II OZ 1244/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 września 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 786/16 o odrzuceniu skargi R. W. na postanowienie Komisarza Wyborczego w Kielcach I z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie wygaśnięcie mandatu Wójta Gminy S. postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę R. W. na postanowienie Komisarza Wyborczego w Kielcach I z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy S. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowienie z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie wygaśnięcia mandatu zostało doręczone skarżącemu w dniu 22 sierpnia 2016 r. Siedmiodniowy termin do złożenia, za pośrednictwem organu wyborczego, skargi, o którym mowa w art. 493 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21, poz. 112 ze zm.) upłynął z dniem 29 sierpnia 2016 r. Ilekroć w Kodeksie wyborczym jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku, należy przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku (art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego). Przepis ten wprowadza odmienne uregulowanie odnośnie do zachowania terminu, niż przewidziane w art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., zgodnie z którym oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Oznacza to, że o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data złożenia pisma do właściwej instytucji (w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku), czyli data wpływu pisma. Skarga, zaadresowana do Krajowego Biura Wyborczego Delegatury w Kielcach, Komisarza Wyborczego w Kielcach I (nadana w dniu 27 sierpnia 2016 r.) wpłynęła do organu wyborczego w dniu 30 sierpnia 2016 r., a zatem z jednodniowym uchybieniem terminu określonego w art. 493 § 1 Kodeksu wyborczego. Skarga wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W zażaleniu na postanowienie z dnia 9 września 2016 r. skarżący zarzucił naruszenie art. 9 Kodeksu wyborczego oraz art. 67 § 1, 134 § 1 i art. 138 P.p.s.a. Skarżący podniósł, że Sąd pierwszej instancji błędnie określił przedmiot zaskarżenia jako postanowienie w przedmiocie "wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy Nowa S.", zamiast "wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy S.". Ponadto postanowienie Komisarza Wyborczego w Kielcach I z dnia [...] sierpnia 2016 r. zostało zaadresowane na adres domowy skarżącego. Tymczasem postanowienie to odebrał pracownik Urzędu Gminy w S. bez pisemnego upoważnienia do odbioru imiennej korespondencji skarżącego. W okresie od 11 sierpnia do 24 sierpnia 2016 r. skarżący przebywał na urlopie wypoczynkowym, zatem nie było podstaw do doręczaniu jego imiennej korespondencji pracownikowi Urzędu Gminny. Tym samym, nie można przyjąć, że postanowienie z dnia [...] sierpnia 2016 r. zostało skutecznie doręczone w dniu 22 sierpnia 2016 r. W tej sprawie nie ma zastosowania art. 9 Kodeksu wyborczego, ponieważ sprawa ta dotyczy wygaśnięcia mandatu radnego, a nie wyborów do organów stanowiących jednostki samorządu terytorialnego oraz wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 9 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę R. W. na postanowienie Komisarza Wyborczego w Kielcach I z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy S., z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia tej skargi. W dniu 16 września 2016 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 9 września 2016 r. Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi, w uzasadnieniu wskazując, że termin do wniesienia skargi został niewątpliwie uchybiony, ale skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy, ponieważ postanowienie z dnia [...] sierpnia 2016 r. zostało przekazane skarżącemu przez pracownika urzędu dopiero w dniu 25 sierpnia 2016 r.. Postanowienie z dnia [...] września 2016 r. o przywróceniu terminu do wniesienia skargi nie zostało zaskarżone i skarżący nie kwestionował ustaleń przyjętych w tym postanowieniu. Zarówno w doktrynie prawa, jak i orzecznictwie sądów przyjmuje się, że wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej oraz środek odwoławczy od orzeczenia Sądu o odrzuceniu pisma procesowego z powodu uchybienia terminu wyłączają się wzajemnie. Jeżeli bowiem strona twierdzi, że dokonała czynności w terminie, a sąd błędnie uznał, iż uchybiła terminowi, to powinna wnieść środek odwoławczy. Wniosek o przywrócenie uchybionego terminu jest natomiast aktualny wtedy, gdy strona nie neguje uchybienia terminowi i wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Z tego względu rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu, któremu strona uchybiła, może nastąpić dopiero po ustaleniu, że czynność procesowa podjęta przez stronę jest na skutek upływu terminu bezskuteczna. Wyłączenie możliwości jednoczesnego uwzględnienia powołanego środka zaskarżenia i wniosku o przywrócenie terminu wynika nie tylko z konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, ale sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Mając powyższe względy na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zachodzą podstawy do podważenia ustaleń przyjętych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w prawomocnym postanowieniu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w którym Sąd pierwszej instancji stwierdził, że termin do wniesienia skargi został niewątpliwie uchybiony. Postanowienie to nie zostało zaskarżone, a zatem na tym etapie postępowania niemożliwe jest przyjęcie odmiennych ustaleń w wyniku rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Oznacza to, że odrzucenie skargi postanowieniem z dnia 9 września 2016 r. na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. z powodu uchybienia terminu było prawidłowe. Jednakże z uwagi na to, że termin do wniesienia skargi został przywrócone postanowieniem z dnia [...] września 2016 r., to postanowienie z dnia 9 września 2016 r. o odrzuceniu skargi nie wywołuje skutków prawnych i skarga ta podlega rozpoznaniu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.