I SA/Wa 953/16

WyrokWSA w Warszawie2016-09-22

Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Joanna Skiba, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomości ziemskie, w tym budynki gospodarcze i ogrody, które nie miały charakteru rolniczego, ale pozostawały w funkcjonalnym związku z nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym, mogły podlegać przepisom dekretu o reformie rolnej?
Ratio decidendi
Nieruchomości ziemskie, które nie miały charakteru rolniczego, mogły przejść na własność państwa w trybie dekretu o reformie rolnej, jeśli pozostawały w funkcjonalnym związku z nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym. Pojęcie "nieruchomości ziemskiej" używane w dekrecie obejmowało wszystkie nieruchomości znajdujące się poza granicami miast, a nie wyłącznie grunty rolne. Jeśli powierzchnia nieruchomości ziemskiej przekraczała normy obszarowe, dekret dawał podstawę do wywłaszczenia całości gruntu i zabudowań właściciela, w tym budynków folwarcznych i ogrodów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku A. L. o stwierdzenie, że jej nieruchomość, na której znajdował się browar, nie podlegała przepisom dekretu o reformie rolnej. Organ pierwszej instancji (Wojewoda) stwierdził, że parcele wchodzące w skład nieruchomości podpadały pod działanie dekretu. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że majątek ziemski przekraczał wymagane normy obszarowe i że budynki browaru pełniły funkcje gospodarcze lub były stajniami dworskimi, a ogrody i pastwiska stanowiły użytki rolne. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym błędną wykładnię art. 2 ust. 1 dekretu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędzia WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...]kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. L., reprezentowanej przez pełnomocnika radcę prawnego K. K., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] - utrzymał w mocy ww decyzję. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Wnioskiem z dnia 21 października 2008 r. A. L., wystąpiła do Wojewody [...] o wydanie w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51), zwanego dalej "rozporządzeniem", decyzji stwierdzającej, że nieruchomość, na której położony był [...], stanowiąca przed wojną część majątku ziemskiego objętego [...], obecnie oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], gmina Z., stanowiąca byłą własność A. L. i M. L., nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13), zwanego dalej "dekretem". Po rozpoznaniu wniosku A. L., Wojewoda [...] wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r., którą stwierdził, że parcele katastralne [...],[...] objęte dawnym wykazem hipotecznym Iwh [...] ks. tab. gm. [...] w granicach odpowiadających aktualnej działce ewidencyjnej nr [...] poł. w obrębie [...], gm. Z. - podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Od decyzji Wojewody [...] odwołanie złożyła A. L. Rozpoznając złożone odwołanie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi we wstępnej części uzasadnienia przytoczył treść art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej oraz § 5 rozporządzenia. W dalszej części wskazał, że zgromadzone w rozpatrywanej sprawie dokumenty zawierają różne zapisy dotyczące powierzchni ogólnej majątku [...]. Jedne wskazują, że powierzchnia ogólna majątku wynosiła powyżej [...] ha (m.in. wykaz majątków przejętych na cele Reformy Rolnej i obszaru rozparcelowanego, zawierający stempel Powiatowego Urzędu Ziemskiego w C.), natomiast inne podają wartości miedzy [...] ha. Zdaniem Ministra te rozbieżności wyjaśnia kopia kontraktu kupna - sprzedaży zawartego między A. P. a A. i M. L.. Jak wynika z treści tego kontraktu, na jego podstawie państwo L. zakupili łącznie realności o całkowitej powierzchni [...] ha, zaś zawierające się w tej wielkości dobra tab. [...] objęte Iwh [...] i realności rustykalne w P. objęte Iwh [...], zajmowały powierzchnię [...] ha. Również w treści pisma Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z dnia 5 marca 1945 r., zapisano [...] ha, jako powierzchnię zajmowaną przez majątek [...], lecz jednocześnie zaznaczono w nim, że obszar użytkowany rolniczo zajmował [...] ha - z dalszej części pisma wynika, że wymieniony obszar użytków rolnych przeznaczono na gospodarstwo [...], a więc na cel związany z działalnością rolniczą. Biorąc pod uwagę, że w materiale dowodowym znajdują się potwierdzenia (w postaci zaświadczeń i wniosków o wpis własności Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 1946 r. oraz uchwały Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] lipca 1946 r., dotyczącej majętności [...] objętej Iwh [...]) przejęcia na cele reformy rolnej nieruchomości objętych Iwh [...] i Iwh [...], Minister uznał, że na potrzeby prowadzonego postępowania należy przyjąć, że ogólna powierzchnia przejętego na podstawie dekretu majątku [...] wynosiła ok [...] ha. Dokumenty te potwierdzają również, że majątek [...] został przejęty na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Dalej Minister wskazał, że z powyższych ustaleń wynika, że na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, przejęto majątek [...] o powierzchni przekraczającej [...] ha powierzchni ogólnej, który w chwili przejęcia stanowił współwłasność A. i M. L. Uznał zatem, że skoro przejęty majątek zajmował powierzchnię większą niż [...] ha (czyli spełniał przesłanki obszarowe), to przeszedł w całości na cele reformy rolnej bez względu na to jaki charakter miały wchodzące w jego skład nieruchomości. Jednakże, zgodnie z obowiązującą linią orzeczniczą, należało zbadać, czy objęta wnioskiem część danej nieruchomości ziemskiej pozostawała w związku funkcjonalnym z pozostałą częścią nieruchomości. Dokonując w dalszej części uzasadnienie takiej oceny wskazał, że przedmiotem zaskarżonej decyzji Wojewody jest część dawnego majątku [...] obejmująca dzisiejszą działkę ewidencyjną nr [...], na której zdaniem wnioskodawczyni znajdował się czynny browar. Na obecną działkę ewidencyjną nr [...] składają się następujące dawne parcele: [...], część p.gr. [...] i p.gr. [...]. Z punktu widzenia sprawy istotne było rozstrzygnięcie kwestii dotyczącej funkcji jaką, na dzień 1 września 1939 r., pełniły, posadowione na dawnej parceli [...] budynki, określone jako budynki dawnego [...]. W tym celu ocenił wszelkie zgromadzone w trakcie postepowania administracyjnego dokumenty w porządku chronologicznym tj. 1) odpowiedź Naczelnika Gminy z dnia 10 października 1920 r., którą udzielił negatywnej odpowiedzi na pytanie zadane przez Okręgowy Urząd Ziemski w K. czy w majątku jest gorzelnia, browar lub inny jakiś zakład przemysłowo – rolniczy, 2) protokół spisany w październiku 1921 r. w Centralnym Zarządzie dóbr w K. po obejrzeniu folwarku [...] (dobra objęte Iwh [...]), w którym stwierdzono, że zakładów przemysłowych w folwarku nie ma żadnych, 3) pismo (opinia) Wojewódzkiego Prezydium Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Oddział Urządzeń Rolnych w K. z dnia 11 września 1958 r., które wskazuje, że wymieniona parcela znajdowała się w dzierżawie K. Zakładów [...]. Potwierdza jednocześnie, że na parceli znajdowały się budynek gospodarczy o 2 kondygnacjach, kryty dachówką, składający się z 2 pomieszczeń magazynowych na górnej kondygnacji, 5 pomieszczeń mieszkalnych i 5 stajennych w dolnej kondygnacji oraz budynek magazynowy murowany, kryty dachówką o 2 kondygnacjach wraz z przybudówką, krytą dachówką, 4) karta ewidencyjna Nr [...] dotycząca budynku dawnego browaru (wypełniona w dniu 10.10.1959 r.), zgodnie z którą budynek ten nie pełnił wyłącznie funkcji związanych z browarnictwem. Jak bowiem wynika z punktu 15 tej karty, pierwotne przeznaczenie budynku, datowanego na I połowę XIX wieku, to faktycznie browar, lecz później budynek ten pełnił (aż do 1945 roku) funkcję stajni dworskiej. Natomiast po roku 1945 budynek pełnił funkcję magazynu wykorzystywanego przez [...] Zakłady [...] 5) kolejna karta ewidencyjna o Nr [...] (wypełniona w dniu 10.10.1959 r.), odnosząca się do drugiego budynku dawnego browaru, tak jak poprzedni datowanego na I połowę XIX wieku, potwierdza, że również ten budynek, pełniący pierwotnie funkcję [...], do 1945 r. użytkowany był jako stajnia dworska. 6) informacja zawartą w piśmie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K., z dnia 21 lipca 2009 r., zgodnie z którą budynki położone na działce nr [...] pełniły pierwotnie funkcję [...], lecz następnie były wykorzystywane jako stajnie dworskie, zaś spichlerz do 1945 r. był używany zgodnie ze swoim przeznaczeniem. Zgromadzone w sprawie dokumenty- zdaniem organu- nie potwierdzają, że w dacie 1 września 1939 r., ani w innym czasie po tej dacie, w budynkach znajdujących na działkach objętych wnioskiem A. L., funkcjonował browar lub prowadzono jakąkolwiek działalność o charakterze przemysłowym, którą można by uznać za związaną z browarnictwem. W dalszej części uzasadnienie organ dokonał oceny związku funkcjonalnego pomiędzy częścią majątku [...] objętą wnioskiem, a pozostałą częścią majątku i uznał, że miedzy nimi istniała tego typu zależność. Mając na uwadze funkcje pełnione przez dawne budynki browaru uznano, iż rozerwanie związku funkcjonalnego skutkowałoby co najmniej uciążliwością w prowadzeniu działalności rolniczej bez tych nieruchomości. Niemożliwe byłoby bowiem zachowanie odpowiednich warunków dla zwierząt trzymanych w stajni, czy też ograniczałoby powierzchnie magazynowe wykorzystywane na potrzeby działalności rolniczej prowadzonej w majątku. W ocenie Ministra budynki te oprócz pełnienia funkcji związanej z działalnością rolniczą nie były wykorzystywane do innych celów, w tym z całą pewnością żaden ze zgromadzonych dowodów nie potwierdza prowadzenia w nich działalności browarniczej lub pochodnej. Odnosząc się do stanowiska odwołującej dotyczącego wyodrębnienia prawnego parceli [...], wskazał że wydzielenie ewidencyjne gruntu nie może stanowić podstawy do uznania, że nieruchomość była wydzielona prawnie od pozostałej części majątku. Nie można się także zgodzić, że o wyodrębnieniu tej parceli świadczy odpisanie jej z Iwh [...], wraz z innymi parcelami objętymi tym wykazem, celem przeniesienia jej do innej księgi wieczystej. Dokument w postaci odpisu wykazu hipotecznego krakowskiej Księgi Tabularnej, [...], maj. [...], potwierdza, że dawna parcela [...] oznaczona była jako pastwisko, zaś dawna parcela [...] stanowiła ogród, zatem przydatność tych gruntów należy ocenić z punktu widzenia ich charakteru. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, że tego rodzaju użytki nadawały się do działalności o charakterze rolnym i jako takie mieszczą się w pojęciu nieruchomości ziemskiej o charakterze rolnym. Wskzał, że brak jest dokumentów jednoznacznie wskazujących jakiego rodzaju ogród znajdował się na parceli nr [...]. Jednakże z archiwalnej mapy katastralnej, przesłanej przez Starostwo Powiatowe w K., wynika, że parcela ta położona jest w znacznej odległości od zabudowań mieszkalnych, co wskazuje, że pełniła ona funkcję związaną z gospodarką rolną. Podsumowując organ uznał, że na podstawie dokonanych ustaleń stwierdzono, że przeznaczenie zarówno pastwiska (dawna parcela nr [...]), jak i ogrodu (dawna parcela nr [...]) na cele reformy rolnej znajduje uzasadnienie gospodarcze, a § 4 rozporządzenia wprost wskazuje, że za użytki rolne uważa się pastwiska, ogrody warzywne i owocowe. Dokonane ustalenia doprowadziły do konstatacji, że dawne parcele [...], w części odpowiadającej dzisiejszej działce ewidencyjnej nr [...], mogły być wykorzystane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie, a zatem mogły być przeznaczone na cele reformy rolnej, zwłaszcza że nieruchomości rolne, w tym pastwiska oraz ogrody owocowe i warzywne, podpadały pod działanie przepisów dekretu bez względu na to, w której części przejmowanego majątku się znajdowały. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, organ wskazał, że postępowanie przed organem I instancji prowadzone było zgodnie z przepisami prawa procesowego , o czym świadczy ilość materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie trwania postępowania. Minister nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 107 Kpa, bowiem decyzja wydana przez Wojewodę [...] zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Konkludując, Minister podzielił stanowisko Wojewody [...] zawarte w decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. zgodnie z którym część dawnego majątku [...], objęta rozstrzygnięciem Wojewody, posiadała charakter rolniczy bądź była funkcjonalnie powiązana z częścią gospodarczą majątku, w związku z czym podpadała pod działanie przepisów dekretu. Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2016 r. wniosła A. L. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o stwierdzenie, że nieruchomość, na której położony był browar, stanowiąca przed wojną część majątku ziemskiego objętego Iwh [...] gminy katastralnej [...], obecnie oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], gmina Z., nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) Przepisów prawa procesowego tj.: - art. 7 , 8 i 75 §1 kpa poprzez bezkrytyczne oparcie ustaleń faktycznych na dokumentach z 11 września 1958 r. i z 28 listopada 1959 r., podczas gdy ustalenia winny być poczynione na dzień 1 września 1939 r. oraz oparcie się na dokumentach sporządzonych przez organy państwa, które wdrożyło i przeprowadziło reformę rolna; - art. 7, 77§1 i 80 kpa poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i przyjęcie na podstawie dokumentów z 10 października 1920 r. i z października 1921 r., że w dacie 1 września 1920 r. na nieruchomości rodziny L. nie była prowadzona działalność [...]; - art. 80 kpa - poprzez uznanie za udowodnione, że w budynkach [...] znajdowały się stajnie ; - art. - art. 7, 77§1 i 80 kpa poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polegającego na pominięciu, że parcela 6/1 była działką budowlaną niepozostającą w związku funkcjonalnym z gospodarstwem rolnym; 2) przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 2 ust. 1 Dekretu poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że dwa budynki browaru położone na parceli katastralnej pb 6/1 są nieruchomością ziemską podpadającą pod działanie dekretu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ocenie sądu skarga podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647; ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Ponadto sądy administracyjne nie rozstrzygają spraw administracyjnych za organy administracji publicznej, ale jedynie dokonują kontroli podejmowanych przez owe organy aktów pod względem ich zgodności z prawem. Przy czym nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną, sądy te związane są granicami danej sprawy, z zastrzeżeniem art. 57a (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Poczynienie na wstępie tych ogólnych uwag było konieczne ze względu na treść skargi, w której skarżąca domaga się od sądu wydania w sprawie decyzji merytorycznej. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., którą stwierdzono, że parcele katastralne pb nr [...] oraz pgr. nr [...] cz., [...] objęte dawnym wykazem hipotecznym lwh [...] ks. [...] w granicach odpowiadających aktualnej działce nr [...] podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o reformie rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13), zwanego dalej "dekretem". Postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.) – dalej: rozporządzenie wykonawcze – a jego celem było stwierdzenie, czy określone we wniosku A. L. z dnia 21 października 2008 r. parcele położone w [...] gm. Z. podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej. Powołany przepis rozporządzenia w dalszym ciągu może stanowić podstawę do orzekania przez właściwe organy o tym, czy nieruchomość lub jej część, podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej (zob. uchwałę NSA z dnia 10 stycznia 2011, I OPS 3/10, ONSAiWSA 2011/2/23). W myśl art.2 ust.1 lit.e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej - na cele reformy rolnej przeznaczone zostały nieruchomości ziemskie stanowiące własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej bądź 50 ha użytków rolnych a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego - jeżeli ich rozmiar przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej niezależnie od wielkości użytków rolnych. Nieruchomości te przechodziły bezzwłocznie na własność Skarbu Państwa i przewłaszczenie ich następowało z mocy samego prawa, z chwilą wejścia w życie tego dekretu z dniem 13 września 1944 r. W przedmiotowej sprawie zebrane dokumenty wskazują na różną powierzchnię majątku [...] ( od [...] ha do [...] ha). Ze wszystkich tych dokumentów wynika jednak, że majątek [...], przejęty na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu miał powierzchnię większą niż 100 ha. Już z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu wynika, że na cele reformy rolnej mogą być przeznaczone tylko "nieruchomości ziemskie", których charakter, czy też przydatność, odpowiadają celom wskazanym w "art. 1, część druga" dekretu. Tak więc nie chodzi tu o wszystkie nieruchomości, które mogły być nazwane jako ziemskie, ale o pewną ich grupę, przydatną do realizacji określonych celów, które zostały wyczerpująco wymienione w punktach a, b, c, d i e art. 1 ust. 2 dekretu. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianej uchwale z dnia 10 stycznia 2011 r., I OPS 3/10, należy uwzględnić, że dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej wszedł w życie z dniem 13 września 1944 r. (z dniem ogłoszenia). Z dniem wejścia w życie dekretu o reformie rolnej przeszły na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, przeznaczone na cele wskazane w art. 1 ust. 2 dekretu. Dekret nie obejmował jednak (co do zasady) nieruchomości, które nie miały charakteru rolniczego. Nieruchomości ziemskie, które nie miały charakteru rolniczego, mogły przejść na własność państwa w trybie dekretu tylko wówczas, gdy pozostawały w funkcjonalnym związku z nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym, jak np. przedsiębiorstwa przemysłu rolnego (zob. art. 6 dekretu). Podobną definicję pojęcia "nieruchomości ziemskiej" dla potrzeb dekretu, przyjął również Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 19 września 1990 r. W. 3/89 (OTK 1990, poz. 26, s. 174). Zatem analiza pojęcia "nieruchomości ziemskiej" i jej stosowania po II wojnie światowej w ramach realizacji przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej wskazywała, że pod pojęciem "nieruchomości ziemskiej" używanym w dekrecie o przeprowadzeniu reformy rolnej rozumiano wszystkie nieruchomości znajdujące się poza granicami miast, a nie wyłącznie nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym. Jeżeli tylko powierzchnia nieruchomości ziemskiej przekraczała normy obszarowe, to dekret dawał podstawę do wywłaszczenia całości gruntu i zabudowań właściciela, w tym również budynków folwarcznych oraz ogrodów, bowiem pojęcie nieruchomości ziemskiej nie może być utożsamione wyłącznie z pojęciem gruntów lub użytków rolnych. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd dostrzegł, że powierzchnia całkowita nieruchomości stanowiącej majątek A. i M. L. wynosiła ponad 100 ha, a organ zbadał zarówno dokumenty wieczystoksięgowe, ewidencyjne i geodezyjne, w oparciu o które ustalił, że objęte wnioskiem A. L. działki [...], (obecnie działka nr [...]) były częścią majątku ziemskiego [...], a zatem przejęta nieruchomość spełniała wymagania normy obszarowej. Na podstawie wykazu synchronizacyjnego dla działki [...] z dnia 20 czerwca 2011 r. oraz sprawozdania technicznego z dnia 17 czerwca 2011 r. ustalono, że w skład działki nr [...] weszły parcele katastralne: pb nr [...]. Parcela katastralna pgr [...] powstała w wyniku połączenia pgr nr [...], zaś parcela pgr nr [...] podzieliła się na pgr nr [...]. W zaskarżonej decyzji wyraźnie stwierdzono, że majątek ziemski [...], w tym parcele objęte wnioskiem, był wykorzystywany na cele rolne. Z ustaleń organu wynika, że na parceli katastralnej pb [...] znajdowały się budynki danego [...]. Jeden z nich stanowił budynek gospodarczy, a drugi magazynowy ( vide: pismo Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] września 1953 r. oraz decyzja Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 1987 r.). Również z kart ewidencyjnych zabytków nr [...] prowadzonych dla budynków browaru I i II, wynika, że budynki dawnego browaru wykorzystywane były jako stajnie dworskie do 1945 r., a po przejęciu na własność państwa jako magazyny i stajnie. Wprawdzie żaden z przedstawionych dokumentów nie został sporządzany w dacie bliskiej wejścia w życie dekretu o reformie rolnej tj. 13 września 1944 r. ( czy też w dacie 1 września 1945 r jak oczekuje skarżąca), bo zgromadzone przez organ dokumenty zostały sporządzone przez odpowiednie organy w latach pięćdziesiątych i osiemdziesiątych ubiegłego wieku oraz w 2009 r. Jednak- co należy podkreślić- z żadnego innego dokumentu nie wynikają odmienne ustalenia. Skarżąca twierdzi, że browar był samodzielnym, odrębnym od gospodarstwa rolnego przedsiębiorstwem będącym w ruchu i którego produkcja miała charakter przemysłowy. W tym zakresie twierdzenia skarżącej są jednak całkowicie gołosłowne. Przede wszystkim, jako wnioskodawca jest ona zainteresowana korzystnym dla siebie wynikiem sprawy. Aby obdarzyć wiarą jej twierdzenia, to musiałyby one być poparte obiektywnymi dowodami a takich dowodów nie przedstawiła. Nadto funkcjonowanie gospodarstwa może jej być znane jedynie z przekazów, gdyż nie miała ona styczności z przedmiotową nieruchomością. Zdaniem sądu ustalenia organu, co do tego, że na parceli katastralnej pb [...] były dworskie zabudowania gospodarskie, oprócz dokumentów powołanych wyżej, potwierdza również kwestionariusz z 10 października 1920 r. oraz protokół z dnia 31 października 1921 r. Z tych dokumentów wynika , że w majątku [...] nie było [...],[...] ani innego zakładu przemysłowo- rolnego. Są to wprawdzie dokumenty sporządzone jeszcze przed nabyciem majątku [...] przez małżonków L., ale w powiązaniu z innymi dokumentami pozwalały na ustalenie, że na przedmiotowej nieruchomości nie funkcjonował [...] w dacie wejścia w życie dekretu . Trafnie zatem podnosi organ, że teren parceli objętej wnioskiem niewątpliwie służył celom gospodarczym kompleksu folwarcznego [...] a charakterystyka przedmiotowej działki wskazuje na jej gospodarczo-rolny charakter. Tym samym również za niezasadne należy uznać, tę część zarzutów skargi, która odnosi się do braku związku działki nr [...] z przejętą nieruchomością już z samego charakteru działki pb ( parcela [...]). O związku z przejętą nieruchomością ziemską decyduje bowiem funkcja działki, a nie to czy jest zabudowana oraz sposób jej oznaczenie w katastrze. Skora działka [...] była zabudowana dworskimi zabudowaniami gospodarczymi, to zdaniem sądu jej związek funkcjonalny z przejęta nieruchomością ziemską jest niewątpliwy. Natomiast z odpisu z lwh [...] ks. tab. [...] wynika, że parcela kat. pgr [...] stanowiła [...], parcele katastralne pgr [...] i [...] stanowiły ogrody i były w bezpośrednim otoczeniu budynków dawnego [...], czyli zgodnie z § 4 ww. rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. stanowiły użytki rolne i jako takie podlegały pod działanie dekretu o reformie rolnej. Ustalenia organu w tym zakresie zostały poczynione w oparciu o dowody, które organ ocenił zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów sformułowaną w art. 80 kpa. Ustalenia te doprowadziły organ I instancji do prawidłowego wniosku, który został sformułowany w decyzji odmawiającej stwierdzenia, że aktualna działka nr [...] nie podpadała pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6 września 1944 r. Ta prawidłowa decyzja została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją. Zarzuty sformułowane w skardze nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Skarga sprowadza się do polemiki z niewadliwą oceną dowodów dokonaną przez organ. Skarżąca przedstawia własną ocenę dowodów, ale jest ona zupełnie dowolna, gdyż nie znajduje potwierdzenia w obiektywnych dowodach jakimi w rozpoznawanej sprawie są obszerne materiału uzyskane przez organ z archiwum oraz dokumentacja konserwatorska. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że kwestionowana przez skarżącego decyzja Ministra nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania administracyjnego. Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, w następstwie czego podlega oddaleniu. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło