II GZ 106/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 września 2016 r.; sygn. akt II SA/Bd 921/16 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia [...] maja 2016 r.; nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 8 września 2016 r. (II SA/Bd 921/16) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym: Pismem z dnia 27 czerwca 2016 r. A.W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę na opisaną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Toruniu wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku tym podkreślono, że zaskarżona decyzja pociąga za sobą prawdopodobieństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wskazano, że wykonanie przedmiotowej decyzji przed rozpatrzeniem skargi przez Sąd negatywnie wpłynie na kondycję finansową skarżącego. Podnoszono, że łączna kwota nałożonych ostatecznymi decyzjami kar administracyjnych wynosi 96.000 zł. Zdaniem pełnomocnika, uiszczenie tych kwot naraziłoby skarżącego na znaczną szkodę, kilkakrotnie przewyższającą wysokość dochodów skarżącego z 2015 r., a także niemożliwe do odwrócenia skutki, albowiem wymagałoby sprzedaży majątku osobistego skarżącego i pozbawienia go środków pozwalających na bieżące utrzymanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 8 września 2016 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie WSA, skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub że powstałe po jej wykonaniu skutki byłyby trudne do odwrócenia. Sąd podkreślił, że obowiązek wykazania zaistnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na wnioskodawcy, a wniosek powinien zawierać motywy odnoszące się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. W ocenie Sądu okoliczności takie nie zostały, w rozpoznawanej sprawie, w żaden sposób wskazane. Poza samym złożeniem wniosku nie uczyniono w istocie nic, aby wykazać i uprawdopodobnić, że rzeczywiście zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd zaznaczył, że do wniosku nie zostały przedłożone żadne dokumenty obrazujące sytuację majątkową skarżącego, poza dokumentem PIT-36 za 2015 r. Sąd uznał ponadto, że stwierdzenie potencjalnej wadliwości zaskarżonej decyzji jest przedmiotem merytorycznego rozpoznania sprawy i nie może w żadnym wypadku stanowić przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu, gdyż kwestia ta nie może być badana na etapie rozstrzygania w postępowaniu wpadkowym. WSA zaznaczył, również, że samo przekonanie strony o zasadności podniesionych w skardze zarzutów nie jest i nie może być wystarczającym argumentem, aby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zaznaczył, że do wykazania spełnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu nie jest też wystarczający sam ogólnikowy wywód strony. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Zagrożenie musi być bezpośrednie i realne, zaś w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Jednocześnie, jak wskazał Sąd, konieczność zapłaty nałożonej kary pieniężnej i związane z tym uszczuplenie majątku nie może stanowić przesłanki przemawiającej za uwzględnieniem złożonego wniosku. Obowiązkiem wnioskodawcy jest bowiem wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa wydanej decyzji, bądź też, że do odwrócenia skutku jej wykonania nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał aby wykonanie decyzji w jego sytuacji finansowej, spowodowało niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Fakt zapłaty lub wyegzekwowania nałożonej kary pieniężnej w wysokości 24.000 zł nie skutkuje, w przekonaniu Sądu, nieodwracalnymi skutkami, gdyż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi wskazana zaskarżoną decyzją należność zostanie skarżącemu zwrócona. A.W. złożył zażalenie na wspomniane postanowienie Sądu I instancji. Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że nie wskazał, na czym polega niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy z przedstawionych danych o wysokości dochodów z działalności gospodarczej oraz innych źródeł dochodu, a także danych o wysokości nałożonych kar administracyjnych wynika, że ich wykonanie pochłania niemal cały roczny dochód skarżącego, a zatem zagraża płynności finansowej prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 24.000 zł. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżący nie wykazał stosownymi dokumentami, że znajduje się w takiej sytuacji finansowej i że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do wyrządzenia skutków, które byłyby trudne do odwrócenia albo może spowodować dla skarżącego znaczną szkodę. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena jest prawidłowa. Zasadne jest stanowisko WSA, że twierdzenia zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione stosownymi dokumentami odnoszącymi się do sytuacji majątkowej strony. Brak wiedzy co do rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej strony sprawia, że nie jest możliwa ocena, czy i w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji przed zakończeniem kontroli sądowej może wpłynąć na sytuację skarżącego. Sama wysokość określonych kar pieniężnych (ich suma wynosi 96.000 zł) nie świadczy automatycznie o wystąpieniu przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Kwoty te muszą być bowiem odniesione do całokształtu aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego, w tym jego płynności finansowej. Znajdujące się w aktach dokumenty na dokonanie takiej oceny nie pozwalały, wobec czego Sąd I instancji trafnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny podziela również stanowisko Sądu I instancji, że przy ocenie, czy w sprawie wystąpiły przesłanki wstrzymania wykonania decyzji określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania legalności zaskarżonego aktu administracyjnego. Z woli ustawodawcy powodem wstrzymania wykonania decyzji nie może być bowiem jej nielegalność, lecz potencjalne skutki związane z jej wykonaniem przed przeprowadzeniem kontroli sądowej. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.