IV SA/Gl 555/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2016 r. sprawy ze skargi W. R. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby w Policji uchyla zaskarżone orzeczenie. Komendant Powiatowy Policji w .Z, na podstawie "karty skierowania" z dnia 18 grudnia 2014 r. do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych we W., wyznaczył aspiranta sztabowego W. R. (dalej w skrócie "skarżącego") do badania stanu zdrowia, celem ustalenia dalszej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku dzielnicowego PP w W.. Dnia [...] r. Wojewódzka Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych we W., wydała orzeczenie nr [...], w którym rozpoznała u skarżącego wielopoziomowe zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne, stan po urazie kręgosłupa i głowy z wstrząśnieniem mózgu bez ubytków neurologicznych, zaburzenia dezadaptacyjne, astygmatyzm krótkowzroczny oka prawego i z tego powodu zakwalifikowała do kategorii osób - zdolnych do służby w Policji z ograniczeniem oraz zdolnych do pełnienia służby na zajmowanym dotychczas stanowisku. W wyniku wniesionego odwołania z dnia 25 stycznia 2015 r. Okręgowa Komisja Lekarska w K. uchyliła zaskarżone orzeczenie pismem z dnia [...] r. oraz zwróciła sprawę do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW we W., celem ponownego przeprowadzenia czynności orzeczniczych (por. pismo wyjaśniające z dnia 4 marca 2015 r., k. 18 akt administracyjnych). Dnia [...] r. Wojewódzka Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych we W. wydała orzeczenie nr [...], w którym uznała skarżącego za osobę zdolną do służby w Policji z ograniczeniem oraz zdolną do pełnienia służby na zajmowanym wcześniej stanowisku, w oparciu o powyższej przywołane schorzenia, bez przeprowadzenia ponownych badań specjalistycznych. W odwołaniu z dnia 7 kwietnia 2015 r. skarżący zarzucił powyższemu orzeczeniu naruszenie art. 32 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1822, dalej w skrócie "ustawa") poprzez wadliwe ustalenie, że rozpoznane i sklasyfikowane w punktach od 11.1 do 11.5 schorzenia czynią go zdolnym do pracy na zajmowanym stanowisku służbowym i jednocześnie wymagają ograniczeń, nie wskazując na rodzaj pracy oraz formę tych ograniczeń, czym uchybiono art. 39 ust. 4 pkt 7 ustawy oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm., dalej "K.p.a."). Jednocześnie wskazał na naruszenie art. 15 K.p.a. w związku z art. 4 i art. 43 ust. 1 ustawy poprzez orzekanie w sprawie, w której nie zostało wydane orzeczenie przez Okręgową Komisję Lekarską w K. Skutkowało to wydaniem orzeczenia z rażącym naruszeniem prawa, zwłaszcza art. 10 § 1 K.p.a. poprzez całkowite pozbawienie skarżącego prawa do czynnego udziału w postępowaniu orzeczniczym oraz art. 7 K.p.a. mimo, iż informował o powodach niestawiennictwa do komisji lekarskiej nie ze swojej winy, a także art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak szczegółowego uzasadnienia rozstrzygnięcia. Dodatkowo, zarzucił Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych we W. u naruszenie § 55 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r., poz. 1898), poprzez samodzielną i niedopuszczalną zmianę kwalifikacji orzeczniczej zastosowanej przez biegłego lekarza ortopedę, do którego o wydanie opinii zwróciła się komisja lekarska, bowiem lekarz ten zastosował kwalifikację orzeczniczą odnoszącą się do § 55 pkt 2 lit. c), w której to w objaśnieniach szczegółowych jest mowa o zmianach na tle urazowym, a także § 54 pkt 1 załącznika do rozporządzenia. Tymczasem z obrazu klinicznego schorzeń potwierdzonych u skarżącego również dokumentacją medyczną, w tym z treści opinii neurologa wynika wprost, że obserwuje się objawy kliniczne pod postacią objawów ubytkowych, a więc znaczne usztywnienie odcinka szyjnego kręgosłupa oraz występowanie przewlekłego zespołu bólowego kręgosłupa na wielu poziomach, co powoduje, że powinna mieć zastosowanie kwalifikacja orzecznicza, o której mowa w § 56 pkt 2 lit. c) i § 58 pkt1 lit. c) oraz § 79 pkt 1 załącznika do tego rozporządzenia. Zdaniem skarżącego, dokonano całkowicie wadliwej kwalifikacji, polegającej na uznaniu go za zdolnego do pełnienia służby na stanowisku dzielnicowego ze wskazaniem na ograniczenia w tej służbie pod postacią wysiłku fizycznego i interwencji siłowych, których na tym stanowisku stwarzającym zagrożenie dla zdrowia, nie można uniknąć. Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K., po rozpatrzeniu odwołania, wydała w dniu [...]r. orzeczenie nr [...], w którym rozpoznała u skarżącego wielopoziomowe zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa, stan po urazie kręgosłupa i głowy ze wstrząśnieniem mózgu bez ubytków neurologicznych, zaburzenia dezadaptacyjne uwarunkowane sytuacyjnie oraz astygmatyzm krótkowzroczny oka prawego, w związku z czym przyznała mu kategorię "całkowicie niezdolny do służby w Policji" nie ograniczając jednocześnie w sposób istotny jego zdolności do pracy zarobkowej poza służbą, zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami i wykształceniem, nadto w związku z tym przyznano mu trzecią grupę inwalidzką na okres 2 lat. Od powyższego orzeczenia skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając organowi naruszenie art. 6-9 w związku z art. 107 § 3 i art. 76 § 1 K.p.a. oraz art. 4 i art. 39 ust. 4 ustawy, polegające na zaniechaniu podania w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, na podstawie jakich faktów organ wydał poszczególne jego rozstrzygnięcia, oraz które fakty i dowody uznał za udowodnione, a także dostrzegł brak przytoczenia konkretnych przepisów prawa materialnego. Nadto, naruszenie art. 4 i art. 38 ust. 1 ustawy w związku z art. 76 § 1 i art. 84 § 1 K.p.a., poprzez zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wniosków końcowych całkowicie sprzecznych z ustaleniami dokonanymi przez lekarzy biegłych w zakresie pochodzenia schorzenia powodującego jego niezdolność do służby w Policji, bez jednoczesnego zajęcia stanowiska, co do treści tych opinii. Na tej podstawie skarżący domagał się uchylenia zarówno orzeczenia organu pierwszej, jak i drugiej instancji. W uzasadnieniu skargi akcentował, że organ II instancji pomimo jasnych regulacji zawartych w ustawie nie sporządził zaskarżonego orzeczenia w sposób, który umożliwiłby poddanie go kontroli. Jednocześnie wskazywał na podstawę do stwierdzenia jego nieważności, w oparciu o art. 156 § 2 w związku z art. 15 K.p.a. oraz art. 4 i art. 43 ust. 1 ustawy, bowiem przez Okręgową Komisję Lekarską MSW w K. nie zostało wydane orzeczenie. W odpowiedzi na skargę, Centralna Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W., wniosła o jej oddalenie. Potwierdziła, że u skarżącego rozpoznano wielopoziomowe zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa, które zgodnie z obowiązującymi przepisami powodują całkowitą niezdolność do służby, nie ograniczając jednocześnie pracy zarobkowej poza służbą. W ocenie organu stwierdzenie chociażby jednego schorzenia powodującego niezdolność do służby musi skutkować wydaniem stosownego orzeczenia. Ponadto, uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia zostało sporządzone w sposób prawidłowy, bowiem wskazano w nim stan faktyczny sprawy i wpływ rozpoznanych schorzeń na zdolność do służby (część A pkt 10 i 11 orzeczenia) oraz końcowe wnioski. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 70 omawianej ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, ustawa ta wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2015 r., z wyjątkiem art. 60 pkt 6 i art. 63 pkt 5 i 6, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Natomiast według brzmienia art. 65 ust. 1, z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy znosi się komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, powołane na podstawie dotychczasowych przepisów, z wyjątkiem Centralnej Komisji Lekarskiej, okręgowych komisji lekarskich oraz wojewódzkich komisji lekarskich, które znosi się z dniem 30 czerwca 2015 r., natomiast według ust. 2 pkt 1 tegoż przepisu, w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 30 czerwca 2015 r. zadania przewidziane niniejszą ustawą dla rejonowych komisji lekarskich wykonują dotychczasowe wojewódzkie komisje lekarskie. W tym miejscu przywołać należy uregulowania art. 16 ustawy, w myśl których komisje lekarskie orzekają w dwóch instancjach: w pierwszej instancji - rejonowe komisje lekarskie, a w drugiej instancji - Centralna Komisja Lekarska. Mając powyższe na względzie i uwzględniając treść art. 68 ustawy, iż do spraw wszczętych i niezakończonych przed komisjami lekarskimi przed dniem wejścia w życie ustawy (1 stycznia 2015 r.), postępowanie prowadzą dalej wojewódzkie komisje lekarskie, okręgowe komisje lekarskie albo Centralna Komisja Lekarska, a czynności podjęte do dnia 31 grudnia 2014 r. pozostają w mocy, prawidłowo w rozpoznawanej sprawie przeprowadzono postępowanie, biorąc pod uwagę jego wszczęcie w dniu 18 grudnia 2014 r. Na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie określenia wzoru orzeczenia komisji lekarskiej oraz wzoru rejestru orzeczeń (Dz. U. z 2014 r. poz. 1893), w załączniku nr 1 opublikowano wzór orzeczenia komisji lekarskiej, w którym w części F powinno być zawarte "szczegółowe uzasadnienie orzeczenia". Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K., uzasadniła zaskarżone orzeczenie w sposób bardzo ogólny oraz nie odniosła się do zarzutów i argumentacji odwołania. Nie ulega wątpliwości, że uzasadnienie orzeczenia winno w sposób logiczny i przekonujący wyjaśniać, dlaczego i na jakiej podstawie zostało stwierdzone u skarżącego schorzenie, czy też ułomność fizyczna, określona w wykazie schorzeń i ułomności, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r., poz. 1898), co przekłada się na możliwość pełnienia służby. Uzasadnienie orzeczenia winno być bowiem sporządzone tak, aby można było dokonać oceny wydanego rozstrzygnięcia. W przeciwnym razie, tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, wymyka się ono spod jakiejkolwiek kontroli. Dokonana w części A pkt 10 i 11 zaskarżonego orzeczenia analiza schorzeń powodujących inwalidztwo i współistniejących nie wyjaśnia zarzucanego w odwołaniu naruszenia prawa materialnego oznaczonego jako § 55 pkt 1 i 2 lit. c), § 56 pkt 2 lit. c), § 58 pkt 1 lit. c) i § 79 pkt 2 lit. c) załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (por. str. 9 i 10 akt administracyjnych). W tym stanie rzeczy, uchybienie w postaci braku należytego sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji powoduje konieczność jego uchylenia, co należy uwzględnić przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Brak bowiem uzasadnienia stanowiska zajętego przez organ administracji, wobec konkretnych zarzutów i argumentacji odwołania, uniemożliwia dokonanie sądowoadministracyjnej kontroli zaskarżonego orzeczenia. Stwierdzonego uchybienia nie można skutecznie konwalidować na etapie postępowania sądowego. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że zaskarżone orzeczenie nie spełnia normy art. 47 ustawy. Mimo, że powołany przepis wskazuje na zamknięty katalog rozstrzygnięć, jakie mogą być wydane przez organ II instancji. Zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie nie mieści się w powyższym katalogu przez co nie zawiera de facto rozstrzygnięcia. W realiach faktycznych niniejszej sprawy, można jedynie mówić o dorozumianej formie rozstrzygnięcia organu II instancji, ale tego rodzaju postępowanie nie znajduje jednakże umocowania w przepisach obowiązującego prawa. Orzeczenie komisji lekarskiej, a w szczególności odwoławczej, musi być wyartykułowane w sposób stanowczy, nie powodujący żadnych wątpliwości co do jego zakresu i winno zawierać jedno z rozstrzygnięć wymienionych w art. 47 ustawy. Przedmiotowe uchybienie również przemawiało za koniecznością wyeliminowania zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego. Jednocześnie przywołać należy treść art. 42 ust. 1 ustawy w myśl którego, od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej osobie badanej lub podmiotowi kierującemu tę osobę do rejonowej komisji lekarskiej w celu wydania orzeczenia, przysługuje odwołanie. Zatem zarówno skarżącemu, jak i organowi kierującemu na badanie, należało doręczyć orzeczenie lekarskie. Analiza akt administracyjnych jednak nie potwierdza doręczenia orzeczenia wskazanemu organowi. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718), należało orzec jak w sentencji wyroku.