I OZ 1334/16
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-11-24
Skład orzekający: Jolanta Rudnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli skarga na bezczynność organu jest oczywiście bezzasadna z powodu niedopełnienia wymogu wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi?Ratio decidendi
Prawo pomocy nie przysługuje stronie w przypadku oczywistej bezzasadności skargi, która zachodzi, gdy bez potrzeby głębszej analizy nie ulega wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. W przypadku skargi na bezczynność organu, niedopełnienie wymogu wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przed jej wniesieniem, stanowi przesłankę oczywistej bezzasadności skargi, uzasadniającą odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu M.P. w sprawie skargi na bezczynność Głównego Inspektora Pracy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną z powodu niedopełnienia wymogu wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przed jej wniesieniem. Skarżący wniósł zażalenie, twierdząc, że takie wezwanie złożył. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt IV SAB/Wa 315/16 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M.P. na bezczynność Głównego Inspektora Pracy w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia oddalić zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia
22 września 2016 r. odmówił M.P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na bezczynność Głównego Inspektora Pracy w przedmiocie wydania zaświadczenia.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że M. P. pismem
z dnia 14 lipca 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Głównego Inspektora Pracy w przedmiocie wydania zaświadczenia o istnieniu w obrocie prawnym interpretacji prawnych, które z mocy prawa tj. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej stały się decyzjami.
W uzasadnieniu skargi wskazał, iż odmówiono mu wydania żądanego dokumentu
i podniósł, że odmowa ta jest nieuzasadniona, gdyż według prawa "(...) powstałe decyzje są prawomocne, niezmienialne i niezaskarżalne(...)".
W dniu 8 września 2016 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Odmawiając przyznania prawa pomocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi w rozumieniu art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem skarga jest niedopuszczalna. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż, skarżący przed wniesieniem skargi nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa. Warunkiem wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej jest zaś uprzednie złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie skarżący złożył skargę na bezczynność Głównego Inspektora Pracy. Mając na uwadze treść wyżej wskazanych przepisów, skarżący przed wniesieniem skargi obowiązany był wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa, czego nie uczynił.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. P., podnosząc, że Sąd pominął treść dokumentu z dnia 20 lipca 2016 r. skierowanego przez niego do Głównego Inspektora Pracy zatytułowanego "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa." Jako dowód skarżący załączył do zażalenia odpis ww. wezwania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne.
Stosownie do treści art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W piśmiennictwie oraz orzecznictwie utrwalony jest pogląd, iż o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy nie ulega najmniejszej wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, gdy obowiązujące prawo jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania zawartego w skardze bądź gdy zachodzą przesłanki niedopuszczalności skargi. Analizowany przepis jest instrumentem służącym ekonomii procesowej, bowiem pozwala zakończyć postępowanie w jak najkrótszym czasie bez potrzeby angażowania procedur sądowych w sytuacji, gdy skarga bez głębszej analizy prawnej jest oczywiście bezzasadna.
W niniejszej sprawie taka oczywista bezzasadność skargi wystąpiła. Jak słusznie bowiem wskazał Sąd pierwszej instancji, jednym z warunków formalnych warunkujących merytoryczne rozpoznanie przedmiotowej skargi na bezczynność Głównego Inspektora Pracy było wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 37 § 1 k.p.a. w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy, skarżący tego obowiązku nie dopełnił, co potwierdził również organ w odpowiedzi na skargę. Powyższe uprawniało Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do zastosowania art. 247 p.p.s.a.
Oceny tej nie zmienia podnoszona w zażaleniu okoliczność, iż skarżący skierował do organu wezwanie do usunięcia naruszania prawa. Zauważyć bowiem należy, że w świetle art. 52 p.p.s.a. koniecznym jest, aby wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło przed wniesieniem skargi do sądu. Tymczasem załączony do zażalenia odpis wezwania do usunięcia naruszenia prawa opatrzony jest datą 20 lipca 2016 r., zaś skarga na bezczynność organu została sporządzona w dniu 14 lipca 2016 r., a do Sądu wpłynęła 19 lipca 2016 r. Skarżący w zażaleniu nie przedstawił zaś żadnych innych dowodów podważających ustalenia Sądu pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło