I SA/Po 1185/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-09-06

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, rolnik utrzymujący się z produkcji mleka, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał swoją trudną sytuację materialną, która uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wnioskodawca, będący rolnikiem utrzymującym się z produkcji mleka, przedstawił dowody na niskie dochody, konieczność korzystania z pomocy rodziny i pożyczek, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący SD złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie odmowy wydania decyzji dotyczącej podatku rolnego. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku przedstawił swoją trudną sytuację materialną jako rolnika utrzymującego się z produkcji mleka, wskazując na niskie ceny skupu, koszty produkcji, konieczność korzystania z pożyczek i pomocy rodziny.
Rozstrzygnięcie
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 06 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku SD o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi SD na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji w sprawie podatku rolnego za 2016 r. oraz odmowy uznania skarżącego podatnikiem ww. podatku postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący SD pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest rolnikiem, prowadzi gospodarstwo rolne i utrzymuje się z produkcji mleka. Wnioskodawca podał, że mleko zaczął sprzedawać od [...], gdyż wcześniej zwierzęta chorowały i nie mógł oddawać mleka do skupu. Skarżący podał, że ceny za mleko są tak niskie, że nie pokrywają kosztów produkcji. Początkowo miał płacone za litr [...], po negocjacjach [...]. Wnioskodawca wskazał, że dopłaty przeznaczył w całości na gospodarstwo rolne, obecnie pożyczył od cioci kwotę [...], bo nie miał środków na utrzymanie. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Wnioskodawca podał, że posiada dom o pow. [...] m2 wybudowany w [...], nieruchomość rolną o pow. [...], są to grunty [...] klasy zwolnione z podatku, podstawowe maszyny, t.j. ciągnik C-360, pług itp. Skarżący podał, że hoduje bydło mleczne - dziewięć sztuk, trzy jałówki i trzy cielaki. Wnioskodawca posiada działkę budowlaną o pow. [...] m2. Skarżący oświadczył, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżący podał, że ponosi opłaty [...] [...]. Skarżący oświadczył, że dochód jego od [...] z tytułu sprzedaży mleka wynosi [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wnioskodawca nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, jest rolnikiem, utrzymuje się z prowadzenia gospodarstwa rolnego – produkcji mleka, dochód z tego tytułu od [...] wynosi [...] miesięcznie, wcześniej nie uzyskiwał dochodu, ponieważ zwierzęta chorowały. Skarżący korzysta z pomocy rodziny, z uwagi na brak środków na utrzymanie zaciągnął pożyczkę w wysokości [...]. Wnioskodawca wykazał zatem, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło