II SA/Bk 443/16

WyrokWSA w Białymstoku2016-09-15

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Mieczysław Markowski, Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, mimo pozytywnych uzgodnień i opinii organów współdziałających, a jeśli nie, czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ organ pierwszej instancji nie wykazał w uzasadnieniu decyzji przesłanek umożliwiających odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie dokonał samodzielnej oceny raportu oddziaływania na środowisko i nie skonfrontował go z innymi dowodami. Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja organu odwoławczego była zgodna z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która uchyliła decyzję Wójta Gminy T. K. odmawiającą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy obory. Wójt odmówił wydania decyzji, wskazując na potencjalne uciążliwości odorowe, zagrożenie mikrobiologiczne i brak szczegółowych danych w raporcie. Kolegium uchyliło tę decyzję, uznając, że organ pierwszej instancji nie wykazał podstaw do odmowy i nie dokonał należytej oceny materiału dowodowego. Skarżący domagał się uchylenia decyzji Kolegium, argumentując, że decyzja Wójta była prawidłowa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 września 2016 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji odmawiającej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] maja 2016 roku nr [...] po rozpoznaniu odwołania T. D. uchyliło decyzję Wójta Gminy T. K. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] odmawiającą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku obory do hodowli bydła mięsnego o łącznej obsadzie [...] sztuk ([...] DJP) wraz z niezbędna infrastrukturą techniczną, na działce nr geod. [...] w miejscowości Cz. W., gm. T. K. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2015 r. T. D. zwrócił się o wydanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku obory do hodowli bydła mięsnego o łącznej obsadzie [...] sztuk ([...] DJP) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. Na postawie przedłożonych dokumentów i przeprowadzonego postępowania Wójta Gminy T. K. w dniu [...] marca 2016 r. nr [...] odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu swego stanowiska podniósł, iż obornik rozprowadzany po polach i składowany na płycie spowoduje bardzo poważną uciążliwość dla okolicznych mieszkańców i doprowadzi do tego, że mieszkanie w okolicy chlewni stanie się niemożliwe z uwagi na obiektywnie drażniący odór emitowany przez obornik. Ponadto wskazał, że raport nie zawiera informacji o lokalizacji płyty ani o jej parametrach, w szczególności pojemności, a także nie określa w sposób dokładny cieków wodnych od miejsca położenia przedsięwzięcia, a inwestycja może spowodować zagrożenie mikrobiologiczne. Dodatkowo organ I instancji powołał się na zasadę przezorności, wskazując na niejasność, niepewność i wątpliwość co do skutków planowanej inwestycji, jak też podkreślił sprzeciw - względem przedsięwzięcia - mieszkańców gminy. Powyższe okoliczności organ I instancji uznał za wystarczające dla odmowy wydania w/w decyzji. Od decyzji tej odwołał się T. D., żądając uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia o istocie sprawy, bądź przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zarzucił on organowi I instancji: * naruszenie art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy, poprzez odmowę ustalenia uwarunkowań środowiskowych, podczas gdy organy uzgadniające pozwoliły na ich skuteczne określenie; * naruszenie art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy, poprzez pominięcie okoliczności, że w przedłożonym Raporcie nie ustalono dopuszczalnych stężeń gazów oraz, że emisje wynikające z funkcjonowania przedsięwzięcia będą miały charakter lokalny i zamkną się w granicach działki, do której inwestor ma tytuł prawny; * naruszenie art. 80 ust. 1 Ustawy, poprzez odmówienie wydania decyzji, podczas gdy nie jest to decyzja uznaniowa, a inwestor spełnił wszelkie przesłanki ustawowe; * naruszenie art. 6 ust. 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska i art. 191 TFUE, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i niewskazanie w uzasadnieniu decyzji z jakiego powodu organ uznał, że "skutki realizacji przedsięwzięcia są niepewne, niejasne i wątpliwe czy ryzykowne"; * naruszenie art. 7, 77, 80 Kpa, poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, nie dokonanie analizy Raportu. Dodatkowo Skarżący stwierdził, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B. (dalej jako "RDOŚ") pozytywnie uzgodnił realizację w/w przedsięwzięcia, a Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (dalej jako "PPIS") również pozytywnie zaopiniował przedsięwzięcie pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Zdaniem Skarżącego uzgodnienie RDOŚ jest dla organu I instancji wiążące, a ponadto, przepisy prawa nie nakładają na inwestora obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając swoje postanowienie organ odwoławczy podniósł, że w ramach postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji planowanego przedsięwzięcia ustala się oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ inwestycji na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływania między tymi elementami oraz możliwości i sposoby zapobiegania i ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, a także wymagany zakres monitoringu (art. 62 ustawy z dnia 3 października 2009 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – Dz.U. z 2016 r. poz. 353 ze zm., zwanej dalej ustawą). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa więc wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Organ II instancji zaakcentował także, iż - stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy - ilekroć w ustawie jest mowa o ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - rozumie się przez to postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Niewątpliwie jednym z ważniejszych środków dowodowych w postępowaniu w przedmiocie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport poprzedzający wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych powinien mieć charakter kompleksowy i odnosić się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz wskazywać, jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach. Jednocześnie należy pamiętać, że raport ma charakter dokumentu prywatnego inwestora - nie stanowi on dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 Kpa - nie korzysta więc z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym. W związku z tym zawarte w raporcie stwierdzenia odnośnie do faktów i analizy ich znaczenia podlegają ocenie jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 Kpa). Kolegium podkreśliło, że to nie tylko na organach uzgadniających ciąży obowiązek oceny Raportu. To przede wszystkim organ prowadzący postępowanie winien takiej oceny dokonać. Samo bowiem sporządzenie i przedłożenie raportu przez inwestora nie zwalnia organu od weryfikowania zawartych w nim danych i samodzielnych ustaleń w zakresie ochrony środowiska, zmierzających do zweryfikowania przedstawionych w raporcie danych. Tym bardziej, iż z art. 85 Ustawy wynika, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia, a uzasadnienie to, powinno zawierać - w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - po pierwsze, informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi oraz wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa, a po drugie, informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione: ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinie organu, o którym mowa w art. 78, wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone, uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art 82 ust.1pkt 4 Ustawy. Organ II instancji podkreślił także, że decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie. Przesłanki odmowy zgody mogą natomiast polegać wyłącznie na: niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 Ustawy); odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 Ustawy); braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, w sytuacji, gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 Ustawy; wykazaniu znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (art. 81 ust. 2 Ustawy); wykazaniu, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (art. 81 ust. 3 ustawy). O ile zatem, żadna z wymienionych wyżej okoliczności nie zachodzi, organ jest obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy organ odwoławczy zauważył, że w skarżonej decyzji zabrakło pełnego, racjonalnego i uwzględniającego wymogi art. 85 ust. Ustawy, uzasadnienia odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji. Organ I instancji w żaden sposób nie wykazał, czy istnieje którakolwiek z powyżej wskazanych przesłanek umożliwiających odmowę. W treści skarżonej decyzji nie sposób odnaleźć ani analizy uzgodnień dokonywanych przez organ współdziałający i opiniujący, ani nie wykazano negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko naturalne (w tym zdrowie i życie ludzi), ani też nie dokonano oceny poszczególnych wariantów przedsięwzięcia przedstawionych przez Inwestora w Raporcie oddziaływania na środowisko (dalej jako "Raport"). W decyzji zabrakło też wykazania, na podstawie jakich dowodów organ I instancji uznał, że istnieje zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców najbliżej położonych nieruchomości. Tym samym uzasadnienie decyzji się spełnia wymagań określonych w art. 107 § 3 Kpa. Ponadto organ I instancji nie dokonał samodzielnej oceny Raportu, a przede wszystkim nie skonfrontował jego treści z innymi dowodami (w szczególności z wyjaśnieniami Inwestora i innych uczestników postępowania, opinią PPIS i uzgodnieniem RDOŚ) zebranymi w sprawie. Nie zostało wyjaśnione, dlaczego opinia PPIS, znak: [...], z dn. [...]stycznia 2016 r., pozytywnie opiniująca przedsięwzięcie, nie została przez organ uwzględniona, a także dlaczego nieuwzględniono uzgodnienia RDOŚ, nr [...], z dn. [...] stycznia 2016 r. Powyższe argumenty – w ocenie organu II instancji – przemawiały za uchyleniem zaskarżonej decyzji i koniecznością ponownego dokonania przez organ I instancji szczegółowej analizy zebranego materiału dowodowego i jego oceny. Odnosząc się natomiast do wielokrotnie powtarzanego zarzutu stron uczestniczących w przedmiotowym postępowaniu, tj. że planowana inwestycja spowoduje duże uciążliwości odorowe, organ odwoławczy podniósł, iż organ I instancji nie wyjaśnił jakie obliczenia pozwoliły na stwierdzenie, że uciążliwości emisyjno-odorowe ograniczone zostaną (bądź nie zostaną) do granic działki należącej do Inwestora. Aktualnie brak jest bowiem regulacji normatywnych, umożliwiające uzależnienie wydania (bądź odmowy wydania) decyzji ustalającej warunki zabudowy od poziomu emitowanego przez inwestycję odoru. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż organy mogą działać jedynie na podstawie i w granicach prawa, toteż w przypadku braku przepisu prawa odnoszącego się do problematyki "odorowej" planowanego przedsięwzięcia organy nie mogą uwzględniać (szczególnie ograniczając prawa Inwestora do dysponowania własną nieruchomością) wartości pozaprawnych. Reasumując organ odwoławczy wskazał, że konieczność wyjaśnienia okoliczności mają zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stanowiła o spełnieniu przesłanek z art. 138 § 2 Kpa i zobowiązywała organ II instancji do wydania decyzji kasacyjnej. Gdyby bowiem organ odwoławczy samodzielnie przeprowadził postępowanie dowodowe w znacznej części (czego wymaga niniejsza sprawa), doszłoby do naruszenia zasady określonej w art. 15 Kpa, tj. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a to z kolei - jako wada istotna postępowania - mogłoby doprowadzić do wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł A. Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu swego stanowiska podniósł, iż zaskarżona decyzji organu I instancji spełnia wszystkie wymogi z art. 80 i 77 ust. 1 ustawy z dn. 3 października 2009 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2016 r., poz. 353) oraz z art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. 2013, poz. 267). Jednocześnie wskazał, iż raport stanowiący jeden z kluczowych elementów, na którym opiera się organ wydający decyzję, zawiera liczne błędy i nieścisłości, niepozwalające uznać za pełnowartościowy materiał dowodowy, zaś w treści uzasadnienia wydanej decyzji organ l instancji wskazuje na treść uzgodnień i opinii innych organów, informując, że wypowiedziały się pozytywnie co do planowanej inwestycji. Ponadto skarżący podniósł, iż decyzja organu I instancji zawiera kompleksowa analizę udziału czynnika społecznego, która to opinia nie może być pominięta w sprawie. Skarżący ponownie powołał się na to, że metoda hodowli w tzw. głębokiej ściółki będzie stanowiła dodatkowe źródło zagrożenie, co spowoduje uciążliwości odorowe oraz zwiększy zagrożenie mikrobiologiczne. Końcowo podniesiono, iż może dojść do możliwości zatrucie wody pitnej w potencjalnej strefie pośredniej. Na tej podstawie skarżący wskazał, iż wydając decyzję w przedmiotowej sprawie organy powinny kierować się ochroną środowiska i dobrem okolicznych mieszkańców. W ocenie skarżącego decyzja organu I instancji była w tym zakresie prawidłowa, zaś decyzja SKO została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Postępowanie sądowoadministracyjne ma na celu kontrolę legalności rozstrzygnięć organów administracji publicznej, które mają obowiązek prawidłowej wykładni i stosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. Należy podnieść, iż przepisy te prawidłowo zostały zastosowane w zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2016 roku nr [...] uchylającej decyzję Wójta Gminy T. K. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] odmawiającą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku obory do hodowli bydła mięsnego o łącznej obsadzie [...] sztuk ([...] DJP) wraz z niezbędna infrastrukturą techniczną, na działce nr geod. [...] w miejscowości Cz. W., gm. T. K. Na wstępie należy podnieść, iż wydawanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia reguluje ustawa z dnia 3.10.2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016r., poz. 353 ze zm., zwanej dalej ustawą). W świetle ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla przedsięwzięć mogących, jak niniejsze, potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (w sprawie niniejszej kwalifikacja przedsięwzięcia nie stanowiła przedmiotu sporu) wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Przez ocenę oddziaływania na środowisko według art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Trzeba podkreślić, że w przedmiotowym postępowaniu Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B. postanowieniem z dnia [...]07.2015 r. nr [...] oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. w opinii z dnia [...]07.2015 r. nr [...] uznały, za zasadne przeprowadzenie oceny odziaływania na środowisko i sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko zgodnie z art. 66 cytowanej ustawy. W związku z powyższym Wójt Gminy T. K. – także po przeprowadzeniu konsultacji społecznych i z uwagi na charakter planowanej inwestycji - postanowieniem z dnia [...]07.2015 r. nr [...] stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia oraz nałożył obowiązek wykonania raportu o odziaływaniu na środowisko w pełnym, wyszczególnionym przez niego zakresie. W dniu [...]11.2015 r. T. D. – inwestor raport taki przedstawił. W trakcie postępowań uzgodnieniowych raport ten był uzupełniany. Powyższe skutkowało wydaniem opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dn. [...] stycznia 2016 r. nr [...], pozytywnie opiniującej przedsięwzięcie, a także pozytywnego uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dn. [...] stycznia 2016 r. nr [...]. Po złożonych protestach przeciwko budowie planowanego przedsięwzięcia organy te ponownie podtrzymały swoje wcześniejsze stanowiska. W myśl art. 62 ust. 1 ustawy, w ramach oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu. Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy, jeżeli wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza ocena oddziaływania na środowisko, przed wydaniem decyzji właściwy organ uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz zasięga opinii właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Nadto, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ właściwy do jej wydania, zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania na środowisko (art. 79 ust. 1 ustawy). Z mocy art. 80 ust. 1 ustawy, jeżeli była przeprowadzana ocena oddziaływania na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wydaje się po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli taki plan został uchwalony. Elementy decyzji wymienia art. 82 ust. 1 ustawy, a wymogi uzasadnienia takiej decyzji art. 85 ust. 2 ustawy. Należy zaakcentować, iż z treści ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wynika także, że ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. Wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia można odmówić jedynie w razie: niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy); odmowy uzgodnienia warunków realizacji przez organ uzgadniający (art. 77 ust. 1 ustawy), co wynika z wiążącego charakteru uzgodnienia; braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy), gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy), jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami dorzecza (art. 81 ust. 3 ustawy); jeżeli z przeprowadzonego postępowania wynikać będzie niemożliwe do zlikwidowania czy zminimalizowania do poziomu dopuszczalnych emisji, negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, nie może abstrahować od wynikających z ustawy ram działania organu właściwego dla wydania decyzji. Mając powyższe na uwadze należy podnieść, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie uznało, że decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie, a takich przesłanek organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wykazał, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i przekazaniem do ponownego rozpatrzenia. Zasadniczą kwestią jest to, że w uchylonej przez SKO decyzji Wójta Gminy T.K. zabrakło pełnego, uwzględniającego wymogi art. 85 ust. 2 ustawy wyjaśnienia sprawy i uzasadnienia decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji. Organ I instancji w żaden sposób nie wykazał, czy istnieje którakolwiek z powyżej wskazanych przesłanek umożliwiających odmowę. W treści skarżonej decyzji nie sposób odnaleźć ani analizy uzgodnień dokonywanych przez organ współdziałający i opiniujący, ani wykazania negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko naturalne (w tym zdrowie i życie ludzi), ani też dokonania oceny poszczególnych wariantów przedsięwzięcia przedstawionych przez inwestora w Raporcie oddziaływania na środowisko. Mimo, iż decyzja organu I instancji była dość obszerna, jej znaczna część odnosiła się jedynie do przeprowadzonego postępowania i dokonanych czynności uzgodnieniowych, a wnioski stanowiące odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wynikały z argumentów przedstawionych w piśmie z dnia [...]02.2016 r. pani M. Z. oraz w trakcie konsultacji społecznych. Zasadnie zatem organ odwoławczy uznał, iż organ I instancji nie dokonał samodzielnej oceny Raportu, a przede wszystkim nie skonfrontował jego treści z innymi dowodami (w szczególności z wyjaśnieniami Inwestora i innych uczestników postępowania, opinią PPIS i uzgodnieniem RDOŚ zebranymi w sprawie). Nie zostało wyjaśnione, dlaczego opinia PPIS z dn. [...] stycznia 2016 r. znak: [...] pozytywnie opiniująca przedsięwzięcie nie została uwzględniona, a także dlaczego nie uwzględniono uzgodnienia RDOŚ z dn. [...] stycznia 2016 r.nr [...]. Należy podnieść, iż skarga złożona w niniejsze sprawie do sądu administracyjnego nie zawiera w zasadzie zarzutów co do naruszenia określonych przepisów prawa procesowego czy też materialnego w zaskarżonej decyzji SKO, a jedynie stanowi powtórzenie argumentacji zawartej ogólnie w decyzji organu I instancji. W znacznej części argumentacja ta nie ma żadnego umocowania w przepisach prawa, a raczej odnosi się do zarzutów podnoszonych przez czynnik społeczny. Trafnie organ II instancji podnosi, iż w żadnym miejscu skarżonej decyzji Kolegium nie argumentowało zasadności uchylenia decyzji organu I instancji w odniesieniu do problematyki "hodowli w wysokiej ściółce", czy też potencjalnego "zagrożenia dla wody pitnej", natomiast argument, iż "organ l instancji kierował się przede wszystkim stanowiskiem okolicznych mieszkańców" nie mógł być uznany za przesądzający o poprawności wydanego - w I instancji - rozstrzygnięcia. Odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić w przypadku wystąpienia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego, w przypadku odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający, braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie lub gdy z przeprowadzonego postępowania wyniknie możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko. Sam tylko sprzeciw co do realizacji inwestycji stron lub członków społeczeństwa biorącego udział w postępowaniu, których interes faktyczny przemawia za innym sposobem zagospodarowania określonych nieruchomości, nie może być podstawą odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach" (wyr. WSA w Białymstoku, II SA/Bk 843/13 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto odmowę wydania przedmiotowej decyzji nie mogą stanowić podnoszone uciążliwości "odorowe", gdyż ustawodawca nie przewidział w polskim porządku prawnym ochrony powietrza przed zapachami, a jedynie przed określonymi substancjami w powietrzu. Zapach czy odór jest substancją niemierzalną. Zapachy pomimo, że mogą być uciążliwe nie mogą być badane, bowiem w polskim systemie prawnym nie istnieją normy prawne , które odnosiłyby się do zapachów. W takiej sytuacji za kryterium oceny w tym zakresie przyjmuje się średnioroczne i godzinowe stężenia amoniaku i siarkowodoru. Brak jest przepisów dopuszczających poziom zapachów, jednak ustawodawca określił dopuszczalność lokalizowania budowli rolniczych od obiektów służących zamieszkaniu (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 lipca 2008 r. II OSK 766/2007; z dnia 2 lutego 201 Or. II OSK 223/2009). Ponadto podkreślenia wymaga, iż w polskim prawie nie ma przepisów regulujących uciążliwość zapachową. Końcowo odnieść się należy, do charakteru rozstrzygnięcia wydawanego przez organ administracji w postępowaniu odwoławczym (art. 138 § 1 k.p.a). Przepis ten określa sposoby zakończenia postępowania odwoławczego po ustaleniu, że odwołanie jest dopuszczalne i zostało wniesione przez odwołującego się w terminie. Wówczas organ odwoławczy może utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) albo uchylić tę decyzję i bądź merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, bądź wydać jedno z dwóch rozstrzygnięć procesowych: umorzyć postępowanie pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania (art. 138 § 2 k.p.a.). Stosownie do treści art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Sąd administracyjny w ramach kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ocenia, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który - z uwagi na obowiązek zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) oraz obowiązek wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) - uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne. Organ odwoławczy co do zasady, a wynika to z treści art. 138 § 1 k.p.a., jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę. Odstępstwem od tej zasady jest wynikające z art. 138 § 2 k.p.a. uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. Obecna konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach, a mianowicie: wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksowych lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, oraz uznaniu przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wobec tego samo naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Zakończenie postępowania odwoławczego w sposób kasacyjny wymaga bowiem dodatkowo stwierdzenia, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Chodzi więc o sytuacje, gdy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Zasadnie zatem organ II instancji uznał, iż sprawę należy przekazać do ponownego rozpoznania i całościowo dokonać analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, przede wszystkim oceniając przedłożony w sprawie Raport oraz uzgodnienie RDOŚ i opinię PPIS. Jeżeli bowiem organ uzna, iż raport oddziaływania na środowisko spełnia ustawowe wymogi to powinien podlegać ocenie jako dowód. Tym bardziej, iż przedmiotowy raport, po uzupełnieniach został pozytywnie oceniony przez organy uzgadniające, co do jego kompletności i poprawności merytorycznej. W orzecznictwie wskazuje się, że zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, aby nie były uznane za gołosłowne powinny zostać poparte innymi dowodami, które w sposób udokumentowany wskażą na wady raportu. Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujący równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora.( zobacz wyrok NSA W-wa z 2 marca 2014 roku II OSK 2564/12 LEX nr 1511156). Reasumując Sąd stwierdza, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zaskarżona decyzja znajduje oparcie w obowiązującym prawie, zaś wywody zawarte w uzasadnieniu decyzji w pełni logicznie i zrozumiale odzwierciedlają argumentację i stanowisko organu. Mając na uwadze powyższe okoliczności, skargę jako nieuzasadnioną, należało oddalić na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 780 j.t.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło