II FSK 570/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia WSA del. Marek Olejnik, , po rozpoznaniu w dniu 6 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. A. i M. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1137/15 w sprawie ze skargi L. A. i M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 3 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 18 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (sygn. akt I SA/Sz 1137/15) oddalił skargę L. i M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 3 sierpnia 2015 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku przedstawił następujący stan sprawy: zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję Burmistrza M. z dnia 24 lutego 2015 r. w spornym podatku w kwocie 776 zł. Do podstawy opodatkowania przyjęto nieruchomości położone w M. przy ul. P. tj. budynki związane z działalnością gospodarczą o pow. 34,80 m2 i 5,37 m2 oraz grunty związane z działalnością gospodarczą o pow. 8,24 m2. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podatnicy wskazali, że decyzja wydana została z naruszeniem przepisów przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 5 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r., nr 95, poz. 613 ze zm., dalej: u.p.o.l.) oraz przyjęcie, że opodatkowany podatkiem od nieruchomości lokal nr 111 jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazało, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 193, z 2010 r., poz. 1287 ze zm.), dalej: u.p.g.k. dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę dokonywania wymiaru podatków. Natomiast z wypisu z ewidencji gruntów i budynków wynika, że posadowione na spornej nieruchomości budynki sklasyfikowane zostały jako "pozostałe budynki niemieszkalne". Zapisy te są dla organów podatkowych wiążące i nie mogą one przy wymiarze podatków zakwalifikować ich jako mieszkalnych. Kolegium wyjaśniło, że posiadanie przez przedsiębiorcę gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje o tym, że powinny być opodatkowane stawką najwyższą. Podatnicy, jak wynika z akt sprawy, prowadzą działalność gospodarczą. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego małżonkowie wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jak i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 5 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. przez przyjęcie, że opodatkowany podatkiem od nieruchomości lokal nr 111 jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, a w konsekwencji bezpodstawne obciążenie tegoż lokalu jak i związanego z nim gruntu podatkiem od nieruchomości według stawki właściwej dla budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną. Dokonując analizy przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wywiódł, że jego treść w sposób jednoznaczny wskazuje, że o tym, czy przedmiotowa nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot posiadający status przedsiębiorcy, wpisany do rejestru przedsiębiorców, a nie sposób, w jaki faktycznie jest ona wykorzystywana. Sąd wysnuł wniosek, że dopóki dane ewidencyjne dotyczące obszaru i granic nieruchomości nie zostaną zmienione we właściwym trybie administracyjnym, mają one charakter wiążący, przed danymi ujawnionymi w dziale pierwszym księgi wieczystej, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707). Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie posiadany przez skarżących lokal, który został ujawniony w ewidencji budynków i gruntów jako budynek niemieszkalny, położony jest na gruncie posiadającym symbol użytku Bi ("inne tereny zabudowane"). Zdaniem Sądu, zasadnie w zaskarżonej decyzji uznano za prawidłowe ustalenie charakteru spornego budynku w oparciu o dane wynikające z przedmiotowej ewidencji (art. 21 u.p.g.k.). Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku (wyciągu) z kartoteki budynków zaewidencjonowanemu w niej spornemu budynkowi przypisano funkcje: "pozostałe budynki niemieszkalne", zaś z wydruku rejestru gruntów wynika, że działka nr 388/8 położona jest na gruncie sklasyfikowanym jako inne tereny zabudowane (Bi). W skardze kasacyjnej wywiedzionej przez podatników od powyższego wyroku został zaskarżony wyrok w całości. Zarzucili mu naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez przyjęcie, że opodatkowany podatkiem od nieruchomości lokal nr 111 położony w budynku przy ul. P. w M. jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, a w konsekwencji bezpodstawne obciążenie tegoż lokalu jak i związanego z nim gruntu podatkiem od nieruchomości według stawki dla budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - podczas gdy istotne było (jest) ustalenie, czy posiadaczami tego lokalu są skarżący, występujący jako przedsiębiorcy, czy też jako nie przedsiębiorcy, czego Sąd pierwszej instancji jak i organy podatkowe nie ustaliły. Autor skargi kasacyjnej zarzucił także naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 187 § 1 oraz 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), polegające na braku wyjaśnienia najistotniejszej okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy, czy charakter posiadania nieruchomości przez podatników (osoby fizyczne) wskazuje, że nieruchomość ta posiadana jest przez przedsiębiorców czy też nie przedsiębiorców i stanowi tzw. majątek osobisty podatników, do której to kwestii nie wypowiedział się w ogóle Sąd pierwszej instancji jak i organy podatkowe. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i wydanie orzeczenia reformatoryjnego w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: p.p.s.a., lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, a także o zasądzenie, na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., kosztów postępowania według norm przepisanych. Samorządowe Kolegium nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086), przez ewidencję grutów i budynków (kastrze nieruchmości) rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnienie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospoadrujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. W myśl art. 21 ust. 1 u.p.g.k. dane zawarte w tej ewidencji stanowią podstawę: 1) planowania gospodarczego, 2) palnowania przestrzennego, 3) wymiaru podatku i świadczeń. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz zawsze powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). Oznacza to, że co do zasady o sposobie klasyfikacji gruntu lub budynku dla celów podatkowych w podatku od nieuchomosci, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieuchomosci, ile ich funkacja wskazana w ewidencji gruntów i budynków. Do danych bezwzględnie wiażących organ podatkowy, przy wymiarze podatku od nieruchomości, zalicza się dane dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położnych na tych gruntach budynków. W rozpoznawanej sprawie przedmiot opodatkowania ustalony został na podstawie wypisu z ewidencji gruntów i budynków, którego skuteczne kwestionowanie w postępowaniu podatkowym nie było prawnie dopuszczalne. Zarówno postępowanie podatkowe, jak też postępowanie przed sądami administrancyjnymi, nie stnowi prawnej drogi ustalania, kwestionowania lub weryfikowania funkcji budynków. Zgodnie z art. 22 ust. 2 u.p.g.k., osoby o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 (właściciel gruntu lub budynku), są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni od dnia powstania tych zmian. Oznacza to, że status podatnika od nieuchomości, będącego osobą fizyczną, zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.o.l., daje takiej osobie możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego zmian w ewidencji gruntów. Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przeiwdzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. W niniejszej sprawie organy podatkowe przeprowadziły postępowanie dowodowe w zakresie przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieuchomości zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, a to oznacza, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące art. 180 § 1, art. 187 § 1 O.p. są chybione. Wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze kasacyjnej, skoro przedmiotowe budynki nie są budynkami mieszkalnymi (według danych z wypisu z ewidencji), skoro stanowią własność i są w posiadaniu przedsiębiorcy, tafne jest stanowisko organów oraz prawidłowa jest ocena Sądu pierwszej instancji, że zarówno grunt, jak i posadowione na nim budynki, są związane z działanością gospodarczą (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.). Mając powyższe na uwadze Naczleny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentnecji.