I SA/Po 1281/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 13 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku SG o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi SG na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 i 2010 r., podatku dochodowym od osób fizycznych z odpłatnego zbycia akcji za 2008 r., zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2011 r., podatku od towarów i usług za III kwartał 2010 r., I, II, III, IV kwartał 2011 r. i I kwartał 2012 r. oraz umorzenia postępowania w zakresie umorzenia części zaległości w w/w podatku postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący SG pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz pismo z dnia [...], w którym wniósł o przyznanie prawa pomocy. W w.w pismach wskazał, że od [...] jest poddany egzekucji komorniczej, ponadto z żoną chorują -wnioskodawca podał na co i załączył kserokopie kart informacyjnych z leczenia szpitalnego oraz orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...], kserokopie faktur VAT dokumentujących zakup lekarstw. Skarżący podał, że [...] wykonał usługę, za którą nie otrzymał zapłaty. Wnioskodawca oświadczył, że brakuje im środków na bieżące potrzeby, t.j. nie płacą czynszu w pełnej wysokości, często nie wykupują wszystkich lekarstw, żona z uwagi na chorobę wymaga specjalistycznego wyżywienia, na które brakuje im pieniędzy. Skarżący podał, że potrącanie z emerytury kwoty w wysokości ok. [...] miesięcznie jest dla niego i rodziny dużym obciążeniem. Następnie skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku powołał się na swój i małżonki stan zdrowia. Powołał się również na wiek oraz na terminy powstania zadłużenia. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Wnioskodawca posiada mieszkanie o pow. [...] m2 o wartości ok. [...], wierzytelność o wartości ok. [...], samochód osobowy K o wartości ok. [...], telewizor, sprzęt kuchenny. Skarżący podał, że samochód został zajęty przez komornika. Wnioskodawca podał, że otrzymuje emeryturę w wysokości [...], przy czym kwota [...] podlega zajęciu egzekucyjnemu, żona wnioskodawcy otrzymuje emeryturę w wysokości [...]. Skarżący podał, że posiada zaległości w ZUS w wysokości [...], w KRD w wysokości ok. [...], sprawa w Sądzie, w Banku [...], sprawa w Sądzie. Wnioskodawca ponosi opłaty za [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącego złożonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w pismach procesowych, t.j. w skardze i w piśmie z dnia [...] wynika, że wnioskodawca jest w wieku [...] lat, jego żona w wieku [...] lat, skarżący i jego żona chorują, wnioskodawca ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Małżonkowie utrzymują się z emerytur, skarżący jest zadłużony, częściowemu zajęciu egzekucyjnemu podlega jego emerytura. Z oświadczeń skarżącego wynika, że środki finansowe są w całości przeznaczane na koszty miesięcznego utrzymania, w tym na opłaty i koszty leczenia. Z oświadczeń skarżącego i z akt sprawy wynika, że wnioskodawca posiada wierzytelność na kwotę [...] za usługę wykonaną w [...], przy czym nie ma możliwości wyegzekwowania od dłużnika należności. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.