II GZ 316/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 630/16 w zakresie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego w sprawie ze skargi B. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: 1. sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w komparycji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 630/16, w ten sposób, iż w miejsce słów "Dnia 9 stycznia 2016 r." wpisać "Dnia 9 stycznia 2017 r."; 2. oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 9 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 630/16 oddalił wniosek B. L. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 20 września 2016 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wniosek ten zarządzeniem z dnia 21 listopada 2016 r. pozostawiono bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia jego braku formalnego. Pismem z dnia 6 grudnia 2016 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący zakwestionował prawidłowość awizowania przesyłki a tym samym prawidłowość doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. Nadto wskazał, że w dniach od 1 do 20 sierpnia 2016 r. był z rodziną na urlopie wypoczynkowym za granicą. Sąd I instancji uznał, że strona skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu nie wykazała braku zawinienia w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku. Okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie mogą w żadnym wypadku świadczyć o braku winy strony w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego zmiany poprzez przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z wystąpieniem czterech przesłanek łącznie, takich jak: złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do złożenia tego rodzaju wniosku, uprawdopodobnienie braku winy w niedokonaniu czynności procesowej w przewidzianym terminie oraz jednoczesne dokonanie wraz ze składanym wnioskiem o przywrócenie terminu czynności procesowej. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 roku, sygn. akt II CRN 448/71). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 roku, sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Wprawdzie brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego, lecz jednocześnie uprawdopodobnienie winno dotyczyć takich okoliczności, które pozwalają na przyjęcie braku winy strony w uchybieniu terminu. Okoliczności przedstawione przez skarżącego nie uprawdopodabniają braku jego winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Powód, dla którego strona uchybiła terminowi nie miał charakteru nagłego i nieoczekiwanego. Wyjazd na 3 - tygodniowy urlop wypoczynkowy nie jest przeszkodą, której powołujący się na nią nie mógł przewidzieć, a także nie można mówić, iż ma ona charakter nagły. Podkreślić należy, że skarżący planując dłuższy (3 - tygodniowy) wyjazd, w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, powinien sobie zapewnić możliwość odbioru korespondencji w swoim miejscu zamieszkania przez osobę uprawnioną np. dorosłego domownika lub dozorcę domu, jak również mógł ustanowić pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego, bądź też w placówce pocztowej ustanowić inną osobę swoim pełnomocnikiem pocztowym. Nie korzystając z żadnego ze wskazanych wyżej rozwiązań skarżący sam pozbawił się możliwości uzyskania informacji o kierowanej do niego korespondencji, w tym korespondencji, której nadawcą był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. W tej sytuacji argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu, jak również w treści zażalenia, prowadzą do uznania, iż skarżący uchybił terminowi do uiszczenia wpisu od skargi z własnej winy. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, w którym kwestionuje prawidłowość awizowania przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, a tym samym prawidłowość jej doręczenia, wskazać należy co następuje. Przedmiotowe wezwanie zostało przesłane na adres skarżącego, który występował w sprawie osobiście. W myśl art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma osobiście lub sposób zastępczy, pismo takie składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Ustawodawca ustanawia w cytowanym przepisie domniemanie faktyczne doręczenia pisma, o ile zostaną spełnione warunki w przepisie tym przewidziane. Jak wynika z treści znajdującej się w aktach sprawy koperty zawierającej przedmiotowe wezwanie przesyłka została dwukrotnie awizowana: w dniach 3 i 11 października 2016 r. (koperta k. 41). Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Treść zażalenia nie obala jednak domniemania zgodności doręczenia zastępczego dokonanego w trybie art. 73 p.p.s.a. Odpowiednie adnotacje o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej zostały umieszczone na potwierdzeniu odbioru przesyłki. Przywrócenie terminu tylko na podstawie gołosłownego twierdzenia skarżącego o braku awizo prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. Nadto twierdzenia skarżącego zawarte zarówno we wniosku o przywrócenie terminu jak i w zażaleniu nie są spójne. Z jednej strony skarżący podnosi, iż "po powrocie z urlopu w skrzynce nie znalazł żadnej korespondencji z Sądu, a co ważniejsze nie było tam też informacji o awizowaniu jakiejkolwiek przesyłki", natomiast z drugiej, że "...awizo nie zostało mu doręczone ani pozostawione w skrzynce, gdyż takowej obecnie nie posiada". Mając wskazane okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł argumentu, który pozwoliłby w niniejszej sprawie zastosować art. 86 § 1 p.p.s.a., gdyż nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy. Skarżący bowiem, składając skargę powinien liczyć się z tym, że Sąd będzie kierował do niego różne pisma. Z uwagi na powyższe argumenty, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia. O sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej orzeczono na podstawie art. 156 § 1-3 w zw. z art. 166 p.p.s.a.