II FZ 716/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. Sp. j. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 września 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 578/16 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie z skargi D. Sp. j. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca 2013 r. do sierpnia 2015 r. postanawia : oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 5 września 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, o sygn. akt I SA/Gl 578/16, odrzucił skargę D. Sp. j. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 lutego 2016 r. w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca 2013 r. do 2015 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 12 lipca 2016 r. wezwano stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi na decyzję oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia przez własnoręczne podpisanie skargi w siedzibie Sądu lub nadesłanie własnoręcznie podpisanego egzemplarza skargi przez osobę reprezentującą skarżącą spółkę, podanie wartości przedmiotu zaskarżenia oraz złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS). Wskazano, że braki formalne skargi należy uzupełnić w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka polecona z dnia 18 lipca 2016 r. skierowana do strony skarżącej i zawierająca m.in. powyższe wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi została doręczona w dniu 21 lipca 2016 r. W piśmie z dnia 27 lipca 2016 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 28 lipca 2016 r., strona skarżąca podała wartość przedmiotu zaskarżenia. Pismo to podpisał M. S. Jednocześnie została złożona skarga, którą również podpisał M. S. Strona skarżąca nie złożyła jednak dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej. Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W przypadku spółek prawa handlowego odpowiednim dokumentem do wykazania umocowania jest dokument zawierający informacje z Krajowego Rejestru Sądowego. Spółka jawna podlega wpisowi do KRS. Zgodnie z art. 251 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm., zwanej dalej: "k.s.h.") spółka jawna powstaje z chwilą wpisu do rejestru. Dokument ten obrazuje sposób reprezentacji w danej spółce, zaś szczegółowe uregulowania w tej kwestii zawierać powinna umowa spółki. Stosownie do art. 30 § 1 K.s.h. umowa spółki może przewidywać, że wspólnik jest pozbawiony prawa reprezentowania spółki albo że jest uprawniony do jej reprezentowania tylko łącznie z innym wspólnikiem lub prokurentem. Z uwagi zatem na fakt, że spółka jawna podlega wpisowi do rejestru sądowego, zapis w tymże rejestrze obrazuje sposób reprezentacji w danej spółce i pozwala na dokonanie oceny, czy dana osoba posiada umocowanie do reprezentowania spółki. Brak zaś dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony stanowi brak formalny, który podlega usunięciu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. W przypadku, gdy pismem jest skarga, niewykonanie w terminie wezwania do złożenia takiego dokumentu obliguje sąd, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., do jej odrzucenia. Taka sytuacja zdaniem Sądu I instancji miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, gdyż termin do uzupełnienia braku skargi w postaci złożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej, wyznaczony w wezwaniu pod rygorem jej odrzucenia, upłynął bezskutecznie w dniu 28 lipca 2016 r. Uznano tym samym, że skarga została podpisana przez osobę, która nie wykazała, iż jest uprawniona do działania w imieniu strony skarżącej i brak ten nie został usunięty w zakreślonym terminie. Od powyższego rozstrzygnięcia wywiedzione zostało zażalenie w którym wniesiono o uchylenie postanowienia z dnia 5 września 2016 r. Orzeczeniu zarzucono błędne, czy też nieuprawnione zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w sytuacji gdy sposób reprezentacji strony i umocowanie do działania w jej imieniu wynikało wprost z przepisów prawa handlowego, a dokument potwierdzający powyższe znajdował się już w aktach postępowania. Ponadto z uwagi na jawność KRS i możność dostępu online do jego treści w żaden sposób powyższe nie może stać się pretekstem do stwierdzenia niewykazania umocowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważa, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Treść art. 28 § 1 p.p.s.a. stanowi, że osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy albo organ osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności. Brak w tym zakresie jest brakiem formalnym, uzupełnianym w trybie art. 49 § 1 tej ustawy. Natomiast art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy stanowi, że sąd administracyjny odrzuca skargę, w sytuacji gdy strona nie usunęła w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Należy zwrócić uwagę, że jednostką organizacyjną mającą zdolność sądową jest m.in. spółka jawna. Osobami uprawnionymi do działania w jej imieniu są wspólnicy, a wynika to z art. 29 § 1 i § 2 k.s.h. Jednocześnie p.p.s.a. nie określa, jakim dokumentem należy wykazać umocowanie organu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej posiadającej zdolność sądową do dokonywania czynności w jej imieniu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela wyrażany w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, że umocowanie do reprezentowania spółek prawa handlowego wykazują dokumenty wydawane przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego, takie jak odpisy (pełne, aktualne), wyciągi zaświadczenia i pozostałe informacje (zob. postanowienie NSA z 14 października 2008 r., sygn. akt I GSK 1080/07 i powołane tam orzecznictwo). Odnosząc się do argumentu przedstawionego przez stronę skarżącą, iż rejestr KRS jest jawny, zauważyć należy, że Sąd nie może zastępować stron i uzupełniać za nich braków formalnych składanych pism. Są to czynności procesowe stron, które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty. Zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego polegającego na niedołączeniu odpisu KRS-u i obciążenie tą czynnością sądu musiałoby mieć oparcie ustawowe, a takiego w aktualnym stanie prawnym brak. Z kolei odnosząc się do kwestii, iż wydruk odpisu z KRS znajduje się w aktach sprawy i był znany Sądowi I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że obowiązek określony w art. 29 w zw. z art. 28 p.p.s.a. stanowi czynność procesową osoby uprawnionej do reprezentowania spółki jawnej w ramach postępowania sądowoadministracyjnego, którego realizacja uzależniona jest od aktywności procesowej tego podmiotu. Bez znaczenia dla oceny zadośćuczynienia temu obowiązkowi jest zawartość akt administracyjnych przesyłanych do Sądu wraz ze skargą przez organ. W postępowaniu przed Sądem I instancji podstawową kwestią dla rozstrzygnięcia, było ustalenie, czy Spółka uzupełniła brak formalny skargi przez złożenie dokumentu wykazującego uprawnienie do działania w jej imieniu, co czyniłoby niezasadnym odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 3 pkt 1 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że takiego dokumentu w wyznaczonym terminie nie złożono, a tym samym odrzucenie skargi było usprawiedliwione. Sąd uznaje praktykę wnoszących skargi spółek do przedłożenia aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS za prawidłową, za czym dodatkowo przemawia łatwość uzyskania takiego dokumentu. Wykazywanie umocowania innymi dokumentami urzędowymi lub prywatnymi powodowałoby konieczność prowadzenia daleko idących czynności sądu w celu zbadania autentyczności dokumentu i prawidłowości oraz aktualności zawartych w nim danych. Ponadto zgodnie z art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1142 ze zm.), pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, o których mowa w ust. 3, jeżeli posiadają cechy umożliwiające ich weryfikację z danymi zawartymi w Rejestrze. Z treści tego przepisu wynika, że strona postępowania może przedstawić samodzielnie pobrany wydruk komputerowy z rejestru, zamiast załączać dokument wydany przez Centralną Informację lub jego kopię poświadczoną za zgodność z oryginałem. Skoro ustawodawca zrównuje moc wydruku komputerowego z rejestru przedsiębiorców z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informacje, to wystarczającym było przesłanie do Sądu I instancji wydruku informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców, dotyczący Spółki, czego jednak nie uczyniono. Co oczywiste, przedstawione na etapie zażalenia argumenty strony – poparte zresztą odpisem pełnym KRS na dzień 26 września 2016 r. – zmierzające do wykazania, że podpisanie skargi nastąpiło przez uprawnionego do tego wspólnika, nie mogły zostać uwzględnione w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, którego zadaniem jest badanie legalności postanowienia Sądu I instancji. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania oraz okoliczność nienadesłania wymaganego w wezwaniu dokumentu w ustawowym terminie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odrzucenie skargi przez Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. było prawidłowe. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z 197 § 2 p.p.s.a.