasta P. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm., dalej: "u.p.s.") umorzył postępowanie w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do maja 2015 r. w związku z wnioskiem A. G. z dnia [...] lipca 2015 r. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe ze względu na wcześniejsze rozstrzygnięcie tożsamych spraw za następujące okresy: (1) od stycznia 2011 r. do lipca 2011 r. – prawomocną decyzją nr [...] oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. II SA/Po 186/12, (2) od sierpnia 2011 r. do grudnia 2013 r. – ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., [...] oraz wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. II SA/Po 1307/14, (3) od stycznia 2014 r. do marca 2014 r. – ostateczną decyzją z dnia [...] października 2014 r., [...], (4) od kwietnia 2014 r. do maja 2014 r. – ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., [...], (5) czerwiec 2014 r. – ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., [...], (6) lipiec 2014 r. – ostateczną decyzją z dnia [...] października 2014 r., [...], (7) od sierpnia 2014 r. do stycznia 2015 r. – ostatecznymi decyzjami: z dnia [...] listopada 2014 r., [...], z dnia [...] listopada 2014 r., [...], z dnia [...] stycznia 2015 r., [...], z dnia [...] stycznia 2015 r., [...], z dnia [...] marca 2015 r., [...], z dnia [...] marca 2015 r. [...], (8) od lutego 2015 do maja 2015 – decyzjami: z dnia [...] kwietnia 2015 r. [...], z dnia [...] maja 2015 r. [...], z dnia [...] czerwca 2015 r. [...], z dnia [...] lipca 2015 r. [...] W tej sytuacji merytoryczne orzekanie w przedmiocie wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. skutkowałoby nieważnością wydanego orzeczenia, co wynika z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Postępowanie należało zatem umorzyć. Pismem z dnia [...] września 2015 r. A. G. odwołał się od wyżej opisanej z dnia [...] sierpnia 2015 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ I instancji wycofuje się z obiecanej mu wcześniej pomocy finansowej w postaci partycypowania w opłatach za czynsz i energię elektryczną. Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia [...] października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79 poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 14 u.p.s. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2015 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił w pełni ustalenia faktyczne i prawne organu I instancji, wyjaśniając zarazem, że decyzje wydane za okres od lutego 2015 r. do maja 2015 r. są obecnie ostateczne, gdyż zostały utrzymany w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. A. G. zaskarżył powyższą decyzję Kolegium z dnia [...] stycznia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając m.in. niezgodność z prawem i celowe działania organów administracji na jego szkodę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga okazała się częściowo zasadna, choć z innych powodów niż w niej podniesiono. Na wstępie trzeba przypomnieć, że pismem z dnia [...] lipca 2015 r. A. G. wniósł m.in. o przyznanie mu pomocy finansowej na zapłacenie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do maja 2015 r., powołując się na swoją ciężką sytuację zdrowotną i materialną oraz uzgodnienia dokonane z Prezydentem Miasta P. w 2010 r. (k. 1 akt adm. organu I instancji). Następnie należy zauważyć, iż akta administracyjne przekazane wraz ze skargą A. G. nie zawierały decyzji wymienionych w szczegółowo w uzasadnieniu do decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2015 r. [...] Jednakże Sądowi z urzędu znany jest fakt, iż wyrokami tutejszego Sądu: z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. II SA/Po 186/12, z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. II SA/Po 1307/14, z dnia 4 listopada 2015 r. sygn. II SA/Po 408/15, z dnia 3 czerwca 2015 r. sygn. II SA/Po 409/15, z dnia 12 sierpnia 2015 r. sygn II SA/Po 505/15, z dnia 16 września 2015 r. sygn. II SA/Po 575/15 oraz z dnia 15 kwietnia 2016 r. sygn. II SA/Po 154/16 oddalono skargi A. G. i przesądzono, iż wnioski skarżącego o przyznanie pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okresy: (1) od stycznia 2011 r. do grudnia 2013 r., (2) od stycznia 2014 r. do czerwca 2014 r., (3) miesiąc sierpień 2014, (4) od października 2014 r. do stycznia 2015 r., (5) miesiąc maj 2015 r. zostały rozstrzygnięte ostatecznymi decyzjami wymienionymi w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Ponadto wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 29 stycznia 2016 r. sygn. II SA/Po 1090/15 przesądzono także, że żądanie skarżącego przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowej za miesiąc luty 2015 r. zostało prawomocnie rozstrzygnięte przez Sąd wyrokiem z dnia 16 września 2015 r. sygn. II SA/Po 575/15. Należy w tym miejscu wskazać, iż zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz.270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Należy również wskazać, iż na wezwanie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedłożyło ostateczne decyzje Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2015 r. [...] i z dnia [...] czerwca 2015 r. [...], w których rozstrzygnięto wnioski skarżącego o przyznanie pomocy finansowej na uregulowania zaległości czynszowych za miesiące marzec 2015 r. i kwiecień 2015 r. (k. 19-24 akt sądowych). Ponadto pismem z dnia [...] maja 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że rozpoznając ponownie – na skutek wyroku Sądu z dnia 3 czerwca 2015 r. sygn. II SA/Po 353/15 – odwołanie skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 2014 r. [...], w której rozstrzygnięto żądanie skarżącego przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czyszowych za miesiąc wrzesień 2014 r., wydało postanowienie z dnia [...] grudnia 2015 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienie odwołania (k. 17 akt sądowych). W konsekwencji wymieniona decyzja organu I instancji z dnia [...] listopada 2014 r. w sposób ostateczny rozstrzygnęła żądanie skarżącego dotyczące przyznania pomocy na zapłatę zaległości w czynszu za miesiąc wrzesień 2014 r. Wniosek Skarżącego z [...] lipca 2015 r., będący przedmiotem niniejszego postępowania, w zakresie w jakim obejmuje zaległości czynszowe za okresy szczegółowo wymienione powyżej, dotyczy więc spraw rozstrzygniętych już ostatecznymi decyzjami właściwego organu administracji. Zasada trwałości decyzji zawarta w art. 16 §1 kpa sprzeciwia się powtórnemu prowadzeniu postępowania w sprawie już rozstrzygniętej, a w przypadku wadliwego wszczęcia takiego postępowania winno ono ulec umorzeniu na podstawie art. 105 §1 Kpa. Zasadnie zatem organ I instancji w tym zakresie umorzył postępowanie administracyjne, a organ odwoławczy decyzję tę utrzymał w mocy. Orzekanie w sprawie powtórnie tj. wydanie decyzji merytorycznej, prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności z przyczyny wskazanej w art. 156 §1 pkt 3 Kpa. Zapadłaby ona bowiem w sprawie tożsamej pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Należy jednak zaznaczyć, że nie wszystkie okresy wymienione w powołanym wniosku A. G. z dnia [...] lipca 2015 r. zostały rzeczywiście objęte uprzednim ostatecznym rozstrzygnięciem. Wbrew twierdzeniom organów administracji publicznej decyzja z dnia [...] października 2014 r., [...], dotyczy bowiem kwestii przyznania skarżącemu bieżącej dopłaty do czynszu w sierpniu 2014 r., a nie przyznania pomocy na spłatę zaległości czynszowych za lipiec 2014 r. Fakt powyższy został przesądzony w wyrokach tut. Sądu z dnia 12 marca 2015 r. sygn. II SA/Po 41/15 i z dnia 4 listopada 2015 r. sygn. II SA/Po 408/15. Nie można zatem z całą stanowczością stwierdzić, że w tym zakresie organy administracji publicznej wydały już ostateczne orzeczenie. Niedostrzeżenie tego faktu stanowiło istotne uchybienie i powoduje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji, w części w jakiej umorzono postępowanie co do żądania wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2015 r. dotyczącego przyznania pomocy finansowej na spłatę zaległości czynszowych za miesiąc lipiec 2014 r. Podsumowując, organy administracji publicznej co do zasady prawidłowo ustaliły, że wniosek skarżącego nie mógł być merytorycznie załatwiony w odniesieniu do świadczeń za okres od stycznia 2011 r. do czerwca 2014 r. oraz od sierpnia 2014 r. do maja 2015 r. Wadliwie natomiast – w świetle zebranego materiału dowodowego – uznano, że już wcześniej sprawa przyznania omawianego świadczenia pieniężnego została ostatecznie rozstrzygnięta za miesiące lipiec 2014 r. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016 r., [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2015 r., [...], w części, w jakiej umorzono postępowanie co do żądania wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2015 r. dotyczącego przyznania pomocy finansowej na zapłacenie zaległości czynszowych za miesiąc lipiec 2014 r. – z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 105 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując ponownie sprawę, organy administracji publicznej powinny raz jeszcze ustalić i rozważyć, czy w odniesieniu do przedmiotowego świadczenia pieniężnego zostało już wydane ostateczne rozstrzygniecie za lipiec 2014 r. W pozostałym zakresie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Skarga jako niezasadna podlegała zatem oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.