VI SA/Wa 741/16

WyrokWSA w Warszawie2016-09-16

Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Ewa Frąckiewicz, Grażyna Śliwińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego jest uzasadnione, jeśli produkt zawierał zamiennik deklarowanego składnika (analog sera zamiast sera), a odpowiedzialność ma charakter obiektywny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego jest uzasadnione, nawet jeśli zamiennik (analog sera) został użyty zamiast deklarowanego składnika (sera). Odpowiedzialność w tym zakresie ma charakter obiektywny, co oznacza, że wystarczające jest samo stwierdzenie faktu wprowadzenia do obrotu zafałszowanego produktu, bez konieczności udowadniania winy po stronie podmiotu. Wysokość kary została uznana za prawidłową, uwzględniającą stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz inne kryteria ustawowe.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę spółki "D." S.A. na decyzję Prezesa UOKiK, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 7000 zł. Kara została nałożona za wprowadzenie do obrotu zafałszowanej "Pizzy Capricciosa", w której zamiast deklarowanego sera użyto jego analogu. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wszechstronnego zebrania dowodów i niewłaściwą ocenę przesłanek nałożenia kary.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2016 r. sprawy ze skargi "D." S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego oddala skargę w całości Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów decyzją z dnia z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania "D." S.A. z siedzibą w W., utrzymał w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] nr [...] z dnia [...] września 2015r., którą wymierzono w/w przedsiębiorstwu karę pieniężną w wysokości 7000 zł (słownie: siedem tysięcy złotych), z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanej jednej potrawy. Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 – dalej: "k.p.a.") w związku z art. 1 ust. 3, art.5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U z 2014r. poz. 148 z późn. zm.- dalej: u.i.h.), art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2015r. poz. 678 z późn. zm.- dalej: "ustawa o jakości handlowej"). Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniach [...] -[...] lipca 2015r. inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] (dalej: WIIH) przeprowadzili kontrolę w restauracji "[...]" w K. przy ul. [...], należącej do przedsiębiorcy "D." S.A. z siedzibą w W. Podczas kontroli stwierdzono, że w ofercie sprzedaży zawartej w cenniku i karcie menu znajduje się m.in. "Pizza Capricciosa" z szynką, pieczarkami, sosem, pomidorowym i serem. W toku przeprowadzonej kontroli przez WIIH dokonano zakupu m. in. w/w pizzy oraz sprawdzono surowce jakich użyto do przygotowania zakupionej potrawy. Jak ustalono do produkcji tej potrawy nie użyto sera tylko jego analogu o nazwie "[...]", stosownie do oświadczenia kierownika zakładu z [...] lipca 2015r., (osoba umocowana do reprezentowania kontrolowanego podmiotu podczas kontroli). Kontrolujący ustalili również, że w dniu kontroli w restauracji nie było sera, tylko produkt zadeklarowany na etykiecie opakowania zbiorczego jako "[...]" – produkt podpuszczkowy, parzony, niedojrzewający, masa netto 2 kg, składniki: mleko pasteryzowane, tłuszcz roślinny palmowy, sól, zakwas czynnych kultur bakteryjnych , podpuszczka, regulator kwasowości E 260 (zawartość tłuszczu w suchej masie 37-39%), data produkcji "16.06.2015", data minimalnej trwałości "Najlepiej spożyć przed : 16.07.2015", wyprodukowany przez [...],[...],[...], zakupiony według faktury VAT nr [...] z [...] lipca 2015 – w ilości 15 opakowań zbiorczych o łącznej wartości 404,85 zł i ilości 30 kg ((26,99 zł/op.). Na podstawie deklaracji zawartej w cenniku i karcie menu (dostępnej także na stronie internetowej kontrolowanego, tj. [...]) stwierdzono , że w ofercie sprzedaży (cenniku i karcie menu) nie było potraw z udziałem analogów sera, natomiast dla wszystkich potraw jako składnik oferowano ser. Na podstawie okazanych podczas kontroli faktur ustalono również, że na potrzeby produkcji potraw oferowanych w restauracji w okresie od 1 maja do 8 lipca 2015 r. zakupiono łącznie, w ramach 17 dostaw: 528 kg produktu o nazwie "[...] " (264 opakowania zbiorcze o masie netto 2 kg). W wyniku dokonanych podczas kontroli ustaleń, [...] WIIH stwierdził, że przedmiotowa potrawa była artykułem rolno-spożywczym zafałszowanym, w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. c) ustawy o jakości handlowej, z uwagi na podanie w jej oznakowaniu (cenniku i karcie menu) niezgodnych z prawdą danych w zakresie składu (tj. w składzie tej potrawy wykazano ser, podczas gdy faktycznie do jej produkcji nie stosowano sera, tylko jego analog o nazwie "[...] "). Taki sposób oznakowania potrawy, zdaniem organu pierwszej instancji, wprowadzał konsumenta finalnego w błąd, co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności, co do jego charakteru i składu, co stanowiło naruszenie treści art. 7 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. U. UE L 304 z 22.11.2011 s. 18 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 1169/2011"). W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, "D." S. A. z siedzibą w W. została poinformowana pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r., przez [...] WIIH o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, kary pieniężnej z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanej jednej potrawy. Po przeprowadzeniu w tym zakresie postępowania administracyjnego, w którym strona składała wyjaśnienia, [...] WIIH decyzją z dnia [...] września 2015r. nr nr [...] wymierzył "D." S.A na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, karę pieniężną w wysokości 7.000 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanej jednej potrawy o nazwie "Pizza Capicciosa". Od w/w decyzji strona złożyła odwołanie do Prezesa UOKiK, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżanej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów tj. art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., oraz art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia dowodów. Strona zarzuciła również naruszenie art. 40a ust.1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej w związku z art. 104 § 1 i 2 k.p.a. poprzez wymierzenie stronie kary pieniężnej w wysokości 7.000 zł, podczas gdy w niniejszej sprawie nie zostało w sposób niewątpliwy udowodnione, że wprowadzony do obrotu artykuł rolno-spożywczy nie odpowiadał jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej, co wyklucza możliwość nałożenia na nią kary. Strona podniosła również, że powyższa kara jest nieuzasadniona, także z tego powodu, że nie odniosła ona żadnej korzyści finansowej z tytułu stosowania w oferowanych daniach produktu o nazwie "[...] ", a nadto organ pierwszej instancji nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po rozpatrzeniu wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy szczegółowo opisał przebieg postępowania w sprawie i przytoczył treść przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia. Wskazał, że zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana na podstawie kontroli udokumentowanej w protokole kontroli z dnia [...] lipca 2015 r. a także w dołączonych do niego dokumentach, w tym m. in. fakturach za okres od 1 maja do 8 lipca 2015 r. (w ilości 16 sztuk), wyciągu z faktury VAT nr [...] z [...] lipca 2015r, oświadczeniu kierownika zakładu z [...] lipca 2015 r., wydrukach zdjęć przedstawiających kartę menu oraz etykietę opakowania zbiorczego produktu o nazwie "[...] ", z których wynika jednoznacznie, że w oznakowaniu (cenniku i karcie menu) przedmiotowej potrawy ("Pizza Capricciosa") podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu (tj. w składzie tej potrawy wykazano ser, podczas gdy faktycznie do jej produkcji nie stosowano sera, tylko jego analog o nazwie "[...] "), co wskazuje na zafałszowanie potrawy w rozumień art. 3 pkt 10 lit. c) ustawy o jakości handlowej, gdyż wprowadzało konsumentów w błąd, co do charakteru i składu produktu oraz w sposób istotny naruszało ich interesy, gdyż otrzymywali oni inny produkty, niż wskazywała na to deklaracja zawarta w cenniku i karcie menu, a więc pozbawieni byli oni także możliwości dokonania świadomego wyboru produktu. Organ wskazał, również odnosząc się do zarzutów strony skarżącej, że w brew temu co stara się ona wykazać w odwołaniu (jak również w piśmie z [...] listopada 2015 r.), w toku kontroli podjęto niezbędne czynności kontrolne, wynikające z art. 16 ust. 1 u.i.h, a przede wszystkim: sprawdzono ofertę sprzedaży zawartą w cenniku i karcie menu, dokonano zakupu potrawy sprawdzającego rzetelność obsługi klientów, sprawdzono surowce, jakich użyto do przygotowania zakupionej potrawy (na podstawie oświadczenia kierownika zakładu z [...] lipca 2015 r. o rodzajach serów stosowanych do produkcji poszczególnych potraw i systemie zakupu towarów oraz oględzin etykiety opakowania zbiorczego), a także sprawdzono, jakie surowce znajdowały się na stanie restauracji w dniu kontroli i jakie surowce zakupiono w okresie od 1 maja do 8 lipca 2015r. (na podstawie okazanych faktur). Zdaniem Prezesa UOKiK były to działania wystarczające, aby zweryfikować, czy podane w oznakowaniu (cenniku i karcie menu) zakupionej potrawy (jak również innych potraw z udziałem sera, znajdujących się w ofercie sprzedaży) dane w zakresie składu są prawdziwe. Tym samym zdaniem organu nie było potrzeby podejmowania dodatkowych czynności kontrolnych, wynikających z art. 16 ust. 1 pkt 10 u.i.h, polegających na pobraniu do badań próbek produktu o nazwie "[...] ", aby ustalić jego rzeczywisty skład, gdyż informacja na ten temat znajdowała się na etykiecie opakowania zbiorczego oraz wskazywała na niezgodność z deklaracją zawartą w cenniku i karcie menu. Takie działania naraziłyby stronę na dodatkowe koszty związane z obowiązkiem pokrycia kosztów badań laboratoryjnych, o czym stanowi art. 30 ust. 1 tej ustawy. Organ wskazał, że uwzględniając cel nadrzędny, jakim jest ochrona interesów konsumentów, do badań typuje się głównie te produkty, w stosunku do których zachodzi podejrzenie, że nie spełniają wymagań jakościowych. Z deklaracji zawartej na etykiecie opakowania zbiorczego wynikało jednoznacznie, że produkt ten nie jest serem, tylko jego analogiem, a więc nie było potrzeby udowadniania tego w drodze badań laboratoryjnych, zwłaszcza że nie ma przypadków fałszowania analogów sera poprzez nadanie serom nazwy analog sera. Organ wskazał również, że biorąc pod uwagę, iż w dniu kontroli w lokalu nie było sera, tylko jego analog o nazwie "[...] ", w łącznej ilości 15 opakowań zbiorczych (30 kg), a w ofercie sprzedaży zawartej w cenniku i karcie menu (dostępnej także na stronie internetowej kontrolowanego) nie "było potraw z udziałem analogów sera, tylko potrawy z udziałem sera, należy uznać, że stosowanie tego produktu do przygotowywania potraw zamiast zadeklarowanego sera, nie było zdarzeniem jednorazowym. Wskazał także, że bez znaczenia pozostaje - wbrew przekonaniu strony - w jakich ilościach i w jakim okresie produkt ten był stosowany w restauracji, oraz czy strona z tego tytułu mogła osiągnąć ewentualne korzyści finansowe. Okoliczności te nie mogły bowiem mieć wpływu na fakt, że w dniu kontroli produkt ten stosowano i to w celach podmiany. Organ odwoławczy uznał również, że organ I instancji nie dopuścił się wskazywanych w odwołaniu naruszeń przepisów postępowania a także art. 40a ust.1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej w zw. z art. 104 § 1 i 2 k.p.a., poprzez wymierzenie kary w wys. 7.000 zł, gdyż stwierdzenie-udowodnienie przez organ wprowadzenia do obrotu produktu zafałszowanego jest podstawą do nałożenia stosownej kary administracyjnej i bez znaczenia pozostaje czy stwierdzona nieprawidłowość powstała w wyniku celowego działania danego podmiotu, czy też nie, gdyż nie jest to przesłanką do odstąpienia od wymierzenia kary. Organ powołał się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2011 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1371/11). Organ wyjaśnił również, że okoliczności, na które strona powołuje się w odwołaniu (jak również w ww. pismach z [...] sierpnia i [...] listopada 2015 r.), że po zapoznaniu się z wynikami kontroli podjęła szereg działań mających na celu wyeliminowanie stwierdzonych nieprawidłowości i zapewnienie skuteczniejszego przestrzegania prawa żywnościowego (takich jak np. kontrola wewnętrzna, inwentaryzacja magazynu oraz prace nad nowym menu), aby w przyszłości nie występowały żadne nieprawidłowości, oraz że stwierdzone nieprawidłowości nie były wynikiem celowego działania, tylko powstały w wyniku błędów w komunikacji i zostały niezwłocznie usunięte, nie mają - wbrew przekonaniu strony - znaczenia dla oceny zasadności wymierzenia jej kary pieniężnej za nieprawidłowości stwierdzone w toku kontroli. Organ podkreślił, że strona jako profesjonalista na rynku była zobowiązana do znajomości i stosowania przepisów związanych z wykonywaną przez nią działalnością. Jak prawidłowo ustalił organ pierwszej instancji, zakwestionowana potrawa była wytwarzana i oferowana do sprzedaży w restauracji należącej do strony, a więc strona miała wiedzę na temat stosowanych do jej produkcji składników i możliwość ich zweryfikowania, w oparciu o deklaracje zawarte na etykietach opakowań zbiorczych, a mimo to, w jej oznakowaniu (cenniku i karcie menu) podała niezgodne z prawdą dane w zakresie składu. Deklaracja producenta na etykiecie opakowania zbiorczego wskazywała wyraźnie, że stosowany dla tej potrawy produkt to analog sera o nazwie "[...] ", o znacznie niższych walorach jakościowych niż ser. Strona mając tę wiedzę nie dokonała zmiany w oznakowaniu i podała jako składnik tej potrawy ser. Dodać należy, że obowiązek zapewnienia prawidłowego oznakowania przedmiotowej potrawy spoczywał wyłącznie na stronie, zważywszy, że była ona jednocześnie jej wytwórcą. Prezes UOKiK uznał również, że ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, organ pierwszej instancji uwzględnił wszystkie kryteria określone w art. 40a ust. 5 tej ustawy uznając, że wymierzona stronie kara będzie właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w sprzedaży były dostępne wyłącznie produkty odpowiadające jakości handlowej (w tym bez cech zafałszowania), a także będzie najmniej uciążliwa z możliwych dostępnych środków. Ponadto, spełni ona swoją funkcję prewencyjną, skłaniając stronę do przestrzegania przepisów o jakości handlowej, przede wszystkim z uwagi na wykazane powyżej niedopełnienie należytej staranności w zakresie zapewnienia rzetelnej informacji o składzie przedmiotowej potrawy. Tym samym wymierzenie stronie kary pieniężnej, o której mowa w art. 40a ust.1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, a także ustalenie jej wysokości, organ odwoławczy uznał za prawidłowe i zgodne z prawem. Niezgadzając się z powyższym orzeczeniem "D." S.A wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając: 1/ wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 27 u.i.h., polegającym na niewłaściwym zastosowaniu tych przepisów, tj.: - zaniechanie pobrania próbki produktu w postaci ujawnionego "[...] " i dokonanie analizy składu ze składem zadeklarowanym na oznakowaniu przez producenta; - założeniu, że oprócz kontrolowanej potrawy, pozostałe potrawy oferowane przez Skarżącą zawierały analog sera; - brak ustaleń w jakim okresie stosowano ww. produkty w lokalu gastronomicznym Spółki; 2/ wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 40a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 40a ust 5 ustawy o jakości handlowej w zw. z art. 104 §1 i 2 k.p.a. tj. wymierzenie Spółce kary pieniężnej w wysokości 7.000 zł, polegającym na: - niewłaściwym zastosowaniem się do wskazanego przepisu poprzez błędną ocenę przesłanek uzasadniających wymierzenie kary, w szczególności poprzez niewłaściwą ocenę stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia i zakresu naruszenia. - przekroczenie przez organ granic swobodnego uznania przy ocenie przesłanek uzasadniających wymierzenie kary i jej wysokość; 3/ wydanie zaskarżonej decyzji z nasuszeniem art. 7 § 1 i art. 8 k.p.a. zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji wyłącznie o ustalenia faktyczne dokonane podczas kontroli inspektorów [...] WIIH i oparciu rozstrzygnięcia wyłącznie na subiektywnym przekonaniu, naruszając tym samym ramy swobodnego uznania organu. Podnosząc wskazane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji a także o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK podtrzymał w całości argumentację zaprezentowana w skarżonym orzeczeniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2016 poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.- dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1 b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 kpa lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna, ponieważ organy rozpoznające sprawę nie naruszyły przepisów prawa wydając rozstrzygnięcia w obu instancjach. Sąd w działaniach organów wydających decyzje w niniejszej sprawie nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona argumentacja jest wyczerpująca. Skarżone orzeczenie wydane zostało na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej stanowiącego, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary nie niższej jednak niż 1.000 zł. Artykuł rolno-spożywczy zafałszowany został zdefiniowany w art. 3 pkt 10 w/w. ustawy, jako produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno–spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych, w szczególności jeżeli: a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą, c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. Obrotem w rozumieniu ustawy są stosownie do art. 3 pkt 4 czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 2 tego przepisu, a zatem rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. WEL 31 z 1 lutego 2002 r.). Z kolei czynnością w rozumieniu art. 3 pkt 8 powołanego rozporządzenia jest "wprowadzenie na rynek", które zgodnie z zawartą w tym przepisie definicją oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję lub inne formy dysponowania. Pojęcie wprowadzenia do obrotu dotyczy zatem każdego etapu obrotu i nie może być rozumiane tylko jako pierwsze wprowadzenie towaru na rynek. Taki też kierunek wykładni prezentowany jest w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 listopada 2006 r. w sprawie C 315/05 (Dz. U. C 331 z 30 grudnia 2006 r.) wydanym w trybie prejudycjalnym, w którym wskazano, że wprowadzający do obrotu może być odpowiedzialny za jakość nawet w sytuacji, gdy jako zwykły dystrybutor wprowadza do obrotu produkt w postaci dostarczonej do producenta. Należy również dodać że w myśl art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie w świetle powołanych przepisów oraz zgromadzonego materiału dowodowego organy prawidłowo uznały, że skarżącą należy uznać za wprowadzającą do obrotu zakwestionowany produkt spożywczy o nazwie "Pizza Capricciosa", która jak prawidłowo ustalił organ, zgodnie z ofertą sprzedaży zawartą w cenniku i karcie menu restauracji "[...]" położoną w [...] przy ul. [...] i należącą do przedsiębiorcy "D." S.A., winna zawierać szynkę, pieczarki, sos pomidorowy i ser. Tymczasem jak wynika z ustaleń organu dokonanych podczas przeprowadzonej kontroli do produkcji w/w pizzy nie użyto sera lecz jego analogu o nazwie "[...]", co organ ustalił w oparciu o: - oświadczenie kierownika zakładu złożone w dniu [...] lipca 2015r. (karta 38), umocowanego do reprezentowania podmiotu podczas kontroli (upoważnienie z dnia [...] lipca 2015r. w aktach – karta nr.38); - protokół kontroli, który został podpisany przez osobę umocowaną do działania w imieniu kontrolowanego tj. K. K., a w którym stwierdzono, że na stanie restauracji nie było sera, tylko produkt, który zgodnie z deklaracją znajdującą się na etykiecie opakowania zbiorczego nosił nazwę "[...]" i był to produkt podpuszczkowy, parzony, niedojrzewający, o masie 2 kg i składzie: mleko pasteryzowane, tłuszcz roślinny palmowy, sól, zakwas z czynnych kultur bakteryjnych, podpuszczka, regulator kwasowości E260; - faktury VAT okazane podczas kontroli, z których wynika, że na potrzeby produkcji potraw oferowanych w tej restauracji w okresie od [...] maja do [...] lipca 2015r. zakupiono łącznie w ramach 17 dostaw: 528 kg. w/w produktu o nazwie "[...]" (264 opakowań zbiorczych o masie netto 2 kg). Prawidłowość powyższych ustaleń potwierdza również sama skarżąca wskazując w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015r. ( karta 64-66, str. 2 pisma), że stwierdzone przez organ nieprawidłowości (tj. użycia zamiast deklarowanego sera, analogu) było wynikiem błędu w komunikacji pomiędzy poszczególnymi działami spółki, gdyż użycie w menu słowa "ser" było niefortunnym skrótem myślowym użytym przez twórców karty dań, bez zamiaru wprowadzenia w błąd oraz bez znajomości konsekwencji prawnych. W piśmie nadmieniono również, że nieprawidłowość ta została już usunięta. A zatem dokonane przez organ ustalenia wskazują, że doszło do wprowadzenia do obrotu zafałszowanej potrawy (artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego), gdyż wprowadzony do obrotu produkt "Pizza Capricciosa" nie zawierał deklarowanego sera, co potwierdza oświadczenie osoby umocowanej występującej podczas kontroli w imieniu skarżącej, jak również wskazane powyżej wyjaśnienia zawarte w piśmie skarżącej z dnia [...] sierpnia 2015r. Sąd zauważa przy tym, że powołany powyżej przepis art. 40a ust. 1 pkt 4 w/w ustawy nie uzależnia nałożenia kary od stwierdzenia winy po stronie dystrybutora, we wprowadzeniu do obrotu zafałszowanego artykułu. Odpowiedzialność określona w tym przepisie ma charakter obiektywny i przesłanką jej przyjęcia jest tylko fakt wprowadzenia do obrotu. Zatem samo stwierdzenie - udowodnienie faktu wprowadzania zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego do obrotu jest przesłanką wystarczającą do nałożenia stosownej kary. Nie ma przy tym znaczenia czy zafałszowanie nastąpiło z winy (umyślnej lub nieumyślnej) danego podmiotu, czy też nie. Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nie przewiduje możliwości badania przez organy Inspekcji Jakości Handlowej istnienia winy, bądź jej braku po stronie podmiotu, u którego wykryto zafałszowany artykuł. Zatem dowiedzenie, że jakiś podmiot - w tym przypadku skarżąca spółka - wprowadza do obrotu zafałszowane artykuły rolno-spożywcze powoduje konieczność nałożenia przez właściwy organ Inspekcji Handlowej kary pieniężnej, która jest karą administracyjną. Stwierdzenie wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego przez podmiot obliguje organ do wymierzenia temu podmiotowi kary. W niniejszej sprawie organ wymierzył kare w wysokości 7.000 zł. Wysokość nałożonej kary pieniężnej nie budzi wątpliwości Sądu. Wymierzając przedmiotową karę organ uwzględnił bowiem przesłanki wskazane w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej. Przepis ten określa, że przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej organ winien uwzględnić stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów oraz przychodu, a także wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych. W niniejszej sprawie organ oceniając stopień szkodliwości czynu oraz zakres naruszenia uznał je za wysokie przy czym dokonał szczegółowego uzasadnienia zajętego stanowiska w skarżonym orzeczeniu w szczególności podkreślając, że: - oceniając stopień szkodliwości czynu uwzględnił, że stwierdzona nieprawidłowość polegała na podaniu w jej oznakowaniu (cenniku i karcie menu) niezgodnych z prawdą danych w zakresie składu, co wprowadzało konsumentów w błąd co do charakteru i składu produktu i godziła istotnie w ich interesy, uniemożliwiając im dokonanie właściwego wyboru produktu, zgodnie z ich oczekiwaniami. Przedmiotowa potrawa została bowiem wytworzona z innego, tańszego składnika, niż zadeklarowany w jej oznakowaniu, a konsumenci nie byli o tym poinformowani. Użycie tańszego składnika zamiast deklarowanego zdaniem organu naruszało również interes ekonomiczny konsumentów, którzy mają prawo do bezpieczeństwa ekonomicznego i zdrowotnego i których częścią składową jest podejmowanie świadomych wyborów, co nie było możliwe w niniejszej sprawie, gdyż skarżąca nie podała rzetelnej informacji o składzie produktu; - oceniając zakres naruszenia uwzględnił, że stwierdzona niezgodność wskazywała na istotne naruszenie jakości handlowej z punktu widzenia interesów i praw konsumentów, gdyż naruszone zostały przepisy unijne w zakresie ochrony oznaczeń produktów mlecznych oraz rzetelnego informowania konsumentów o składzie oferowanych im potraw. Organ miał na względzie również fakt , iż mimo że ustalenia dotyczące zafałszowania produktu dotyczyły tylko jednego zakupionego produktu, to w ofercie sprzedaży znajdowały się także inne potrawy do których dodawany był analog sera zamiast deklarowanego sera (wynika to z oświadczenia z dnia [...] lipca 2015r. złożonego przez osobę umocowaną do działania w imieniu skarżącej oraz protokołu kontroli gdzie znajduje się zapis iż na stanie restauracji nie stwierdzono sera o którym mowa w karcie). Organ w tym zakresie uwzględnił również fakt, że kontrola została podjęta w związku ze skargą konsumentów zgłoszoną do Stowarzyszenia Konsumentów Polskich, z której wynika, że tego rodzaju praktyka jest powszechnie stosowana przez sieć restauracji "D." a co pośrednio potwierdza treść pisma z dnia [...] sierpnia i [...] listopada 2015r. (pisma gdzie skarżąca wskazuje na podjęte działania dotyczące zmiany treści cennika i karty menu). Oceniając z kolei dotychczasową działalność tego podmiotu organ uwzględnił, że wobec strony nie było prowadzone postępowania administracyjnego z tytułu naruszenia przepisów o jakości handlowej. Przy ocenie wielkości obrotu oraz przychodu tego podmiotu miał na względzie, że skarżąca nie złożyła mimo stosownego wezwania, żadnych informacji w tym zakresie dot. roku 2014 przy czym wziął również pod uwagę, że dane te znane są organom Inspekcji Handlowej, gdyż żądane przez organ informacje zostały przez podmiot złożone do innego postępowania prowadzonego przez organy Inspekcji Handlowej (sprawa sygn. [...]) i dlatego przy uwzględnieniu tych danych zakwalifikował skarżącą do grupy pozostałych przedsiębiorców), w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej – prawidłowości ustaleń w tym zakresie skarżąca nie neguje. Oceniając wartość kontrolowanych artykułów rolno-spożywczych organ uwzględnił zarówno wartość potrawy zafałszowanej jak również wartość zakupionego analogu sera używanego w zafałszowanej potrawie. Sąd stwierdza również, że nałożona skarżoną decyzją na Spółkę kara pieniężna mieści się w przedziale przewidzianym w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej. Tym samym brak jest podstaw do uznania, iż jej wysokość została określona w sposób nieprawidłowy. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, Sąd uznał je za niezasadne. Nie ma racji bowiem skarżąca zarzucając naruszenie: Ad. 1 - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 27 u.i.h., gdyż zdaniem sądu, w niniejszej sprawie skarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w oparciu o prawidłowo przeprowadzoną kontrolę z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, na co wskazywano powyżej. Przy czym zauważyć wypada, że rację ma skarżący wskazując, iż w niniejszej sprawie nie zostały pobrane podczas kontroli próbki wskazanego wyżej analogu sera. Jednakże pobranie powyższych próbek analogu sera w niniejszej sprawie należy uznać za bezcelowe, bowiem w sprawie nie chodzi o zafałszowanie analogu sera lecz o zafałszowanie "Pizzy Capricciose", która nie zawierała deklarowanego sera. Racje ma przy tym organ wskazując, iż zgromadzony materiał dowodowy (oświadczenie osoby umocowanej do reprezentowania kontrolowanej spółki, zdjęcie etykiety opakowania zbiorczego zawierającej skład produktu dodanego do zakupionej przez kontrolujących "Pizzy Capricciosa" tj. "[...]", protokół z kontroli gdzie kontrolujący szczegółowo opisano czynności sporządzania "Pizzy Capricciosa", faktury VAT) jednoznacznie potwierdzał, że użyty do produkcji "Pizzy Capricciosa" produkt nie jest deklarowanym w ofercie (karcie oraz w cenniku) serem. Tym samym prawidłowo przyjął organ, że niecelowym i narażającym kontrolowanego na dodatkowe koszty byłoby podejmowanie dodatkowych czynności kontrolnych, wynikających z art. 16 ust.1 pkt 10 u.i.h., polegających na pobraniu do badań próbek produktu o nazwie "[...]", aby ustalić jego rzeczywisty skład, skoro informacje te jednoznacznie wynikały z deklaracji producenta tego produktu na etykiecie opakowania zbiorczego. Z deklaracji tej wynikało, że produkt ten nie jest serem, tylko jego analogiem, zawierającym w składzie m. in. tłuszcz roślinny palmowy. Tymczasem wymagania jakościowe dla sera zostały określone w szczególności w pkt 2,5 i 6 części III załącznika VII do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiającego wspólną organizację rynku produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz.U.UE L 347 z 20.12.2013 s. 671 ze zm.), w których wskazano, że nazwa ser jest zastrzeżona dla przetworu mlecznego, czyli produktu otrzymywanego wyłącznie z mleka i jest stosowna na wszystkich etapach obrotu. Sąd wskazuje przy tym, że próbki produktu winny być pobierane do badań w celu ustalenia, czy produkt spełnia wymagania jakościowe określone w przepisach o jakości handlowej oraz zadeklarowane przez producenta w jego oznakowaniu. A zatem pobranie wskazanych prób i przeprowadzenie stosownych badań laboratoryjnych mogłoby jedynie wykazać, czy wskazany produkt spełnia wymagania jakościowe określone w przepisach o jakości handlowej oraz zadeklarowane przez producenta. Powyższe ustalenie nie zmieniłoby w żaden sposób sytuacji skarżącego, który jak zostało wykazane, do produkcji "Pizzy Capricciosa" nie użył deklarowanego w ofercie ( cennik i karta) sera. Brak jest przy tym jakichkolwiek podstaw by przypuszczać aby producent analogu sera, który niewątpliwie jest produktem tańszym niż ser, dokonywał jego zafałszowania poprzez nadanie produktowi nazwy analog sera, jeśli w opakowaniu znajdowałby się ser. Zdaniem sądu gdyby produkt ten był serem to informacja na ten temat byłaby podana przez producenta w jego oznakowaniu, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Sąd jedynie na marginesie wskazuje, że jeżeli strona miała jakiekolwiek wątpliwości, że produkt o nazwie "[...]" nie jest produktem, którego skład opisano na etykiecie, miała możliwość zgodnie z przepisem art. 20 ust.2 ustawy o Inspekcji Handlowej zgłosić zastrzeżenia co do ustaleń kontroli, zgłaszając je bezpośrednio do protokołu kontroli lub wnosząc je na piśmie w terminie 7 dni od dnia przedstawienia tego protokołu do podpisu. Pouczenie o takiej możliwości, jak wynika z treści protokołu, który został przez stronę skarżącą podpisany bez uwag, znajdowało się w nim. Strona jednak nie złożyła tego rodzaju zastrzeżeń zarówno w protokole, jak również w terminie 7 dni od przedstawienia protokołu do podpisu. Sąd uznał również, że organ miał podstawy do przypuszczeń, iż wskazany wyżej analog sera jest stosowany i w innych potrawach nie tylko w skontrolowanej "Pizzy Capricciosa". Wskazują na to zebrane w sprawie dokumenty (np. faktury VAT, oświadczenie Pani K. K., protokół z kontroli a także skarga złożona do Stowarzyszenia Konsumentów Polskich). Przy czym podkreślić wypada, że na skarżącą została nałożona kara za zafałszowanie 1 potrawy a nie wielu potraw. Sąd uznał w niniejszej sprawie za bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy okoliczność dotyczącą braku ustalenia w jakim okresie stosowany był w restauracji wyżej wskazany analog sera. Należy bowiem wskazać, że do uznania, iż doszło do zafałszowania produktu rolno-spożywczego a co za tym idzie do obligatoryjnego obowiązku wydania przez organ decyzji nakładającej karę wystarcza, że w dniu kontroli był stosowany lub zastosowany (nawet tylko do jednej potrawy) w/w analog sera skoro zgodnie z ofertą w składzie danej potrawy nie był on ujęty. Ad.2 - art. 40a ust.1 pkt 4 w związku z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej oraz art. 104 § 1 i 2 k.p.a. , gdyż w ocenie Sądu, na co wskazano powyżej, zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że skarżąca spółka dopuściła się naruszenia zakazu zawartego w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej wprowadzając do obrotu zafałszowany artykuł rolno-spożywczy tj. "Pizze Capricciose" nie zawierającą deklarowano sera lecz analog sera. Wobec tego organ prawidłowo nałożyć na nią karę administracyjną - karę pieniężną w wysokości wskazanej w tym artykule. Organy wymierzając karę prawidłowo uwzględniły również wskazane w ust. 5 art. 40a w/w ustawy przesłanki. Stopień szkodliwości czynu oraz zakres naruszenia oznaczając na poziomie najwyższym. Zdaniem Sądu naruszenie praw i interesów konsumentów oraz wprowadzenie konsumenta w błąd nie mogło być oznaczone na innym poziomie jak najwyższy, bowiem ochrona interesów konsumenta jest nadrzędnym celem. Odniosły się także do pozostałych kryteriów; tj. stopnia zawinienia, dotychczasowej działalność skarżącej spółki na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość jej obrotu (wskazanego w piśmie z dnia [...] września 2015r. (karta 116)– podając, że wymierzona kara pieniężna jest adekwatna. Mając powyższe na względzie sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, co zarzuciła skarżąca spółka w skardze. Sposób wymierzenia i wyliczenia nałożonej kary był zgodny z art. 40a ust. 5 powołanej ustawy i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W tym zatem zakresie zaskarżona decyzja również znamion wadliwości nie nosi. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło