I OSK 106/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-11-22

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Jan Paweł Tarno, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu po wydaniu dyspozycji jego usunięcia, właściciel pojazdu jest zobowiązany do pokrycia kosztów związanych z wydaniem tej dyspozycji, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?
Ratio decidendi
Właściciel pojazdu, który został nieprawidłowo zaparkowany i wobec którego wydano dyspozycję usunięcia, ponosi koszty związane z wydaniem tej dyspozycji, nawet jeśli od usunięcia odstąpiono. Wysokość tych kosztów jest ustalana ryczałtowo na podstawie uchwały rady powiatu, a nie według faktycznie poniesionych wydatków. Organ administracji publicznej ma obowiązek ustalić, czy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów, a następnie obciążyć właściciela kwotą wynikającą z uchwały rady powiatu, która nie może przekroczyć maksymalnych stawek określonych w przepisach prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, który został nieprawidłowo zaparkowany. Pomimo odstąpienia od faktycznego odholowania pojazdu z powodu stawienia się właścicielki, organy administracji nałożyły na właścicieli opłatę w wysokości 478 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że nie wyjaśniono wystarczająco okoliczności powstania kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylając wyrok WSA i oddalając skargę właścicieli.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddala skargę L. B. i A. B. Zasądza od L. B. i A. B. solidarnie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie kwotę 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Ziniewicz po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2136/15 w sprawie ze skargi L. B. i A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od L. B. i A. B. solidarnie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 września 2016r. sygn. akt VII SA/Wa 2136/15, po rozpoznaniu sprawy ze skargi L. B. i A. B., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2015r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Powyższy wyrok został podjęty w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), przywoływanej dalej jako "K.p.a.", w związku z art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10i ustawy dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r. poz. 1137 ze zm.), dalej przywoływanej jako "u.p.r.d.", po rozpatrzeniu odwołania L. B. od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] maja 2015r. ustalającej wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzją z dnia [...] maja 2015r. organ I instancji ustalił A. B. i L. B. wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem w dniu 2 kwietnia 2013r. dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...] z ulicy [...] w [...], na kwotę 478zł, stosownie do Załącznika Nr 2 do Uchwały Nr XLVIII/1309/2012 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 grudnia 2012r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013. Wskazując następnie na brzmienie art. 130a ust. 1 pkt 5, ust. 4, ust. 5c, ust. 7, ust. 2a u.p.r.d., organ stwierdził, że w sprawie niespornym jest, iż A. B. zaparkowała pojazd marki [...] nr rej. [...] w [...] przy ul. [...], w miejscu oznaczonym znakiem B-36 z tabliczką T-24 wskazującym, że pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela pojazdu. Potwierdzają to akta sprawy: dokument wydania dyspozycji usunięci pojazdu, notatka służbowa Straży Miejskiej, pismo Straży Miejskiej z dnia 24 lutego 2014r., treść pism i odwołania strony, faktury firmy holującej [...] nr [...] z dnia 6 maja 2013r. wraz z zestawieniem. Okolicznością niesporną jest także odstąpienie przez funkcjonariusza Straży Miejskiej od usunięcia pojazdu wobec stawienia się A. B. na miejsce zdarzenia. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że odstąpienie przez Straż Miejską od jego rzeczywistego odholowania na strzeżony parking, po wydaniu zlecenia usunięcia pojazdu, nie powoduje automatycznie odstąpienia od nałożenia opłaty. Zawsze w sytuacji, gdy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu wygenerowało koszty, organ właściwy (starosta) obligowany jest do nałożenia opłaty w drodze decyzji w trybie art. 130a ust. 2 u.p.r.d. Zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 – 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (Dz.U. z 2011r. Nr 143, poz. 846), dalej przywoływanego jako "rozporządzenie MSWiA", usunięcie pojazdu z drogi rozpoczyna się z chwilą wydania uprawnionej jednostce dyspozycji usunięcia pojazdu. Dyspozycję wydaje niezwłocznie w formie pisemnej funkcjonariusz lub pracownik uprawnionego podmiotu, po upewnieniu się, że istnieją przesłanki do usunięcia pojazdu. Dyspozycję można wydać ustnie, w tym za pośrednictwem środków łączności. W takim przypadku dyspozycja wymaga niezwłocznego potwierdzenia w formie pisemnej. Pojazd umieszcza się na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez starostę. W przypadku gdy starosta wyznaczył kilka parkingów, pojazd umieszcza się na parkingu położonym najbliżej miejsca, z którego pojazd został usunięty, chyba że starosta wyznaczając parking, określił inaczej. Organ stwierdził, że wyłączną delegację do określenia wysokości opłaty oraz kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, posiada tylko rada powiatu – w niniejszej sprawie jest to Rada m.st. Warszawy, a ustawodawca w art. 130a ust. 6b – d u.p.r.d. przewidział jedynie jej maksymalne stawki. Uchwała jest aktem prawa miejscowego powszechnie obowiązującym na obszarze powiatu i wiąże organy orzekające w sprawie, co wynika z art. 6 K.p.a. W tej sprawie ma zastosowanie uchwała nr XLVIII/1309/2012 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 grudnia 2012r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013 (Dz.Urz. Województwa Mazowieckiego z 2012r. poz. 10224). Zgodnie z załącznikiem nr 2 do tej uchwały, wysokość kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu wynosi 478zł. Organ stwierdził również, że przepisy u.p.r.d. nie pozwalają organom przy orzekaniu w przedmiocie nałożenia opłaty na jakąkolwiek uznaniowość, w tym na ustalenie wysokości kosztów w zależności od stopnia zawinienia, rodzaju przewinienia bądź zależnie od tego na jakim etapie usuwania właściciel powrócił do pojazdu, czy też w wysokości kosztów wynikających z faktury firmy holującej. Analizowany przepis art. 130a ust. 2 w związku z ust. 6 u.p.r.d. nie określa bowiem, ani nie wyszczególniania okoliczności i zdarzeń, które wpłynęły i przyczyniły się do powstania tych kosztów, nie precyzuje ani też nie przyporządkowuje rodzajów kosztów do czynności, które je generują. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. B. i A. B. wskazali, że nie zgadzają się z przedmiotową decyzją, bowiem nie doszło do czynności odholowania samochodu wskutek odwołania przez Straż Miejską holownika. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Uchylając decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołał dyspozycję art. 130a ust. 1 i ust. 2a u.p.r.d., a następnie stwierdził, że warunkiem koniecznym wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu obowiązku zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, jest ustalenie, że koszty te powstały, bowiem w ust. 2 art. 130a u.p.r.d. ustawodawca zawarł warunek: "Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów". Dlatego też obowiązkiem organu jest dokładne wyjaśnienie, w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, odstąpienia od tej dyspozycji oraz, czy wydanie dyspozycji odstąpienia spowodowało powstanie kosztów, którymi należy obciążyć właściciela pojazdu. Według Sądu I instancji decyzja organu administracji publicznej w przedmiocie kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu nie jest aktem wydawanym w trybie egzekucyjnym, a zatem wydanie takiej decyzji winno poprzedzić niewadliwe zebranie materiału dowodowego, zgodnie z regułami obowiązującymi w K.p.a., a następnie ustalenie w oparciu o te dowody stanu faktycznego sprawy. Tymczasem z akt administracyjnych sprawy wynika, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie doprowadził organu do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Podstawą prawidłowego zastosowania art. 130a ust. 2a u.p.r.d. jest ustalenie bez żadnych wątpliwości, iż zdarzenie powodujące konieczność usunięcia pojazdu faktycznie zaistniało, jakie były okoliczności zastosowania tego przepisu, oraz, w razie powstania sytuacji, w której ustaną przyczyny usunięcia pojazdu, że powstały koszty, do których uiszczenia obowiązany jest właściciel pojazdu, przy czym koniecznym jest ustalenie i wyjaśnienie wysokości tych kosztów. W niniejszej sprawie okoliczności te, zdaniem Sądu I instancji, nie zostały w sposób właściwy wyjaśnione, co oznacza, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art. 130a ust. 2a u.p.r.d. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem obu decyzji. Tym samym organ został zobowiązany do wyjaśnienia nie tylko w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu i odstąpienia od tej dyspozycji, ale też wyjaśnienia, czy wydanie tej dyspozycji spowodowało powstanie kosztów, a jeśli tak, to w jakiej wysokości. Sąd stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nie poczyniono opisanych powyżej istotnych dla podejmowanego rozstrzygnięcia, ustaleń. Nie wykazano, że koszty istotnie powstały i konkretnie w związku z jakimi okolicznościami sprawy, przy czym nie jest wystarczające powołanie się tylko na wydaną dyspozycję usunięcia pojazdu oraz uchwałę Rady m.st. Warszawy w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu. Sąd I instancji w pełni podzielił pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2014r. sygn. akt VII SA/Wa 207/14, iż przepisu art. 130a u.p.r.d. nie należy stosować automatycznie. Rozpatrując sprawę ponownie, organ winien mieć na uwadze przedstawione powyżej wskazania Sądu. Przeprowadzić prawidłowo, z zachowaniem zasad wynikających z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 K.p.a. postępowanie dowodowe. Ustali, czy w związku z zaistniałą sytuacją powstały koszty, do których uiszczenia obowiązany jest skarżący i w jakiej wysokości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od strony postępowania na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi Sądu I instancji zarzucono: 1. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 20 września 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli działalności administracji publicznej w związku z art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 130a ust. 2a i art. 130a ust. 6 u.p.r.d. w związku z załącznikiem nr 2 pozycja dotycząca pojazdu do 3.500kg włącznie dopuszczalnej masy całkowitej uchwały Rady m.st. Warszawy Nr XLVII/1309/2012 z dnia 14 grudnia 2012r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013 (Dz.Urz. Woj. Maz. Nr 215, poz. 6507), polegające na: - nieprawidłowym uznaniu, że decyzje organu I i II instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 130a ust. 2a u.p.r.d. i art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a., - nieprawidłowym zaleceniu przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu i odstąpienia od tej dyspozycji do usunięcia pojazdu odwołujących czy wydanie dyspozycji odstąpienia spowodowało powstanie kosztów, a jeśli tak to w jakiej wysokości, podczas gdy z okoliczności sprawy jednoznacznie wynikało, że A. B. nieprawidłowo zaparkowała swój pojazd w strefie obowiązywania znaku B-36 z tabliczką T-24, odstąpienie od usunięcia pojazdu nastąpiło wskutek stawienia się strony, a w materiale dowodowym znajduje się faktura z załącznikiem, wykazujące powstanie kosztów po stronie świadczącego usługi holowania na rzecz m.st. Warszawy, co znajduje odzwierciedlenie w uchylonej przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji oraz w aktach sprawy, - pominięciu przepisów uchwały, w szczególności załącznika nr 2 pozycja dotycząca pojazdu do 3.500 kg włącznie dopuszczalnej masy całkowitej, w której określono ryczałtową wysokość kosztów w złotych za odstąpienie od usunięcia pojazdu w kwocie 478zł; 2. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie tj.: 1) art. 130a ust. 2a w zw. art. 130a ust. 6 u.p.r.d. w związku z załącznikiem nr 2 uchwały pozycja dotycząca pojazdu do 3.500kg włącznie dopuszczalnej masy całkowitej, w której określono ryczałtową wysokość kosztów w złotych za odstąpienie od usunięcia pojazdu w wysokości 478zł na rok 2013, poprzez błędną wykładnię przepisów ustawy i niezastosowanie przepisu uchwały, podczas gdy w przypadku stwierdzenia powstania kosztów, niezależnie od ich rodzaju i faktycznej wysokości, związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu i odstąpieniem od usunięcia pojazdu należy zastosować stawki ryczałtowe określone w ww. uchwale. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ stwierdził, że całkowicie niezrozumiałym jest zalecenie przez Sąd I instancji ustalenia w ponownym postępowaniu przez organy w jakich okolicznościach doszło do wezwania firmy holowniczej do usunięcia pojazdu strony postępowania, podczas gdy okoliczności te zostały jednoznacznie ustalone i nie są sporne. A. B. zaparkowała pojazd w strefie obowiązywania znaku B-36 z tabliczką T-24. Nie ulega też wątpliwości, że czyn właściciela pojazdu w świetle treści przepisu art. 130a ust. 1 pkt 1 u.p.r.d. obligował funkcjonariusza straży miejskiej do wydania dyspozycji usunięciu pojazdu. Wydanie dyspozycji było obowiązkiem wynikającym z przepisów prawa. Podobnie, zdaniem skarżącego kasacyjnie, nie wymaga ustalenia w jakich okolicznościach doszło do odwołania holownika, bowiem z akt sprawy jednoznacznie wynika, że odstąpiono od czynności usunięcia pojazdu z uwagi na stawienie się właściciela pojazdu. Dla ustalenia opłaty w ryczałtowej wysokości nie ma znaczenia podnoszona przez Sąd okoliczność w jakiej wysokości powstały koszty, skoro sporna opłata jest opłatą za odstąpienie od usunięcia pojazdu po wydaniu dyspozycji usunięcia. Istotne jest zatem czy powyższe wygenerowało koszt, jeśli tak do ich pokrycia zobowiązany jest właściciel pojazdu, co wprost wynika z przepisu art. 130a ust. 2a u.p.r.d. Podobnie nie ma znaczenia rodzaj wydatków z jakich składa się kwota wykazana w fakturze wystawionej przez firmę holowniczą zleceniodawcy – m.st. Warszawa. Opłata nakładana uchyloną decyzją jest ustalana li tylko w sposób ryczałtowy i wyłączną delegację ustawową dla określenia tegoż ryczałtu ma rada powiatu. W materiale dowodowym znajduje się faktura z załącznikiem, z której wynika, że wydanie dyspozycji wygenerowało koszt po stronie usługodawcy. Tym samym zasadne jest zastosowanie ryczałtowych kosztów określonych w uchwale, a powstałych w związku z odstąpieniem od usunięcia pojazdu. Dalej Kolegium powołując się na zapis § 2 ust. 1 – 5 rozporządzenia MSWiA wskazało, że usunięcie pojazdu z drogi rozpoczyna się z chwilą wydania uprawnionej jednostce dyspozycji usunięcia pojazdu, a nie zaś od chwili przyjazdu holownika na miejsce. Przepis ten dopuszcza dyspozycje także ustne, wymagające następnie pisemnego potwierdzenia. W świetle powyższego, zdaniem skarżącego kasacyjnie, uprawnionym było ustalenie opłaty skoro de facto doszło do powstania kosztów. Kolegium motywując zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię podkreśliło, że ryczałtowe stawki kosztów usunięcia pojazdu i odstąpienia od usunięcia pojazdu uregulowane zostały w uchwale, która stanowi źródło prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 Konstytucji RP. Tym samym organy administracji publicznej zastosowały uchwałę. Sąd I instancji natomiast w ogóle się do tej uchwały nie odniósł. Podkreślono, iż właściciel pojazdu jest obowiązany do pokrycia kosztów spowodowanych wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. Odwołujący winien więc ponieść koszty rozpoczętej procedury usuwania pojazdu, gdyż te bezspornie zaistniały, co dokumentuje faktura wraz z zestawieniem. Kierujący zatrzymując swój pojazd w miejscu oznaczonym tak jak w niniejszej sprawie ma świadomość niezastosowania się do obowiązujących znaków i sygnałów drogowych i liczy się z konsekwencjami prawnymi niedozwolonego zatrzymania i postoju pojazdu. Zgodnie z § 28 ust. 2-5 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz.U. z 2002r. Nr 170, poz. 1393 ze zm.) "Znak B-36 - zakaz zatrzymywania się" oznacza zakaz zatrzymania pojazdu. Umieszczona pod znakiem B-36 tabliczka T-24 wskazuje, że pojazd pozostawiony w miejscu, w którym obowiązuje zakaz wyrażony tym znakiem, zostanie usunięty z drogi na koszt właściciela. Dalej wskazano, że wysokość kosztów koniecznych do poniesienia przez stronę w świetle art. 130a ust. 2a u.p.r.d. wynika z uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 14 grudnia 2012r. nr XLVIII/1309/2012 w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013. Wysokość kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 2a u.p.r.d. nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu. W 2013r. stawka kwotowa opłaty za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t to kwota w wysokości 478zł, wysokość kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t to kwota 478zł. Pojazd strony nie przekracza masy całkowitej 3,5t i biorąc to pod uwagę należy przyjąć prawidłowość ustalenia w zaskarżonej decyzji wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu w kwocie 478zł. Skarżący kasacyjnie wskazał, iż koszty związane z odstąpieniem od usunięcia pojazdu w zakresie niniejszego postępowania, w świetle zarówno u.p.r.d. jak i ww. uchwały Rady m.st. Warszawy, nie odnoszą się do wysokości kosztów rzeczywiście poniesionych w konkretnej sprawie, lecz zostały w przedmiotowej uchwale doprecyzowane stałą stawką i konieczność ich poniesienia uzależniona jest jedynie od powstania kosztów w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. Koszty takie, jak już wyżej wskazano, niewątpliwie powstały na skutek wydania uzasadnionej dyspozycji usunięcia pojazdu strony, choć od usunięcia odstąpiono, co potwierdza faktura. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek. Na wstępie należy wskazać, iż wadliwy jest zarzut naruszenia art. 1 § i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.), oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. polegający na nienależytym wykonaniu przez Sąd I instancji obowiązku kontroli działalności administracji publicznej. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądów administracyjnych i toczącego się przed nimi postępowania wskazując, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, co obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Regulacje te nie ma charakteru procesowego ale ustrojowy, określają bowiem podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne. Sąd może w związku z tym naruszyć powołane przepisy ustrojowe wyłącznie wówczas, gdy oceni działalność administracji przyjmując inne, niż legalność (zgodność z prawem) kryterium kontroli (vide: wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017r. sygn. akt II OSK 1998/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W skardze kasacyjnej brak jest natomiast zarzutów wskazujących na to, że Sąd I instancji dokonał kontroli w oparciu o inne kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Natomiast to czy ocena legalności zaskarżonej decyzji była prawidłowa czy też błędna, nie może być utożsamiane z naruszeniem ww. przepisów (vide: wyrok NSA z dnia 8 października 2015r. sygn. akt II GSK 2991/14; wyrok NSA z dnia 10 listopada 2016r. sygn. akt II GSK 912/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Przed odniesieniem się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania wypada dokonać analizy zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 2a i ust. 6 u.p.r.d., bowiem treść regulacji matrialnoprawnych determinować będzie zakres ustaleń faktycznych niezbędnych do dokonania w toku postępowania administracyjnego, co będzie mieć istotne znaczenie dla oceny zarzutu kasacyjnego wadliwego uznania, iż okoliczności sprawy nie zostały przez organy w sposób należyty wyjaśnione, a przez to naruszone zostały zarówno przepisy odnoszące się do gromadzenia i oceny materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a.), jak i sposobu sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.). Stosownie do art. 130a ust. 1 pkt 1 u.p.r.d., pojazd usuwany jest z drogi na koszt właściciela m.in. w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w takim wypadku spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia obowiązany jest właściciel pojazdu (art. 130a ust. 2a u.p.r.d.). Z kolei w myśl art. 130a ust. 6 u.p.r.d., rada powiatu – biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w art. 130a ust. 1 – 2 ww. ustawy, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu – ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w art. 130a ust. 5c u.p.r.d., oraz wysokość kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 2a tejże ustawy. Wysokość kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 2a u.p.r.d., nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w art. 130a ust. 6a u.p.r.d. Z kolei przepis art. 130a ust. 6a lit. c) u.p.r.d. podaje, że maksymalna wysokość stawek kwotowych opłat za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t wynosi 440zł. Ustawodawca przewidział jednocześnie mechanizm waloryzujący tę kwotę, wskazując w art. 130a ust. 6b u.p.r.d., iż maksymalne stawki opłat określone w ust. 6a, obowiązujące w danym roku kalendarzowym ulegają corocznie zmianie na następny rok kalendarzowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. Zgodnie natomiast z art. 130a ust. 6c i 6d u.p.r.d., na każdy rok kalendarzowy minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" maksymalne stawki opłat, o których mowa w ust. 6a, z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 6b, zaokrąglając je w górę do pełnych złotych, a wskaźnik cen, o którym mowa w ust. 6b, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w terminie 20 dni od dnia jego ogłoszenia. W obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 7 sierpnia 2012r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2013r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym (M.P. poz. 579) wskazano, iż maksymalną wysokość stawek kwotowych opłat za usunięcie pojazdu z drogi obowiązujących w 2013r. dla pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t wynosi 478zł. Analiza powyższych regulacji prowadzi do niekwestionowanego w postępowaniu kasacyjnym wniosku, iż właściciel nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu, wobec którego wydano dyspozycję jego usunięcia z drogi, ponosi koszty nawet w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu po wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu, jeżeli wydanie tej dyspozycji spowodowało powstanie kosztów. Odnosząc się natomiast do kwestii wysokości owych kosztów należy wskazać, iż rada powiatu – stosownie do treści art. 130a ust. 6 u.p.r.d. – zobowiązana została do corocznego ustalania w drodze uchwały wysokości zarówno opłat, o których mowa w art. 130a ust. 6a, jak i kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 2a u.p.r.d., przy czym wysokość kosztów powstałych wskutek wydania dyspozycji usunięcia pojazdu mimo odstąpienia od usunięcia pojazdu nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w art. 130a ust. 6a u.p.r.d. Powyższe oznacza, iż ustawodawca wprowadził mechanizm ustalania opłat za usunięcie pojazdów i kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdów nieuzależniony od faktycznej wysokości tych opłat i kosztów poniesionych w konkretnym przypadku. Rada powiatu związana jest natomiast stawkami maksymalnymi określonymi w ustawie, ale waloryzowanymi w drodze corocznych obwieszczeń ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Tym samym to radzie przyznana została kompetencja do corocznego określania w drodze uchwały konkretnych stawek opłat i kosztów, nieprzekraczających kwot ustalonych w wyniku waloryzacji ministra dokonywanej w obwieszczeniu, których ustalenie winno być dokonywane w uwzględnieniem konieczności sprawnej realizacji zadań związanych z usuwaniem pojazdów oraz kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu (vide: wyrok NSA z dnia 17 maja 2017r. sygn. akt I OSK 2897/16; wyrok NSA z dnia 27 lutego 2018r. sygn. akt I OSK 982/16, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Analiza art. 130a ust. 2a i ust. 6 u.p.r.d. jednoznacznie wskazuje, iż ustalając wysokość kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, a następnie odstąpienia od tej czynności, winny być brane pod uwagę koszty wynikające z uchwały rady powiatu podjętej w tym przedmiocie, a nie rzeczywiste koszty wynikające z odstąpienia od usunięcia pojazdu. Powyższe – co trafnie podnoszono w skardze kasacyjnej – implikuje konieczność uwzględnienia przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy uchwały Rady m.st Warszawy Nr XLVII/1309/2012 z dnia 14 grudnia 2012r. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013, która stanowi normę określającą wysokość kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 2a u.p.r.d. Analiza treści owej uchwały wskazuje, iż określona w niej wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t odpowiada maksymalnej kwocie określonej w ww. obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 7 sierpnia 2012r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2013r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym (M.P. poz. 579). Ponadto wypada dostrzec, iż przepis art. 130a ust. 2a u.p.r.d wskazuje na konieczność powstania kosztów w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, jako na przesłankę obowiązku właściciela pojazdu pokrycia kosztów powstałych wskutek wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, w razie odstąpienia od jego usunięcia. Nie odwołuje się on jednak do rzeczywistych kosztów powstałych w wyniku wydania tej dyspozycji, jako do odpowiednika zakresu obowiązku pokrycia tych kosztów, które obciążają kierowcę pojazdu na gruncie powyższego przepisu. Mając na uwadze powyższe uregulowania z zakresu prawa materialnego wypada odnieść się do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, które – jak wskazano w zaskarżonym wyroku – zostały wadliwie zgromadzone i ocenione. Zasadnie skarżący kasacyjnie z powyższym zapatrywanie Sądu I instancji się nie zgadza, bowiem okoliczności istotne z punktu widzenia procesu subsumpcji stanu faktycznego prawy do ww. przepisów prawa materialnego są jednoznacznie ustalone i co więcej nie były one w istocie sporne. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż A. B. zaparkowała pojazd w strefie obowiązywania znaku B-36 z tabliczką T-24. Powyższe zachowanie właściciela pojazdu w świetle przepisu art. 130a ust. 1 pkt 1 u.p.r.d. obligowało funkcjonariusza straży miejskiej do wydania dyspozycji usunięciu pojazdu. Usunięcie pojazdu z drogi rozpoczyna się z chwilą wydania uprawnionej jednostce dyspozycji usunięcia pojazdu, nie zaś od momentu przyjazdu holownika na miejsce. Tym samym nie może być wątpliwości, iż w okolicznościach niniejszej sprawy rozpoczął się proces usuwania z drogi nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu. Ponadto z akt sprawy jednoznacznie wynika, że odstąpiono od czynności usunięcia pojazdu z uwagi na stawienie się jego właściciela jeszcze przed odholowaniem pojazdu, a wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu wygenerowało koszty, o czym świadczy faktura wystawiona przez podmiot realizujący wydaną dyspozycję odholowania pojazdu. W tym stanie faktycznym sprawy trafnie wskazuje skarżący kasacyjnie, iż brak jest powodów do kwestionowania kompletności ustaleń dokonanych w toku postępowania administracyjnego. Dla możliwości obciążenia właściciela pojazdu kosztami jego odholowania nie ma znaczenia okoliczność, iż kierująca zgłosiła się do pojazdu po wydaniu dyspozycji jego usunięcia, a przed jego faktycznym odholowaniem, w następstwie czego odwołano wydaną dyspozycję. Natomiast dla ustalenia opłaty w ryczałtowej wysokości nie ma znaczenia okoliczność w jakiej wysokości powstały koszty, skoro nie ulega wątpliwości, iż koszty te powstały, a sporna opłata jest opłatą za odstąpienie od usunięcia pojazdu już po wydaniu dyspozycji usunięcia. Przepisy u.p.r.d. nie wskazują wszak na konieczną wysokość tych kosztów. Podobnie bez znaczenia jest rodzaj wydatków z jakich składa się kwota wykazana w fakturze wystawionej przez podmiot realizujący dyspozycję odholowania nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu. Tym samym organy administracji nie naruszyły prawa uznając, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy, który został należycie ustalony i wszechstronnie rozważony na gruncie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., właściciele pojazdu obowiązani są do uiszczenia na postawie art. 130a ust. 2a u.p.r.d. kosztów odstąpienia od usunięcia ich pojazdu po wydaniu dyspozycji jego usunięcia w kwocie 478zł. Natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełniała wymogi stawiane w art. 107 § 3 K.p.a. Z powyższych powodów Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżony wyrok uchylił, a uznając, iż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona rozpoznał skargę orzekając o jej oddaleniu jako bezzasadnej (art. 188 w związku z art. 151 P.p.s.a.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na koszty te składa się: wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100zł i wynagrodzenie w postępowaniu kasacyjnym pełnomocnika organu będącego radcą prawnym w kwocie 480zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło