I OSK 2900/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-30
Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Monika Nowicka, Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma podstawy do zawieszenia postępowania w sprawie wydania orzeczenia o niepełnosprawności, gdy toczy się postępowanie sądowe dotyczące wcześniejszego orzeczenia w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postępowanie sądowe dotyczące wcześniejszego orzeczenia o niepełnosprawności stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy o nowe orzeczenie. W związku z tym, uchylił wyrok WSA, który uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania, i oddalił skargę strony skarżącej.Stan faktyczny
Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zawiesił postępowanie w sprawie wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności, uznając, że toczy się postępowanie sądowe dotyczące wcześniejszego orzeczenia, które może stanowić zagadnienie wstępne. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o zawieszeniu, uznając brak związku między sprawami. Wojewódzki Zespół wniósł skargę kasacyjną do NSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Ziniewicz po rozpoznaniu w dniu 30 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 października 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 682/16 w sprawie ze skargi A. G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego B.G. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania orzeczenia o niepełnosprawności 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 5 października 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 682/16 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego B.G. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania orzeczenia o niepełnosprawności, uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania i Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2015r., nr [...] Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] działając na podstawie art. 6b ust. 1 w zw. z art. 4a ust. 1 i art. 6b ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011r., nr 127, poz. 727 ze zm. dalej jako "ustawa o rehabilitacji"), zaliczył A. G. do osób niepełnosprawnych na czas oznaczony, tj. do dnia [...] czerwca 2016 r. Stwierdził, że niepełnosprawność ([...], tj. upośledzenie narządu ruchu) istnieje od urodzenia i dziecko nie wymaga stałej i długotrwałej opieki lub pomocy osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7).
Od powyższego orzeczenia A. G. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego B.G. złożyła odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...].
Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2015r., nr [...] utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy.
A. G. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego B.G. złożyła od powyższego orzeczenia odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
Następnie w dniu [...] czerwca 2016r. (data wpływu wniosku do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...]) A.G. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego B. G. złożyła kolejny wniosek o wydanie orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności.
Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 - dalej jako "K.p.a."), zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności do czasu rozpoznania przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych odwołania od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] czerwca 2015 r.
Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazała, że przedmiotem odwołania od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. skierowanego do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych jest jedynie kwestia konieczności sprawowania nad dzieckiem stałej i długotrwałej opieki lub pomocy osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (tj. pkt 7 orzeczenia). W pozostałym zaś zakresie orzeczenie nie jest kwestionowane. Ponadto wskazała, że przedmiotowe orzeczenie dotyczy okresu do dnia [...] czerwca 2016r., a ewentualna zmiana orzeczenia przez sąd dotyczyć będzie tego okresu i będzie wpływać na treść orzeczenia na kolejny okres.
Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy wskazując, że Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] prawidłowo zawiesił postępowania w sprawie, ponieważ nie jest znane rozstrzygnięcie sądu, który wbrew twierdzeniu strony może zmienić zaskarżone orzeczenie w każdej części, zarówno w zakresie zaliczenia dziecka do osób niepełnosprawnych, wskazań, w tym w zakresie punktu 7, a także okresu jego obowiązywania, zwłaszcza, że matka dziecka złożyła w sądzie nowe dowody w sprawie tj. nową dokumentację medyczną, która powstała po dniu wydania zaskarżonego orzeczenia. Zdaniem organu odwoławczego należy zatem przyjąć, że zagadnieniem wstępnym jest ustalenie przez sąd, czy dziecko zaliczone zostanie do osób niepełnosprawnych z uwzględnieniem wskazania, co do którego matka wniosła odwołanie, na jaki okres i z jakiej przyczyny niepełnosprawności. Po otrzymaniu informacji o prawomocnym zakończeniu postępowania, które toczy się przed Sądem Rejonowym dla [...] – tj. po wydaniu wyroku lub postanowienia o umorzeniu postępowania, w przypadku wycofania odwołania, postępowanie w niniejszej sprawie zostanie podjęte.
A. G. reprezentowana przez przedstawiciela stosowego B. G. wniosła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 12 oraz art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., polegające na błędnym przyjęciu przez organ prowadzący postępowanie, że zachodzi konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego, ze względu na prowadzone przed Sądem Rejonowym dla [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. [...] postępowanie zawierające zagadnienie wstępne, od którego rozpatrzenia zależy wydanie orzeczenia o niepełnosprawności, w sytuacji gdy przedmiotowe postępowanie sądowe wywołane zostało w toku kontroli postępowania administracyjnego w innej sprawie i nie rozstrzyga zagadnienia wstępnego, od którego zależy rozstrzygnięcie powyższej sprawy w sprawie z wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Zespołem do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w sprawie o nr [...].
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podkreślił, że orzeczenie z dnia [...] czerwca 2015 r. zostało wydane na wniosek skarżącej z dnia [...] lutego 2015 r. na czas oznaczony, tj. do dnia [...] czerwca 2016 r. W postępowaniu wszczętym wskutek wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. skarżąca w trybie § 15 ust. 1 w zw. z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2015 r., poz. 1110) wniosła o wydanie orzeczenia o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Intencją wszczęcia tego postępowania było uzyskanie orzeczenia o niepełnosprawności na inny okres, niż w toczącej się sprawie przed sądem powszechnym.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Uzasadniając wskazał, że instytucja zawieszenia postępowania przewidziana w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. opiera się na założeniu, że organ rozstrzygający daną sprawę nie jest w stanie prowadzić postępowania administracyjnego, albowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zdaniem Sądu I instancji pojęcie "zagadnienia wstępnego" użyte w tym przepisie należy rozumieć tak, że jest to kwestia, która pozostaje poza właściwością danego organu i w dodatku bez jej rozstrzygnięcia nie można dalej prowadzić postępowania. Zauważył, że to, co jest owym zagadnieniem wstępnym zależy od tego, co jest przedmiotem sprawy głównej, a organ administracji publicznej obowiązany jest ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a zagadnieniem wstępnym. W przypadku, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania.
Sąd Wojewódzki powołał § 15 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności z dnia 15 lipca 2003 r. (Dz. U z 2015r., poz. 1110), zgodnie z którym osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wydane na czas określony może wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w § 6 ust. 1, o wydanie orzeczenia o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, nie wcześniej niż 30 dni przed upływem ważności posiadanego orzeczenia.
Wyjaśnił, że w sprawie niniejszej skarżąca wystąpiła z przedmiotowym wnioskiem w terminie określonym ww. przepisem, tj. w terminie nie przekraczającym 30 dni do końca ważności posiadanego orzeczenia, a postępowanie dotyczy niewątpliwie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności skarżącej od dnia [...] lipca 2016 r., nie zaś tego, czy i jaki stopień niepełnosprawności miała w okresie wcześniejszym. Powyższej okoliczności organy orzekające w niniejszej sprawie nie wzięły w ogóle pod uwagę.
W tej sytuacji skarżąca nie dysponuje orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, dotyczącym okresu od dnia [...] lipca 2016 r.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji doszło zatem do naruszenia przepisu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. , które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania i Niepełnosprawności reprezentowany przez radcę prawnego M.P. wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania przez ich niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016 r. poz. 718 – obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej jako "P.p.s.a.") w związku z art 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z art. 47714 § 2 i § 6 Kodeksu postępowania cywilnego poprzez błędne przyjęcie, że postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania orzeczenia o niepełnosprawności stanowiło inne naruszenie przepisów postępowania i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy istniały przesłanki do oddalenia skargi, gdyż organ miał podstawy do zawieszenia postępowania.
Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu administracji kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów reprezentacji według norm przepisanych. Ponadto wniósł o rozpoznanie niniejszej sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wydając wyrok nie odniósł się w ogóle do argumentów podnoszonych przez organ, a stanowiących de facto podstawę jego decyzji. Podniósł, że wskazywał, iż na skutek odwołania złożonego przez skarżącą do sądu powszechnego postępowanie zakończy się rozstrzygnięciem merytorycznym. Zauważył, że zakres i przedmiot rozpoznania przez sąd powszechny odwołania w ramach art. 47714 K.p.c. wyznacza treść decyzji organu rentowego. Decyzja zapada po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, którego przedmiotem i celem jest ustalenie prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub ich wysokości. Ubezpieczony przedstawia w nim wszelkie okoliczności wiążące się z warunkami stawianymi przez ustawę dla przyznania lub ustalania wysokości świadczeń. W późniejszym postępowaniu, wywołanym odwołaniem do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, zgodnie z systemem orzekania w sprawach z tego zakresu, sąd nie rozstrzyga o zasadności wniosku, lecz o prawidłowości zaskarżonej decyzji.
Orzekając co do istoty sprawy, sąd pracy i ubezpieczeń społecznych tak formułuje sentencję wyroku, aby zastępowała ona decyzję organu rentowego. Wobec powyższego nie można wykluczyć, że na skutek decyzji sądu w obrocie istniałyby dwa rozstrzygnięcia, wyrok sądu i decyzja administracyjna, w przedmiocie orzeczenia o niepełnosprawności, których zakres przedmiotowy nakładałby się na siebie.
Dodatkowo organ podniósł, że w toku postępowania cywilnego toczącego się przed sądem powszechnym, przedstawicielka ustawowa skarżącej złożyła w sądzie nowe dowody w sprawie, tj. nową dokumentację medyczną, która powstała po dniu wydania zaskarżonego orzeczenia. Tym samym istnieją podstawy dla Sądu do zastosowania art. 47714 § 6 K.p.c., czyli do uchylenia orzeczenia organu, przekazania sprawy do rozpoznania wojewódzkiemu zespołowi do spraw orzekania o niepełnosprawności. Przy czym w takiej sytuacji w ogóle nie mogłaby zostać przez skarżącą zastosowana regulacja z § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, gdyż skarżąca w ogóle nie posiadałaby orzeczenia, na podstawie którego mogłaby wystąpić z wnioskiem o ponowne ustalenie niepełnosprawności.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. G. reprezentowna przez adwokata P. N. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na jej koszt od organu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego. Zdaniem pełnomoncika skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi słusznie stwierdził, że badając kwestię zagadnienia wstępnego, organy I i II instancji nie ustaliły poprawnie związku pomiędzy rozstrzygnięciem sądu powszechnego, a postępowaniem przed Miejskim Zespołem ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi. Decyzja administracyjna, która była przedmiotem kontroli sądu powszechnego dotyczyła niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności skarżącej do dnia [...] czerwca 2016 r. Jak wskazywała skarżąca w skardze, wniosła ona, zgodnie z § 15 ust. 1 w zw. z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności o wydanie orzeczenia o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Rozporządzenie wyraźnie wskazuje na "ponowne ustalenie niepełnosprawności", a nie przedłużenie ważności orzeczenia. Prawomocne orzeczenie sądu powszechnego nie będzie dotyczyć zatem "nowego okresu", który jest elementem stanu faktycznego nowej sprawy administracyjnej.
W ocenie pełnomocnika skarzącej rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego dla [...] nie uniemożliwia w żaden sposób wydania decyzji przez organ I instancji, a zawieszenie postępowania prowadzi jedynie do niepożądanej sytuacji, w której skarżąca nie może realizować swoich uprawnień związanych z decyzją administracyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Wyjaśnić tu należy, że istotnym elementem zagadnienia wstępnego w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu jest istnienie ścisłej zależności (związku przyczynowego) pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnieniem prejudycjalnym w znaczeniu omawianego przepisu może być jedynie taka kwestia, która bezwzględnie uzależnia rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji od uprzedniego jej rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle - brak rozstrzygnięcia określonego zagadnienia musi uniemożliwiać zakończenie sprawy administracyjnej co do istoty, nie zaś jedynie determinować kierunek wydawanej przez organ administracji publicznej decyzji.
W sprawie niniejszej bezsporne jest, że Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2015 r., utrzymał w mocy orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., którym zaliczono A. G. do osób niepełnosprawnych na czas oznaczony, tj. do dnia [...] czerwca 2016 r. Od tego orzeczenia skarżąca wniosła odwołanie do Sądu Rejonowego dla [...]. Jak wynika z akt, w sprawie tej sąd rejonowy nie wydał dotychczas orzeczenia. Jednocześnie w dniu [...] czerwca 2016 r. (data wpływu wniosku do organu) A. G. złożyła kolejny wniosek o wydanie orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności.
Kwestią sporną pozostaje zatem, czy postępowanie toczące się przed sądem powszechnym wszczęte na skutek odwołania skarżącej od orzeczenia z dnia [...] czerwca 2015 r. stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., a w rezultacie czy może stanowić podstawę zawieszenia postępowania toczącego się na wniosek skarżącej z dnia [...] czerwca 2016 r.
Wskazać należy, że stosownie do treści § 15 ust. 1 rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wydane na czas określony może wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w § 6 ust. 1, o wydanie orzeczenia o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, nie wcześniej niż 30 dni przed upływem ważności posiadanego orzeczenia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego złożonemu przez skarżącą w wyżej wskazanym trybie wnioskowi z dnia [...] czerwca 2016 r. nie mógł zostać nadany dalszy bieg, z uwagi na zagadnienie wstępne (kwestia prawna – ustalenie prawa), które ujawniło się w toku postępowania i jednocześnie ma istotny związek z prowadzoną sprawą.
Wskazać należy, iż pomimo tego, że zaskarżone do sądu powszechnego orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. oraz wniosek skarżącej z dnia [...] czerwca 2016 r. dotyczą różnych okresów, istnieje między nimi bezpośredni związek.
Wyjaśnić trzeba, że warunkiem koniecznym do rozpoznania wniosku złożonego w trybie § 15 ust. 1 rozporządzenia, jest istnienie w obrocie prawnym orzeczenia na czas określony oraz upływu terminu w nim przewidzianego.
A. G. złożyła wniosek z dnia [...] czerwca 2016 r. z uwagi na upływ ważności orzeczenia z dnia [...] czerwca 2015 r. Przypomnieć należy jednak, że strona od wskazanego wyżej orzeczenia wniosła odwołanie.
Jak słusznie wskazywał organ w skardze kasacyjnej, w przypadku zastosowania przez Sąd powszechny, rozpoznający odwołanie, art. 47714 § 6 K.p.c., czyli uchylenia orzeczenia organu i przekazania sprawy do rozpoznania Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, skarżąca w ogóle nie będzie posiadała orzeczenia, na podstawie którego mogłaby wystąpić z wnioskiem o ponowne ustalenie niepełnosprawności.
Ponadto, jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania cywilnego toczącego się przed sądem powszechnym przedstawicielka ustawowa skarżącej złożyła nowe dowody (min. zaświadczenia lekarskie z dnia [...] lipca 2015 r.). Istnieją zatem uzasadnione obawy, że zaskarżone orzeczenie będzie zmienione (np. w zakresie zaliczenia A. G. do osób niepełnosprawnych, czasu obowiązywania orzeczenia, czy też wskazań) lub uchylone. Wskazać także należy, że zgodnie z art 47714 § 6 K.p.c. w sprawie, w której wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, sąd nie orzeka co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności dotyczących niepełnosprawności, które powstały po dniu wniesienia odwołania od tego orzeczenia. W tym przypadku (co całkowicie pomija skarżąca w odpowiedzi na skargę kasacyjną) sąd rejonowy uchyla orzeczenie, przekazuje sprawę do rozpoznania wojewódzkiemu zespołowi do spraw orzekania o niepełnosprawności i umarza postępowanie.
Orzeczenie sądu powszechnego w tym zakresie determinuje zatem kierunek orzekania przez organ. W sytuacji bowiem wymeliminowania orzeczenia z dnia [...] czerwca 2015 r. brak będzie podstaw do uznania zasadności wniosku o wydanie ponownego orzeczenia. Nie można bowiem wydać ponownego orzeczenia, gdy w ogóle nie istnieje orzeczenie o niepełnosprawności. W sytuacji zaś zmiany orzeczenia, wydane przez organ nowe orzeczenie na skutek rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. nosiłoby wadę w postaci odmiennego rozstrzygniecia aniżeli w ustalonym przez sąd powszechny wyroku.
W świetle powyższych rozważań, uznać należało, że toczące się przez Sądem Rejonowym w [...] postępowanie w sprawie odwołania od orzeczenia z dnia [...] czerwca 2015 r. stanowiło podstawę do zawieszenia postępowania wszczętego wnioskiem skarżącej z dnia [...] czerwca 2016 r., tym samym za skuteczny uznać należało postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
W tym stanie rzeczy, skoro zarzut skargi kasacyjnej okazał się uzasadniony, a sprawa dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a., odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, wobec uznania, że skarżąca swoim postępowaniem nie przyczyniła się do powstania zaistniałego w sprawie uchybienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło