II OZ 626/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 1381/15, o odmowie uzupełnienia wyroku w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Warmińsko – Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie projektu budowlanego zamiennego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 1381/15, po rozpoznaniu wniosku D. P., odmówił uzupełnienia wyroku. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1381/15, po rozpoznaniu skargi D. P., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Warmińsko – Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [...] września 2015 r., oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie projektu budowlanego zamiennego. Skarżąca wniosła o uzupełnienie powyższego wyroku wskazując, że Sąd w wyroku nie odniósł się do rażącego, trwającego ponad kilkanaście lat bezprawia organów nadzoru budowlanego, przewlekania postępowania i bezczynności. Zdaniem Sądu możliwość żądania uzupełnienia wyroku na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a. nie odnosi się do każdego aspektu wyrokowania. Skoro powołany przepis stanowi, że wniosek o uzupełnienie wyroku można zgłosić, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu, to oznacza to, że możliwość uzupełnienia wyroku dotyczy wyłącznie rozstrzygnięcia zawartego (a właściwie – pominiętego) w sentencji i to tylko we wskazanym zakresie. Powołany przepis ani żaden inny przepis p.p.s.a. nie daje podstaw do żądania uzupełnienia uzasadnienia wyroku. Sąd zwrócił uwagę, że nie można żądać uzupełnienia uzasadnienia orzeczenia poprzez zamieszczenie w nim określonych - żądanych przez stronę postępowania - kwestii, bowiem takie działanie w istocie zmierza nie do uzupełnienia, lecz do zmiany uzasadnienia, a z takową zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, mając na uwadze charakter podniesionych we wniosku okoliczności faktycznych, które z natury rzeczy są polemiką z uzasadnieniem wyroku, a nie stanowią niezbędnego elementu sentencji wyroku. Z tych względów Sąd oddalił wniosek. D. P. w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzuciła Sądowi, że przez ponad 10 lat rozpatrywania jej skarg, które dotyczyły "rażąco bezprawnych" decyzji nadzoru budowlanego, bezczynności organów oraz przewlekłości prowadzonego postępowania ani razu nie rozpatrzył skarg w całości. Odnosił się jedynie do aktualnych decyzji nadzoru budowlanego, nie zauważając istoty bezprawia i istoty skarg, które w głównej mierze dotyczyły bezczynności i przewlekłości. Zwróciła uwagę, że jej wniosek nie stanowi polemiki z zapadłym w sprawie wyrokiem, jak również nie żądała uzupełnienia uzasadnienia wyroku. Żądała jedynie, aby Sąd wezwał nadzór budowlany do "niezwłocznego (wyznaczyć konkretny termin) przerwania bezprawia". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. W literaturze oraz orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w oparciu o art. 157 § 1 p.p.s.a. uzupełnić można jedynie wyrok, a nie jego uzasadnienie. Złożony na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a wniosek o uzupełnienie wyroku nie może zmierzać do zmiany czy też uzupełnienia treści merytorycznej jego uzasadniania (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Warszawa 2011, str. 561). Sąd Wojewódzki prawidłowo ocenił, że brzmienie cytowanego przepisu jednoznacznie wskazuje na to, że uzupełnić można sentencję wyroku przez zamieszczenie rozstrzygnięcia, które wynika z przepisów prawa. W tej sprawie wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 października 2016 r. zapadł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., które to przepisy przewidują rozstrzygnięcie o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Ponadto Sąd orzekł o zwrocie kosztów postępowania stosownie do art. art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Tym samym Sąd Wojewódzki orzekł o całości sprawy i dlatego też nie ma podstaw do uzupełnienia wyroku, który jest kompletny i zawiera wymagane prawem elementy. Z treści wniosku o uzupełnienie orzeczenia wynika, że skarżąca domaga się w istocie uzupełnienia wyroku o dodatkowe elementy. Mianowicie skarżąca żąda uzupełnienia wyroku o orzeczenie w przedmiocie bezczynności lub przewlekłości prowadzonego przez organy postępowania. Tego rodzaju żądanie jest jednak niedopuszczalne w świetle art. 157 § 1 p.p.s.a. Wskazać należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Natomiast niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd administracyjny nie jest zatem związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim aktów administracyjnych. Skoro w niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja Warmińsko – Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie projektu budowlanego zamiennego, to przedmiotem kontroli sądowej była ta decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca, a nie bezczynność czy też przewlekłość prowadzonego postępowania i takie właśnie są granice niniejszej sprawy. Oczywiście zbyt długie, czy nieefektywne prowadzenie postępowania jest bez wątpienia naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które jednak może stanowić podstawę do wniesienia odrębnej skargi do sądu na bezczynność organu czy też przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania. Zaznaczyć jednak należy, że skarga na decyzję administracyjną i skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są odrębnymi sprawami zatem Sąd Wojewódzki nie mógł w jednym postępowaniu wyrokować o dwóch różnych przedmiotowo sprawach. Ponadto skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania administracyjnego może być wniesiona do sądu po wyczerpaniu środka zaskarżenia, jakim jest zażalenie przewidziane w art. 37 K.p.a., które należy skierować do właściwego organu administracji wyższego stopnia. W zależności od wyniku tego postępowania strona może złożyć następnie skargę do sądu administracyjnego. W tej sytuacji należało uznać, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.