III SA/Wa 2093/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-02

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy syndykowi masy upadłości, który wykaże brak środków finansowych w masie upadłości, można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że syndykowi masy upadłości, który wykaże brak środków finansowych w masie upadłości i nie można określić, kiedy i czy w ogóle środki te się pojawią, można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Decyzja oparta jest na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które dopuszczają przyznanie prawa pomocy w przypadku, gdy strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na stronie skarżącej.
Stan faktyczny
Skarżący – syndyk masy upadłości M.T. – wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na brak środków finansowych w masie upadłości z uwagi na ogłoszoną upadłość. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że sprzedaż składników majątkowych masy upadłości jest niepewna, a plan spłaty nie został jeszcze ustalony. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynikało, że M.T. posiada nieruchomość o znacznej wartości, ale również wysokie zobowiązania. Sąd rozpatrywał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 2 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości M.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący – syndyk masy upadłości M.T. na urzędowym formularzu PPF wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Syndyk masy upadłości w uzasadnieniu wniosku oraz pełnomocnik adwokat W.Z. w piśmie z 29 sierpnia 2016 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie referendarza sądowego, wskazali, że z uwagi na ogłoszoną upadłość M.T., na chwilę obecną w masie upadłości brak jest jakichkolwiek środków finansowych. Nie można określić kiedy i czy w ogóle, środki finansowe pojawią się. Zależy to przede wszystkim od postępu w sprzedaży składników majątkowych masy upadłości. Pełnomocnik wskazał, że na chwilę obecną nie ustalono jeszcze planu spłaty. Natomiast chcąc uiścić wpis sądowy od skargi, syndyk masy upadłości musiałby wystąpić z wnioskiem o przyznanie zaliczki na pokrycie tych kosztów, ze środków Skarbu Państwa Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że M.T. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i posiada nieruchomość gruntową zabudowaną o powierzchni 600 m² o wartości 841.630 zł. Skarżąca nie posiada dochodów. Szacunkowa łączna kwota zobowiązań wynosi 2.441.500 zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718, ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (jak w niniejszej sprawie) obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest koszt wpisu od skargi w wysokości 1.614 zł. Okoliczności przedstawione przez stronę skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z pisma z 29 sierpnia 2016 pozwalają uznać, że sytuacja strony Skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać trzeba, że w stosunku do M.T. ogłoszono upadłość, a na chwilę obecną brak jest jakichkolwiek środków finansowych w masie upadłości. Nie można też określić kiedy i czy w ogóle środki finansowe się pojawią. Zależy to przede wszystkim od postępu w sprzedaży składników majątkowych masy upadłości (nieruchomość). Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło