II SAB/Kr 169/15
WyrokWSA w Krakowie2015-10-23
Skład orzekający: Andrzej Irla, Aldona Gąsecka-Duda, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Starosta prowadził postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z naruszeniem zasady szybkości postępowania, a jeśli tak, to czy naruszenie to miało charakter rażący?Ratio decidendi
Sąd stwierdził przewlekłość postępowania, uznając, że okres od połowy grudnia 2014 r. do 11 maja 2015 r. był okresem bezczynności organu, podczas którego nie podjęto żadnych istotnych czynności wyjaśniających. Sąd uznał, że powoływanie się przez organ na konieczność sporządzenia operatu szacunkowego oraz wyczekiwanie na wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie stanowiło wystarczającego uzasadnienia dla braku aktywności organu w tym okresie. Jednocześnie sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę stosunkowo krótki okres przewlekłości oraz fakt, że organ powoływał się na okoliczności, które w innych sprawach mogłyby uzasadniać dłuższe postępowanie.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Po wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy, skarżący wnieśli zażalenie na przewlekłość postępowania, które zostało uznane za nieuzasadnione przez Wojewodę. Następnie Starosta wydał decyzję odmawiającą przekształcenia. Skarżący domagali się stwierdzenia przewlekłości postępowania i rażącego naruszenia prawa. W uzasadnieniu skargi wskazali na opieszałość organu w załatwieniu sprawy przez okres 9 miesięcy, kwestionując potrzebę sporządzenia operatu szacunkowego i wyczekiwania na wyrok Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził przewlekłość prowadzenia postępowania, stwierdził, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Starosty na rzecz skarżących kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2015 r. sprawy ze skargi L. G. i P. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę [...] w przedmiocie załatwienia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności I. stwierdza przewlekłość prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Starosty Powiatu [...] solidarnie na rzecz skarżących L. G. i P. G. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. WSA/wyr.1a - sentencja wyroku (tryb uproszczony)
L. G. i P. G. w dniu 20 sierpnia 2015 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Starostę w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących działki nr [...] i [...], domagając się stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania oraz stwierdzenia, że przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że w dniu 5 grudnia 2014 r. złożyli wniosek o przekształcenie ww. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a Starosta pismem z dnia 22 grudnia 2014 r. wyznaczył termin do załatwienia sprawy na dzień 31 marca 2015 r. Skarżący w dniu 20 maja 2015 r. wnieśli zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania, a Wojewoda postanowieniem z dnia 1 lipca 2015 r. uznał to zażalenie za nieuzasadnione. Dnia 8 lipca 2015 r. Starosta wydał w sprawie decyzję. W ocenie skarżących organ I instancji naruszył zasadę szybkości postępowania, a sprawa ta w sposób opieszały była prowadzona przez okres 9 miesięcy. Niezasadnym było wyznaczanie biegłego celem wykonania operatu szacunkowego, a samo wezwanie wnioskodawców do potwierdzenia przesłanek przekształcenia nastąpiło 15 lipca 2015 r. (powinno być 11 maja 2015 r.) i to kilka miesięcy po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. Starosta naruszył zasadę takiego skoncentrowania materiału dowodowego w tej sprawie, aby jak najszybciej mogła być wydana decyzja. W ocenie skarżących wielce wątpliwym było wyznaczanie biegłego w tej sprawie celem sporządzenia operatu szacunkowego, skoro wartość przedmiotowych nieruchomości wynikała z aktualizacji opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustalonej w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 października 2014 r.
W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie. Starosta stwierdził, że skarżący nabyli niezabudowaną działkę [...] na podstawie umowy notarialnej Rep. [...] z dnia 22 grudnia 2004 r., a działkę [...] na podstawie umowy notarialnej Rep. [...] z dnia 7 kwietnia 2015 r. Działka ta była zabudowana budynkiem o powierzchni zabudowy 2265 m2 oraz budowlami, które stanowiły odrębną własność. Nabycie nieruchomości nastąpiło na cele związane z działalności gospodarczą prowadzoną przez L. G.. Działka [...] została nabyta od Firmy sp. z o.o. w likwidacji, a działka [...] od Zakładów "[...]" S.A. z kompleksu nieruchomości przemysłowych tej firmy.
W postanowieniu z dnia 11 grudnia 2014 r. określono termin załatwienia sprawy na dzień 31 marca 2015 r. ze względu na konieczność wykonania operatu szacunkowego.
W piśmie z dnia 23 grudnia 2014 r. skarżący powołując się na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie sygn. akt II SA/Ol 338/10 z dnia 8 czerwca 2010 r. informowali, że nie zachodzi konieczność sporządzania nowego operatu szacunkowego, ze względu na fakt, iż w terminie dwóch lat przed złożeniem wniosku, aktualizacja została dokonana. Skarżącym złożone zostało wypowiedzenie - oferta z dnia 16 grudnia 2013 r. co do którego skarżący złożyli wniosek iż aktualizacja we wskazanej wysokości jest nieuzasadniona. W orzeczeniu z dnia 6 października 2014 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, iż aktualizacja opłaty z tytułu użytkowania wieczystego wyżej opisanej nieruchomości jest nieuzasadniona. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż operat szacunkowy wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego A. M. nie oddaje w swej treści i ustaleniach właściwości i cech nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, a co się z tym wiąże nie ustala w sposób prawidłowy wartości przedmiotowej nieruchomości przy uwzględnieniu jej potencjału. W związku z tym nie może on stanowić podstawy do dokonania aktualizacji, a więc aktualizacja nie została dokonana. W orzeczeniu tym nie stwierdzono, iż ustala się opłatę z tytułu użytkowania wieczystego powyższej nieruchomości w dotychczasowej wysokości. Natomiast do określenia wysokości opłaty z tytułu przekształcenia, przyjmując nawet, iż była dokonana aktualizacja, konieczne jest uzyskanie opinii rzeczoznawcy majątkowego do określenia na podstawie wartości z aktualizacji, wartości nieruchomości gruntowej jako przedmiotu prawa użytkowania wieczystego.
W związku z zadaniami wynikającymi z realizacji ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, Starosta z dniem 25 marca 2015 r. zawarł z rzeczoznawcą majątkowym umowę o wykonywanie operatów szacunkowych na potrzeby realizacji tych zadań w 2015 r., przy czym postępowanie o wyłonienie podmiotu wykonującego operaty szacunkowe w trybie zamówień publicznych rozpoczęło się z dniem 27 lutego 2015 r., po uzyskaniu potwierdzenia o możliwości dysponowania środkami przydzielonymi z budżetu Wojewody na ten cel.
W orzeczeniu sygn. akt K 29/13 z dnia 10 marca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 187, poz. 1110) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W praktyce oznaczało to, iż z dniem publikacji ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, następuje powrót do pierwotnego brzmienia ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Brzmienie to przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jedynie osobom fizycznym, które w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonym pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych. Z żądaniem przekształcenia mogą również wystąpić osoby fizyczne będące następcami prawnymi wskazanych wyżej osób.
Z ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego wyniknęła konieczność wykonania przez organ ponownej analizy wszystkich złożonych i nie załatwionych do tej pory wniosków o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz zgromadzenie dodatkowego materiału dowodowego.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2005 r. Nr 175, poz. 1459 z późn. zm.) osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych, mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności
Mając powyższe na uwadze, po ponownej analizie wniosku skarżących Starosta stwierdził, iż skarżący są osobami fizycznymi, a więc spełniają warunek wynikający z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., jednakże konieczne było ustalenie, czy nieruchomość w dacie 13 października 2005 r. była zabudowana na cele mieszkaniowe lub garażami lub była nieruchomością rolną albo była przeznaczona na te cele. W piśmie z dnia 3 czerwca 2015 r. Urząd Miasta poinformował, iż na dzień 13 października 2005 r. działki [...] i [...] nie były objęte żadnym planem zagospodarowania przestrzennego ani też nie były wydane żadne decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego obowiązujące w tej dacie. W 2008 r. wydano decyzję ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla zmiany sposobu użytkowania zakładu [...] na zakład [...] na działce [...] i [...], a w 2010 r. dla budowy hali produkcyjno - magazynowej na działce [...].
Pismem z dnia 11 maja 2015 r. Starosta wystąpił do skarżących o uzupełnienie wniosku poprzez złożenie oświadczenia, że nieruchomości objęte wnioskiem były w dacie 13 października 2005 r. zabudowane na cele mieszkaniowe lub garażem. W odpowiedzi skarżący w dniu 15 czerwca 2015 r. pisemnie poinformowali, że na działce [...] we wskazanej dacie znajdował się budynek garażowy zbudowany z cegły, na dowód czego przedłożono fotografię oraz kserokopię zachowanego planu, stanowiącego element projektu technicznego posadowionego na gruncie. W związku ze stwierdzonymi rozbieżnościami w informacjach udzielonych przez wnioskodawców oraz informacjami przekazanymi w piśmie przez Urząd Miasta, organ zwrócił się do skarżących o ich wyjaśnienie i przedłożenie stosownych dokumentów.
Biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy oraz uznając, że skarżący nie przedłożyli żadnych innych dowodów i nie wyjaśnili rozbieżności, w dniu 8 lipca 2015 r. wydana została decyzja o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości objętych wnioskiem.
Starosta wskazał, że także po otrzymaniu odwołania od ww. decyzji z 8 lipca 2015 r. ponownie przeanalizował wszystkie zgromadzone dokumenty i odnosząc się do zarzutów użytkownika wieczystego stwierdził, że zgodnie z umową notarialną działka [...] była niezabudowana, a dane w ewidencji gruntów wskazują, że budynek o pow. zabudowy 950 m2 został wzniesiony w 2011 r. co potwierdza informacja zawarta w piśmie Urzędu Miasta Miasto - decyzja WZIZT została wydana 18 lutego 2010 r. znak: [...] na budowę hali przemysłowej, tymczasem użytkownik wieczysty podnosi w odwołaniu, że w dacie 13 października 2005 r. znajdował się tam garaż, co jest niezgodne ze stanem faktycznym. Informacje o tym, że w dniu 13 października 2005 r. budynek znajdujący się na działce [...] był wykorzystywany jako garaż są w sprzeczności z posiadanymi dokumentami, mianowicie pismem Urzędu Miasta o wydaniu w dniu 7 maja 2008 r. decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu znak: [...] o zmianie sposobu użytkowania dla zakładu [...] na zakład [...] z której nie wynika, że wcześniej, tj. w latach 2004-2008 był tam garaż, co oznacza brak ciągłości w dokumentach. Przedłożona kserokopia planu zawiera datę 1976 r., a w ewidencji budynków data budowy budynku znajdującego się na działce [...] określona jest na 1960 r., ponadto powierzchnia zabudowy odczytana z planu nie jest zgodna z powierzchnią budynku określoną w umowie notarialnej na planie nie ma usytuowania tego budynku na działce, a więc nie można jednoznacznie stwierdzić czy to ten sam budynek, ponadto na planie tylko jedno pomieszczenie określone jest jako "pom. [...]", a dwa pozostałe są określone jako "magazyn". Starosta wskazał, że wnioskodawcy nie złożyli oświadczenia, że budynek znajdujący się na działce [...] był wykorzystywany wyłącznie jako garaż, a fakt, iż byli użytkownikami samochodów nie potwierdza wykorzystywania budynku na działce [...] jako garażu. To zaś uzasadnia, że działka [...] była niezabudowana w dacie 13 października 2005 r. i brak było obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dla niej, a decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu na jej zabudowę była wydana dopiero w 2010 r., a tym samym wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie mógł zostać rozpatrzony pozytywnie.
Starosta wyjaśnił, iż prowadząc postępowanie miał na uwadze szybkie załatwienie sprawy, niemniej niezbędne było wyczerpujące ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, aby nie narazić się na zarzut braku trafności i celowości rozstrzygnięcia. Zarzut przewlekłości postępowania w związku z prowadzeniem przedmiotowej sprawy zdaniem organu nie ma uzasadnienia. Działania organu zmierzające do powołania rzeczoznawcy majątkowego do ustalenia opłaty były celowe - zgodnie bowiem z § 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109 z późn. zm.), przy określaniu wartości nieruchomości gruntowej jako przedmiotu prawa użytkowania wieczystego do celów, o których mowa w art. 33 ust. 3 i art. 69 ustawy o gospodarce nieruchomościami (do których odsyła art. 4 ust. 13 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności), wartość tę określa się jako iloczyn wartości nieruchomości gruntowej niezabudowanej jako przedmiotu prawa własności i współczynnika korygującego - zgodnie ze wzorem zamieszczonym w § 29 ust. 3 ww. rozporządzenia. Przyjmując nawet, iż gdyby w przedmiotowej sprawie miał zastosowanie art. 4 ust. 13 ustawy przekształceniowej, to ustalenia wartości współczynnika korygującego musiał dokonać rzeczoznawca majątkowy, następnie dokonać stosownego przemnożenia wartości, a swoje ustalenia we wskazanym zakresie przedstawić w formie operatu szacunkowego.
Podejmowanie w toku postępowania działań do wyjaśnienia i załatwienia sprawy było niezbędne w myśl art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Działania te nie były niesprawne, jak również nieskuteczne. Postępowanie było prowadzone we wskazany sposób, przy tym nie miały miejsca czynności pozorne, czy w bardzo dużych odstępach czasu. Brak było zaistnienia zwłoki nieuzasadnionej. O nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia. Zdaniem organu pomimo trwania postępowania przez wskazany okres, poszczególne czynności były podejmowane w sposób właściwy, bez nadmiernej nieuzasadnionej zwłoki. Nadto organ nie podejmował czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy, tj. takich które byłyby nieistotne dla merytorycznego załatwienia sprawy. Z uwagi na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. prowadzenie postępowania nie mogło zakończyć się wcześniej, jak pierwotnie przewidywano, ponieważ wymagane było podjęcie nowych czynności.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, wskazano iż długi czas trwania postępowania nie może być utożsamiany z przewlekłością postępowania (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2010 r. sygn. akt II GPP4/10, opub. w Lex nr 742774). Nie bez znaczenia pozostaje także i to, że przewlekłość postępowania jest pojęciem względnym. Ma ono miejsce gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy jest rażąca i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. W niniejszej sprawie powyższe zdaniem organu nie miało miejsca. Nadto organ podnosi, iż przywołane orzeczenia przez stronę skarżącą nie są adekwatne do przedmiotowej sprawy i dotyczą zupełnie odmiennych stanów faktycznych.
Starosta stwierdził, że postępowanie w tej sprawie nie trwało dłużej niż było to konieczne do wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art.3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a, czyli w przypadkach, gdy sprawa powinna być załatwiona przez wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz przez inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Skarga została poprzedzona zażaleniem wniesionym zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a.
W sprawie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy taka przewlekłość miała miejsce i czy przewlekłość ta miała postać rażącego naruszenia prawa. Ocena tej kwestii wymaga przedstawienia czynności podejmowanych w sprawie przez organ.
Jak wynika ze skargi i zgromadzonych w sprawie akt, zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania dotyczy okresu 8 grudnia 2015 r. (data złożenia wniosku) do dnia 8 lipca 2015 r., kiedy to Starosta wyda w sprawie decyzję.
Pomiędzy stronami nie budzą wątpliwości czynności podejmowane przez Starostę w tym okresie. Starosta postanowieniem z dnia 11 grudnia 2014 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania i wyznaczył termin jego załatwienia na dzień 31 marca 2015 r. Jako uzasadnienie wyznaczonego terminu Starosta podał konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz wykonania operatu szacunkowego. Jak później wyjaśnia to Starosta, w budżecie Powiatu nie było środków w 2014 r. na zapłatę za wykonanie operatów szacunkowych na potrzeby ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83). Środki te uzyskał Starosta dopiero w lutym 2015 r. Jak wynika z akt sprawy, Starosta pismem z dnia 11 maja 2015 r. wezwał wnioskodawców do uzupełnienia wniosku o złożenia oświadczenia co do charakteru zabudowy (celem mieszkalne lub garaże) ww. działek. W tej samej dacie – 11 maja 2015 r. Starosta wysłał także pismo do Prezydenta Miasta o udzielenie informacji co do treści planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego działki nr [...] i [...] lub wydania decyzji ustalających warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla tych działek. Na to pismo Starosta otrzymał odpowiedź od Prezydenta Miasta dnia 10 czerwca 2015 r. oraz z dnia 17 czerwca 2015 r. Skarżący na pismo organu z dnia 11 maja 2015 r. udzielili odpowiedź w dniu 15 czerwca 2015 r.
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 20 maja 2015 r. skarżący wnieśli zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na przewlekłość (i bezczynność) Starosty w tej sprawie. Zażalenie to pismem z dnia 27 maja 2015 r. zostało przez Starostę skierowane wprost do Wojewody jako organu właściwego do jego załatwienia. Zażalenie to zostało załatwione postanowieniem Wojewody z dnia 1 lipca 2015 r. Starosta wydał decyzje w sprawie w dniu 8 lipca 2015 r.
Na podstawie stanu sprawy należy stwierdzić, że Starosta pozostawał w stanie przewlekłego prowadzenia postępowania w okresie od połowy grudnia 2014 r. do dnia 11 maja 2015 r., kiedy to w istocie podjęto czynności w sprawie i organ ustalał istotne dla sprawy okoliczności. W tym okresie (od 11 maja 2015 r. do 8 lipca 2015 r.) nagromadzenie czynności dowodowo-wyjaśniających prowadzonych przez organ administracyjny należy uznać za prawidłowe. Dodatkowo w tym okresie (od 20 maja 2015 r. do 1 lipca 2015 r.) skarżący wnieśli zażalenie na przewlekłość (i bezczynność) prowadzonego postępowania, co niewątpliwie mogło ograniczyć czas rozpoznania sprawy. Organ odwoławczy rozpoznając zażalenie winien mieć wgląd w toczące się postępowanie, co z kolei powinno prowadzić do konieczności chociażby tylko przejściowego przekazywania akt Wojewodzie. Jak wynika z akt sprawy Starosta część akt sprawy przekazał Wojewodzie celem załatwienia ww. zażalenia
Sąd nie uznał za dostatecznie wyjaśniające w sprawie stanowisko Starosty, eksponujące konieczność sporządzenia w tej sprawie operatu szacunkowego oraz konieczność wyczekiwania na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13, w którym Trybunał orzekł o niezgodności z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w zakresie, w jakim przepis ten przyznawał uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 187, poz. 1110).
Jak bowiem wynika z akt sprawy, powołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie miał w tej sprawie zastosowania. Nie było bowiem sporne, kiedy skarżący uzyskali prawo użytkowania wieczystego ww. działek. Także kwestia sporządzenia operatu szacunkowego na potrzeby tego postępowania nie miała znaczenia, skoro Starosta do rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy nie potrzebował takiego operatu. Sąd w tej sprawie nie ocenia, czy rzeczywiście taki operat nie powinien być sporządzony, wówczas bowiem przekroczony byłby zakres rozpoznawania tej sprawy.
Zgodnie z art. 35 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Terminy te dotyczą także i takich spraw, które wymagają przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Zgodnie natomiast z art. 35 § 5 K.p.a. do terminów załatwienia sprawy administracyjnej, do których nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
Przewlekłość prowadzenia postępowania przez organ ma miejsce wtedy, gdy organ ten nie podejmuje czynności dowodowych zmierzających do możliwe szybkiego, a przynajmniej racjonalnego załatwienia sprawy, albo też podejmuje takie czynności, ale mają one charakter pozorny i nie zmierzają do ustalania istotnych okoliczności w danej sprawie. Przewlekłość postępowania ma miejsce także wówczas, gdy wprawdzie organ podejmuje działania zmierzające do załatwienia sprawy, ale czyni to w sposób bardzo opieszały a nakładane na strony obowiązki obarczone zostają nieproporcjonalnie długim okresem czasu.
W ocenie Sądu okres za okres od połowy grudnia 2014 r. do 11 maja 2015 r. należy przypisać organowi I instancji przewlekłe prowadzenie sprawy. W tym bowiem czasie Starosta nie podjął żadnych czynności dotyczących tej sprawy lub mających w tej sprawie znaczenie. To zaś oznacza, ze wyznaczony w grudniu 2014 r. okres załatwienia sprawy (do końca marca 2015 r.) z powodu konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego nie miał na celu wyjaśnianie sprawy, skoro organ nie podejmował czynności wyjaśniających. Automatyczne niepodejmowanie czynności w sprawach, do których tylko hipotetycznie może odnosić się wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie jest prawidłowym załatwianiem spraw. Gdyby Starosta w tej sprawie należycie zbadał stan faktyczny, to wówczas ustaliłby ponad wszelką wątpliwość, że rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego nie będzie miało znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. Powołanie się na konieczność sporządzenia operatu szacunkowego miałoby znaczenie tylko wówczas, gdyby w ogóle taki operat był niezbędny do załatwienia sprawy, a tak w tej sprawie nie było.
Tym samym niewątpliwie został przekroczony maksymalny 2-miesięczny termin załatwienia sprawy i to przekroczenie nie miało uzasadnienia.
Należy przy tym jeszcze raz podkreślić, że Sąd ocenia w tej sprawie tylko przewlekłość postępowania. Nie obejmuje swoją oceną zasadności sposobu zakończenia postępowania decyzją z 8 lipca 2015 r., ani tym bardziej nie ocenia treści tej decyzji.
Sąd stwierdził, że postępowanie w tej sprawie nie było prowadzone z rażącym naruszeniem prawa. Na taką ocenę ma wpływ i stosunkowo krótki okres przewlekłości (a w zasadzie bezczynności w sprawie organu – trwający ponad 4 miesiące) oraz wprawdzie niezasadne, ale jednak powoływanie się przez organ na te okoliczności, które wskazują na przewlekłość postępowania, ale nie rażącą przewlekłość. Dotyczy to wyczekiwania na wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz wybór biegłego celem wykonania operatów szacunkowych, które zasadniczo w tego typu sprawach są konieczne.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 210 § 2 P.p.s.a. Sąd z urzędu zasądził na rzecz skarżących koszty postępowania, obejmujących kwotę uiszczonego wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło