II SA/Gd 199/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-08-31
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Janina Guść, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące merytorycznej zasadności decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne w administracji ma na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją administracyjną. Organ egzekucyjny jest ograniczony w swojej kompetencji do badania wyłącznie dopuszczalności egzekucji, a nie do ponownej weryfikacji zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zarzuty dotyczące merytorycznej zasadności decyzji administracyjnej, w tym kwestie braku decyzji konserwatorskiej czy nieistnienia obowiązku, nie mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, gdyż naruszałoby to zasadę trwałości decyzji ostatecznych i kompetencje organu egzekucyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca B. J. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie o odrzuceniu zarzutów dotyczących egzekucji administracyjnej. Egzekucja została wszczęta w związku z obowiązkiem wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2014 r., nakładającej obowiązek przeprowadzenia okresowych kontroli stanu technicznego budynków. Skarżąca podnosiła, że tytuł wykonawczy został wydany bez podstawy prawnej, bez decyzji konserwatorskiej, a organ egzekucyjny nie odniósł się do jej zarzutów.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie dokonania oceny stanu technicznego obiektu oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 10 marca 2016 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia B. J., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) - dalej w skrócie jako "k.p.a." oraz art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) – dalej jako "u.p.e.a." utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 grudnia 2015 r., którym odrzucono zarzuty wniesione przez B. J. w sprawie egzekucji administracyjnej wszczętej tytułem wykonawczym z dnia 16 listopada 2015 r., nr [...], wystawionym w związku z obowiązkiem wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 marca 2014 r.
Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia 10 marca 2014 r., wydaną w trybie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290) – dalej jako "ustawa – Prawo budowlane", nałożono na B. J., właścicielkę zespołu budynków posadowionych na działce nr [...] w miejscowości K. gmina S., znajdujących się w nieodpowiednim stanie technicznym mogącym spowodować zagrożenie życia i zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska obowiązek przeprowadzenia okresowych kontroli i przedłożenia protokołów z ww. kontroli.
W związku z uchylaniem się przez B. J. od wykonania obowiązku nałożonego ww. decyzją Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystawił upomnienie z wezwaniem do wykonania obowiązku wynikającego z ww. decyzji z dnia 10 marca 2014 r., a następnie tytułem wykonawczym z dnia 16 listopada 2015 r. wszczął postępowanie egzekucyjne.
W dniu 10 grudnia 2015 r. B. J. wniosła do organu pierwszej instancji pismo nazwane sprzeciwem od tytułu wykonawczego z dnia 16 listopada 2015 r. i wymierzenia grzywny na podstawie nieprawomocnego orzeczenia z dnia 10 marca 2014 r. Zdaniem skarżącej tytuł wykonawczy został wydany bez podstawy prawnej - bez decyzji konserwatorskiej. Zdaniem skarżącej organem uprawnionym do wydania nakazu wykonania czynności przy zabytku i na terenie zabytku oraz określenia metodyki postępowania jest wyłącznie Wojewódzki Konserwator Zabytków.
Skarżąca wskazują na powyższe oraz na niezakończenie wcześniejszego postępowania odwoławczego w tej samej sprawie, wniosła o:
- uchylenie tytułu wykonawczego bądź jego zawieszenie do czasu rozpatrzenia skargi wniesionej w tej samej sprawie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz skargi wniesionej w dniu 15 stycznia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Wojewódzkiego Konserwatora w sprawie zabytku w K., a także w związku z nierozpatrzeniem zaskarżenia obecnego tytułu wykonawczego do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego bowiem Powiatowy Inspektor i Wojewódzki Konserwator, który żadnej decyzji nie wydał, usiłują wymierzyć skarżącej podwójną już grzywnę, nie mając ku temu podstaw prawnych,
- umorzenie sprawy z powodu nieistnienia obowiązku - prawomocnej decyzji konserwatorskiej którą Wojewódzki Konserwator ma obowiązek określić i nakazać zakres prac oraz wskazać metody i techniki badań architektonicznych dla określenia stanu technicznego zabytku a także je współfinansować,
- cofnięcie klauzuli nadanej dnia 16 listopada 2015 r.
Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2015 r., wydanym na podstawie art. 33 i art. 34 u.p.e.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odrzucił zarzuty B. J.
Wskazując na treść art. 33 u.p.e.a. organ pierwszej instancji wyjaśnił, że pismo B. J. z dnia 10 grudnia 2015 r., nazwane sprzeciwem od tytułu wykonawczego z dnia 16 listopada 2015 r., należy traktować jako zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 33 u.p.e.a.
W ocenie organu nie zachodzi żadna z przesłanek określonych
w art. 33 pkt. 1-10 u.p.e.a., w związku z czym nie ma podstaw prawnych do uznania zarzutów wniesionych przez B. J. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z tytułu uchylania się od wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 10 marca 2014 r.
Organ wyjaśnił, że nie ma podstaw prawnych do uchylenia tytułu wykonawczego bądź jego zawieszenia do czasu rozpatrzenia skargi wniesionej w tej samej sprawie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Wnosząca zarzuty nie wykazała faktu wstrzymania wykonania którejkolwiek z zaskarżonych przez siebie ww. aktów przez właściwy sąd. Wniesienie skargi na bezczynność Wojewódzkiego Konserwatora w sprawie zabytku w K. nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy dotyczącej wyegzekwowania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji wydanej przez tutejszy organ.
Organ stwierdził również, że nie ma podstaw prawnych do umorzenia sprawy z powodu nieistnienia obowiązku - prawomocnej decyzji konserwatorskiej, którą według skarżącej Wojewódzki Konserwator Zabytków ma obowiązek określić i nakazać zakres prac oraz wskazać metody i techniki badań architektonicznych dla określenia stanu technicznego zabytku a także je współfinansować. Organ wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte z uwagi na uchylanie się przez skarżącą od wykonania obowiązku przeprowadzenia okresowych kontroli i przedłożenia protokołów z ww. kontroli, określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 marca 2014 r. Zatem zarzut nieistnienia obowiązku jest bezpodstawny. Z uwagi na uchylanie się przez zobowiązaną od wykonania ww. obowiązku nadanie klauzuli na podstawie art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a., kierującej tytuł wykonawczy do egzekucji administracyjnej jest zasadne.
Organ dodał, że wszczęte postępowanie egzekucyjne nie ma na celu przymuszenia do przeprowadzenia prac przy zabytku bez decyzji konserwatorskiej, lecz do wykonania obowiązku wynikającego z ww. decyzji z dnia 10 marca 2014 r. obejmującego przeprowadzenie okresowych kontroli stanu technicznego zespołu budynków na działce nr [...] w miejscowości K.
Zdaniem organu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 33 u.p.e.a., natomiast przedstawione przez zobowiązaną argumenty nie stanowią podstawy do uznania zarzutów za uzasadnione.
W zażaleniu na powyższe postanowienie B. J., wskazując
na art. 33 pkt 1, 2 i 5 u.p.e.a., stwierdziła, że egzekwowany przez organ pierwszej instancji obowiązek jest niewymagalny i niewykonalny. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie jest bowiem organem uprawnionym do nakazywania wykonania innych działań przy zabytku, do jakich należy przegląd techniczny. Wskazał, że obiekt nie jest użytkowany, zatem brak jest podstaw do nakazania kontroli jego stanu technicznego w świetle art. 62 ustawy - Prawo budowlane. Na użytkowanie obiektu zabytkowego konieczne jest pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Skarżąca wniosła o uchylenie tytułu wykonawczego i umorzenie sprawy.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia 10 marca 2016 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, przywołując brzmienie art. 33 u.p.e.a. wyjaśnił, że w art. 33 pkt 1 i pkt 2 u.p.e.a. zawarto podstawy zarzutów o charakterze merytorycznym, dzięki którym zobowiązana może kwestionować istnienie albo wymagalność obowiązku. Jeżeli jednak zobowiązana powołuje się na którąś z okoliczności dotyczących nieistnienia bądź wymagalności obowiązku, powinna w związku z tym przedstawić stosowne dowody. Ciężar dowodu spoczywa bowiem w tym przypadku na zobowiązanym, nie zaś na wierzycielu, czy organie egzekucyjnym. Natomiast wskazany zarzut wynikający z art. 33 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie ma związku ze sposobem opisania decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, dotyczy on sposobu opisania obowiązku podlegającego wykonaniu, który to opis obowiązku powinien odpowiadać opisowi wynikającemu z decyzji administracyjnej. Zaś zarzut określony w art. 33 pkt 5 u.p.e.a., niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym stanowi o niemożności jego zrealizowania. Przyczyny niewykonalności obowiązku mogą mieć charakter faktyczny bądź prawny. Przyczyna faktyczna oznacza, że istnieje rzeczywista przeszkoda obiektywnie wykluczająca określone zachowanie się. Nie stanowi przykładu faktycznej niemożności względy finansowe, ekonomiczne, trudności techniczne lub negatywne nastawienie zobowiązanych do realizacji obowiązków. Niewykonalność o charakterze prawnym ma miejsce wówczas, gdy istnieją prawne zakazy lub nakazy, które są nieusuwalnymi przeszkodami w realizacji egzekwowanego obowiązku.
W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 33 ust. 1-10 u.p.e.a. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w art. 33 u.p.e.a. - m.in. nieistnienie egzekwowanego obowiązku czy też brak jego wymagalności. W postępowaniu egzekucyjnego nie mogą być rozpatrywane zastrzeżenia, które nie są związane z samym postępowaniem egzekucyjnym, ale dotyczą postępowania jurysdykcyjnego, jak np. zarzut nieprawidłowości obciążenia zobowiązanego określonym obowiązkiem. Zarzuty oraz inne środki odwoławcze nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; zmiana lub uchylenie takiej decyzji może nastąpić tylko i wyłącznie w ramach trybów unormowanych w kodeksie postępowania administracyjnego.
Organ drugiej instancji wyjaśnił, że żądanie przez skarżącą, aby organ egzekucyjny zbadał ponownie sprawę pod względem merytorycznym jest niedopuszczalne i wykracza poza ramy postępowania egzekucyjnego. Celem postępowanie egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji obowiązku przez zobowiązaną, który został na nią nałożony ostateczną decyzją administracyjną, a nie jest przez nią wykonywany dobrowolnie. Natomiast środki prawne przewidziane w ramach tego postępowania mają służyć jedynie zapewnieniu prawidłowego przebiegu egzekucji, nie zaś kwestionowaniu sprawy już ostatecznie rozstrzygniętej. Dlatego też organ uznał, że nie jest uprawniony do badania zgłaszanych zastrzeżeń co do zakresu obowiązku nałożonego decyzją ostateczną. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. W postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować ani zasadności nałożonego na zobowiązanego obowiązku, ani też jego zakresu, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej, która została podjęta w ramach innego postępowania. Zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażoną wart. 16 § 1 k.p.a., zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej może nastąpić wyłącznie w ramach jednego z trybów szczególnych unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Nie może to się jednak stać za sprawą środków odwoławczych wnoszonych w toku postępowania egzekucyjnego.
Zdaniem organu drugiej instancji w sytuacji, gdy skarżąca nie zgadzała się z nałożonym na nią obowiązkiem, powinna była zakwestionować to na etapie postępowania rozpoznawczego. Natomiast na etapie postępowania egzekucyjnego działania takie są już spóźnione. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonego postanowienia z obowiązującym prawem, zarzuty należy uznać za nieuzasadnione.
W skardze na powyższe postanowienie B. J. wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji i umorzenie sprawy, zarzucając im brak odniesienia się do jej zarzutów zawartych w treści zaskarżeń. Zdaniem skarżącej organy opierają się na decyzji uchylonej, jako obowiązującej, co jest rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz normami proceduralnymi, określającymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W toku kontroli, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt administracyjny w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W innym wypadku skargę, jako bezzasadną, oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Z okoliczności przedmiotowej sprawy wynikało jednoznacznie, że skarżąca będąc zobowiązaną do określonego zachowania – wynikającego z ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego – nie wykonała nałożonego obowiązku.
Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 marca 2014 r., nakładająca na skarżącą obowiązki z zakresu nadzoru budowlanego, została bowiem utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 maja 2014 r. Zainicjowane przez skarżącą postępowanie w trybie wznowienia postępowania nie doprowadziło do wyeliminowania z obrotu prawnego ww. decyzji organu drugiej instancji. Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 grudnia 2014 r. uchylająca decyzję z dnia 14 maja 2014 r. została bowiem na - mocy ostatecznej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 stycznia 2015 r., nr [...] - uchylona, zaś w stosunku do decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 maja 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa, jednakże odmówił uchylenia tejże decyzji z tego powodu, że w wyniku wznowienia postępowania w sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. B. J. złożyła skargę na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W dacie wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia skarga nie była jeszcze rozpoznana, jednak ww. decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 stycznia 2015 r. była ostateczna i podlegała wykonaniu, albowiem w żadnym trybie przewidzianym prawem jej wykonanie nie zostało wstrzymane. Z tych względów w dacie wydania zaskarżonego postanowienia istniał tytuł egzekucyjny, tj. ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 marca 2014 r., stanowiący podstawę do wszczęcia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Nadmienić jedynie należy, że już po wydaniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, prawomocnym wyrokiem z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 772/15, skargę B. J. na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 stycznia 2015 r. oddalił (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).
W takiej sytuacji uzasadnione było wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego wykonania tegoż obowiązku. W związku z powyższym organ przystąpił do stosownych czynności doręczając odpis tytułu wykonawczego, którego doręczenie wszczęło postępowanie egzekucyjne. Wyjaśnić przy tym należy, że wystawienie tytułu wykonawczego zostało poprzedzone doręczeniem skarżącej w dniu 26 sierpnia 2014 r. upomnienia w trybie art. 15 § 1 u.p.e.a., które wydane zostało po wydaniu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 maja 2014 r., utrzymującej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 marca 2014 r. nakładającą na skarżącą egzekwowane obowiązki, a przed dniem 1 września 2014 r., to jest dniem, w którym skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 maja 2014 r. Dodać należy, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 17 listopada 2014 r. odmówił skarżącej wszczęcia postępowania na skutek jej wniosku o uchylenie ww. upomnienia, zaś Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 26 stycznia 2015 r. utrzymał w mocy to postanowienie. B. J. złożyła skargę na ww. postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 stycznia 2015 r., która została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 773/15 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).
Skarżąca zakwestionowała wszczęcie egzekucji poprzez złożenie zarzutów w trybie art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) – dalej jako "u.p.e.a.". Pismo z dnia 10 grudnia 2015 r. zatytułowane przez skarżącą jako sprzeciw od tytułu wykonawczego, zostało prawidłowo zakwalifikowane przez organy jako zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji.
Przepis art. 33 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutu może być tylko:
1. 1/ wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2. 2/ odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3. 3/ określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4. 4/ błąd co do osoby zobowiązanego;
5. 5/ niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6. 6/niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7. 7/brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8. 8/ zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9. 9/ prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10. 10/ niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Treść zarzutów wskazuje, że skarżąca kwestionowała zgodność z prawem zarówno decyzji z dnia 10 marca 2014 r. nakazującej skarżącej wykonanie kontroli stanu technicznego budynków na działce nr [...] w K. jak i zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Według skarżącej nakaz wykonania jakichkolwiek czynności przy tych budynkach, które są zabytkami, może wydać wyłącznie właściwy konserwator zabytków.
Wyjaśnić zatem należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu egzekucyjnym, które toczy się według zasad określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jedną z nich jest ograniczenie kompetencji organu egzekucyjnego do badania wyłącznie dopuszczalności egzekucji administracyjnej z wyłączeniem oceny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.). Innymi słowy na etapie postępowania egzekucyjnego nie jest możliwa ponowna weryfikacja prawidłowości (słuszności) nałożonego obowiązku. W innym wypadku doszłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Ponadto zgodnie z art. 16 k.p.a. wzruszenie decyzji administracyjnej (m.in. o charakterze ostatecznym) może nastąpić wyłącznie w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wynika żadne uprawnienie organu administracyjnego (wierzyciela) do takich działań. Wręcz odwrotnie, w przypadku nie wykonania określonego w decyzji obowiązku (nakazu) stosuje się egzekucję administracyjną (art. 3 § 1 u.p.e.a.). Oznacza to, że organ administracyjny, jako wierzyciel obowiązku, na tym etapie postępowania przystępuje nie do oceny prawidłowości jego nałożenia, lecz podejmuje działania i stosuje środki przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, celem wyegzekwowania ciążącego na zobowiązanym obowiązku (nakazu) wymienionego w tytule wykonawczym. Innymi słowy celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania egzekwowanego obowiązku tj. spowodowanie, aby zobowiązany zachował się w sposób zgodny z treścią nałożonego na niego obowiązku.
Środkiem prawnym zwalczania przez zobowiązanego niezgodności z prawem egzekucji administracyjnej są natomiast zarzuty, mające na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutu do postępowania egzekucyjnego mogą być tylko i wyłącznie ściśle określone okoliczności, których zamknięty katalog określony został w ww. art. 33 u.p.e.a.
Podkreślenia wymaga również kwestia, że organ egzekucyjny nie rozpoznaje sprawy od strony merytorycznej, wówczas bowiem stałby się trzecią instancją, co jest uzasadnione tym, że strona mogła podnieść zarzuty dotyczące meritum sprawy w postępowaniu przy wydawaniu decyzji nakładającej obowiązek (vide: R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Warszawa 2008, s. 111-112.).
Z tych wszystkich względów stanowisko skarżącej o nieprawidłowości nałożenia na nią obowiązków określonych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 marca 2014 r., w tym ze względu na podnoszony przez skarżącą brak decyzji konserwatorskiej, nie mógł być podstawą zarzutów wniesionych w stosunku do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, albowiem dotyczyło ono prawidłowości tytułu egzekucyjnego. Również podnoszona przez skarżącą okoliczność nieistnienia obowiązku, którą skarżąca wiązała z brakiem decyzji konserwatorskiej dotyczącej budynków na działce nr [..] w K., nie mogła stanowić podstawy zarzutów, określonej w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Podkreślić należy bowiem, że istnienie obowiązku nałożonego na skarżącą wynikało z ostatecznej i podlegającej wykonaniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 marca 2014 r. Jak już wyżej wyjaśniono, skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 stycznia 2015 r. nie doprowadziła do pozbawienia decyzji z dnia 10 marca 2014 r. waloru ostateczności i cechy wykonalności.
Również okoliczności podnoszone przez skarżącą w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji o odrzuceniu zarzutów nie mogły zostać uznane za skutecznie wniesione zarzuty wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Nie jest bowiem dopuszczalne, jak to czyni skarżąca, argumentowanie zarzutów niewymagalności i niewykonalności czy też wygaśnięcia i nieistnienia nałożonego obowiązku niezgodnością z prawem decyzji nakładającej egzekwowane obowiązki. Nie miały zatem znaczenia i nie podlegały rozpatrzeniu przez organy, podnoszone przez skarżącą, okoliczności braku uprawnienia organu nadzoru budowlanego do nakazywania wykonania działań przy zabytku oraz braku użytkowania obiektu, którego dotyczyły nałożone obowiązki. Brak było zatem podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego wypełniających według skarżącej przesłanki określone w art. 33 pkt. 1, 2 i 5 u.p.e.a.
Dodać jedynie należy, że określona w art. 33 pkt 5 u.p.e.a. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym to niemożliwość wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia odpowiedniego bezpieczeństwa ludziom i mieniu. Nie stanowią przeszkody powodującej niewykonalność decyzji ani względy ekonomiczne i finansowe, ani trudności techniczne, ani też negatywne nastawienie adresatów decyzji czy innych podmiotów do wykonania decyzji. Tym samym okoliczności, na które powoływała się skarżąca (brak użytkowania obiektu, czy też brak decyzji konserwatorskiej) nie stanowi o niemożność, choćby czasowej wykonania obowiązku przeprowadzenia kontroli stanu technicznego budynków i dostarczenia protokołu kontroli organowi nadzoru budowlanego.
Nie ma przy tym wątpliwości, że egzekwowane obowiązki wynikają z decyzji właściwego organu, tj. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 marca 2014 r. (art. 33 pkt 3 w związku
z art. 3 u.p.e.a.)
Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego– wbrew zarzutom skargi – odniósł się do treści zarzutów skierowanych przez skarżąca wobec wszczętego postępowania egzekucyjnego. Niezasadnie również zarzuca skarżąca, że organy egzekucyjne opierały się na decyzji uchylonej, jako obowiązującej, skoro - jak to już wyżej wyjaśniono – decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 marca 2014 r., jako ostateczna podlega wykonaniu.
Z uwagi zatem na bezzasadność podniesionych przez skarżącą zarzutów dotyczących wystawionego tytułu wykonawczego oraz brak stwierdzenia innych uchybień mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, Sąd uznał, że kontrolowane postanowienia są zgodne z prawem.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło