II SA/Wa 286/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Maria Werpachowska, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2016 r. sprawy ze skargi I.C. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia do tytułu naukowego profesora w dziedzinie nauki [...] uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów (dalej jako Centralna Komisja), na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm. w Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 – dalej jako ustawa), działając w trybie § 8 pkt 2 Statutu Centralnej Komisji z dnia 4 czerwca 2012 r., po rozpatrzeniu wniosku Rady Wydziału [...][...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia 26 czerwca 2014 r., w dniu [...] stycznia 2015 r. wydała decyzję nr [...], którą postanowiła odmówić przedstawienia dr. hab. I.C. do tytułu naukowego profesora w dziedzinie [...]. Komisja w uzasadnieniu decyzji podała, że Wydział [...][...] Uniwersytetu [...] w [...] wystąpił do Komisji o przedstawienie ww. do tytułu naukowego w dziedzinie nauk o zdrowiu. Wniosek ten został skierowany do Sekcji [...], która po zapoznaniu się z nim oraz po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, odmówiła ostatecznie jego poparcia. Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, podjęło decyzję o odmowie przedstawienia kandydatury dr. hab. I.C. do tytułu naukowego profesora. Centralna Komisja nie znalazła wystarczających podstaw do uznania, iż Kandydat spełnia wymagania określone w przepisach ustawy. Centralna Komisja uznała, że silną stroną Kandydata jest działalność innowacyjna, skutkująca uzyskaniem 4 patentów, których jest współtwórcą. Z kolei działalność edukacyjną i organizacyjną Kandydata oceniła jako wystarczające. Centralna Komisja uznała natomiast liczbę publikacji oryginalnych za niewielką. W szczególności dotyczy to prac, w których Kandydat jest pierwszym autorem i/lub autorem korespondującym. Rozpoznawalność tych prac w środowisku naukowym Centralna Komisja uznała za minimalną, a udział Kandydata w rozwoju młodej kadry za ograniczony. W ostatecznej ocenie Sekcji [...] nie zostały spełnione przesłanki z art. 26 ust. 1 ustawy dla otrzymania tytułu profesora, co znalazło wyraz w wyniku głosowania członków Sekcji. Prezydium Centralnej Komisji uznało za uzasadnione stanowisko Sekcji o odmowie przedstawienia Kandydata do tytułu profesora, a wniosek Wydziału o przedstawienie Kandydata do tytułu profesora za przedwczesny. I.C., reprezentowany przez pełnomocnika, we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podał, że w pierwszej kolejności należy wskazać na przesłanki normatywne, jakie spełnić musi kandydat do tytułu profesora (w stanie prawnym tyczącym I.C.). Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 października 2013 r. (art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 84, poz. 455) dla uzyskania tytułu profesora należało spełnić następujące wymagania: 1. posiadać stopień naukowy doktora habilitowanego, 2. posiadać osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym, 3. posiadać poważne osiągnięcia dydaktyczne, w tym w kształceniu kadry naukowej. Zgodnie z art. 26 ust. 3 sprawy (brzmienie obowiązujące w sprawie) dorobkiem naukowym są również wybitne zrealizowane osiągnięcia projektowe, konstrukcyjne i technologiczne. Przed podjęciem uchwały przez Centralna Komisję, zgodnie z § 27 jej Statutu powołano dwóch recenzentów. Recenzje te sporządzili prof. J.A. i prof. M.K. (por. pismo CK z dnia 20 marca 2015 r.), zostały zaś one zanonimizowane i oznaczone jako recenzja A i recenzja B. Recenzje te stanowiły podstawę do podjęcia uchwały odmownej, a w ocenie odwołującego się należy ocenić je krytycznie. Centralna Komisja, na podstawie art. 28 ust. 5 ustawy, działając w trybie § 8 pkt 2 Statutu Centralnej Komisji z dnia 4 czerwca 2012 r., po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w dniu [...] października 2015 r. wydała decyzję nr [...], którą utrzymała w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] stycznia 2015 r. Centralna Komisja w uzasadnieniu decyzji podała, że wniosek nie zawiera zarzutów formalnych, które mogłyby mieć wpływ na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Przytaczane przez Wnioskodawcę nieistotne omyłki recenzentów, takie np. jak np. czas zatrudnienia kandydata, nie mogą mieć wpływu na zmianę decyzji w przedmiotowej sprawie. Wszystkie zarzuty merytoryczne dotyczące dwu negatywnych opinii, wydanych przez ekspertów powołanych przez Centralną Komisję, zostały odrzucone w trakcie postępowania odwoławczego. Centralna Komisja podtrzymała swoje stanowisku, że oryginalny dorobek naukowy dr hab. I.C. do czasu złożenia wniosku należy ocenić jako niewystarczający do poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego profesora. W ostatecznej ocenie Sekcji [...] nie zostały spełnione przesłanki z art. 26 ust. 1 ustawy dla otrzymania tytułu profesora, co znalazło wyraz w wyniku głosowania członków Sekcji. I.C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Centralnej Komisji z dnia [...] października 2015 r., w której zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem następujących przepisów: 1. art. 26 ust. 1 ustawy w zw. z art. 33 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższy, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowy, oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 84, poz. 455 ze zm.), mające wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie oceny skarżącego poprzez pryzmat przesłanek z tego przepisu w brzmieniu niewłaściwym, bo określonym przez art. 2 pkt 19 tej ustawy nowelizacyjnej, podczas gdy oceny skarżącego można było dokonać jedynie poprzez pryzmat przesłanek z art. 26 ust. 1 w jego brzmieniu pierwotnym, 2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa, 3. art. 27 ust. 5 ustawy w zw. z rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (Dz. U. Nr 179, poz. 1065), poprzez wydanie decyzji w oparciu o recenzje profesorów nie posiadających tytułu naukowego z dziedziny nauki tożsamej, a tylko dziedziny pokrewnej względem dziedziny objętej wnioskiem o nadanie skarżącemu tytułu profesora, podczas gdy w sprawie możliwym i koniecznym było powołanie recenzentów będącymi profesorami w dziedzinie nauk o zdrowiu. Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ja poprzedzającej Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz odniosła się do zarzutów w niej podniesionych odmawiając im zasadności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Natomiast art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podać, że postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji. Nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie tytułu profesora oraz tego, czy posiada ona osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się zatem jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją nie doszło do naruszenia norm postępowania wynikających z przepisów ustawy i statutu Centralnej Komisji, a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (patrz wyrok NSA z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 212/08; publ. Lex nr 505357). Należy zgodzić się stanowiskiem Centralnej Komisji zawartym w odpowiedzi na skargę, "że uzasadnienie decyzji CK jako decyzji administracyjnej sporządzanej wg reguł Kpa nie jest miejscem na przegląd prowadzonych polemik naukowych i przytaczania argumentów naukowych. Tym bardziej na etapie WSA nie jest możliwe prowadzenie przed sądem polemik naukowych". Jednakże aby Sąd mógł zrealizować ustawowe zadanie i dokonać kontroli zaskarżonego aktu to organ musi mu to umożliwić, a w szczególności zapewnić możliwość skontrolowania zaskarżonego aktu (rozstrzygnięcia) wydanego na podstawie mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 29 ust. 1 ustawy w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni, w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. "Odpowiedniość" stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza stosowanie jednych przepisów wprost, bez żadnych modyfikacji lub zmian, a niektórych z nich z dostosowaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy. Inaczej mówiąc, postępowanie w sprawach stopni i tytułu naukowego jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z odrębnościami wynikającymi z przepisów procesowych, zamieszczonych w powołanej powyżej ustawie. W związku z tym, do tego postępowania będą miały "odpowiednie" zastosowanie przepisy art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa, zgodnie z którymi organ administracji publicznej, a takim jest Centralna Komisja, ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a podjęte rozstrzygnięcie należycie uzasadnić poprzez wskazanie podstawy faktycznej i prawnej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika na podstawie jakich przepisów i na podstawie jakich dowodów Centralna Komisja wydała zaskarżoną decyzję, którą utrzymała w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] stycznia 2015 r. Wobec braku uzasadnienia powyżej określonych decyzji, a w szczególności lakonicznych stwierdzeń w nich zawartych powoduje, że Sąd nie miał możliwości ocenić, czy postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją przebiegało zgodnie z obowiązującymi w tym postępowaniu zasadami określonymi w przedmiotowej ustawie, jak również w innych przepisach mających zastosowanie w sprawie. W niniejszej sprawie stwierdzić należy, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera niezbędnych elementów, o których mowa w art. 107 § 3 Kpa, przy czym ocena ta uwzględnia specyfikę przedmiotowego postępowania, a w szczególności, że decyzja podejmowana jest w wyniku tajnego głosowania. To, że organ nie miał w pełni obowiązku wypełnić dyspozycji zawartej w art. 107 § 3 Kpa nie oznacza, że swojego rozstrzygnięcia nie powinien uzasadnić w sposób umożliwiający Sądowi dokonania kontroli podjętego rozstrzygnięcia. Stwierdzić zatem należy, iż w niniejszej sprawie Sąd nie miał podstaw aby przyjąć, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Jednocześnie podkreślić należy, że uzasadnienie zawarte w odpowiedzi na skargę nie może zastępować uzasadnienia stanowiska organu, które powinno być zawarte w uzasadnieniu decyzji. Rozpatrując ponownie sprawę organ zobowiązany jest usunąć stwierdzone uchybienia, a rozstrzygnięcie uzasadnić w sposób pozwalający na jego skontrolowanie. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 lit. a) i c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.