II OSK 909/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-03-05
Skład orzekający: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję Ministra Środowiska o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając, że kluczową kwestią sporną jest ustalenie liczby instalacji, podczas gdy organ administracji prawidłowo przyjął, że na terenie zakładu znajduje się jedna instalacja, a zmiany w niej nie miały charakteru istotnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie uchylił decyzję Ministra Środowiska. Sąd I instancji nieprawidłowo zidentyfikował kluczową kwestię sporną, skupiając się na liczbie instalacji zamiast na ocenie, czy nastąpiła istotna zmiana instalacji. NSA stwierdził, że organy administracji prawidłowo uznały, iż na terenie zakładu znajduje się jedna instalacja, a zmiany w niej nie miały charakteru istotnego, co uzasadniało umorzenie postępowania odwoławczego z uwagi na brak legitymacji organizacji ekologicznej do jego prowadzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zmiany pozwolenia zintegrowanego dla instalacji spalania paliw. Organizacja ekologiczna F. zgłosiła przystąpienie do postępowania i wniosła odwołanie od decyzji zmieniającej pozwolenie, twierdząc, że nastąpiła istotna zmiana instalacji. Minister Środowiska umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że zmiana nie była istotna i F. nie posiadała legitymacji do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra, uznając, że kluczowe jest ustalenie, czy instalacja składa się z jednej czy więcej części. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że WSA błędnie zinterpretował przepisy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 marca 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant: sekretarz sądowy Eliza Wróbel po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1132/16 w sprawie ze skargi F. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Warszawie, 2. zasądza od F. z siedzibą w K. na rzecz Ministra Środowiska kwotę 580 ( pięćset osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 września 2016 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1132/16, po rozpoznaniu sprawy ze skargi F. z siedzibą w K., uchylił decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oraz zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.
Powyższy wyrok został podjęty w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] grudnia 2015 r., po rozpoznaniu wniosku P. S.A. w B., zmienił pozwolenie zintegrowane dla instalacji eksploatowanych w Oddziale E., udzielone decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2007 r., następnie zmienianą kilkakrotnie przez Marszałka Województwa [...].
F., działając na podstawie art. 44 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 z późn.zm. – dalej w skrócie "u.u.i.ś."), zgłosiła przystąpienie do postępowania w sprawie zmiany pozwolenia zintegrowanego dla instalacji spalania paliw zlokalizowanej na terenie E. Jednocześnie wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji wskazując, że zmiana pozwolenia zintegrowanego dotyczy istotnej zmiany instalacji. W rezultacie organ pierwszej instancji naruszył art. 185 ust. 2a i art. 218 ustawy Prawo ochrony środowiska, ponieważ nie podał informacji o postępowaniu do publicznej wiadomości. Do odwołania załączona została "Wstępna opinia naukowa o zmianie pozwolenia zintegrowanego dla E. ", której autorem jest dr hab. L.P.
Minister Środowiska decyzją z [...] lutego 2016 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 377a ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013 r., poz. 1232 z późn.zm. – dalej w skrócie "p.o.ś."), umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister Środowiska wskazał na art. 185 ust. 2a p.o.ś., regulujący kwestię możliwości uzyskania praw strony przez organizację ekologiczną w postępowaniu, który odsyła do art. 44 u.u.i.ś. i stwierdził, że wydanie decyzji zmieniającej dotychczasowe pozwolenie nie dotyczyło istotnej zmiany instalacji. Zmiana pozwolenia zintegrowanego uwzględnia nowe instalacje do redukcji emisji tlenków azotu do powietrza, ale głównie wynika z konieczności dostosowania go do zmienionych przepisów, w związku z transpozycją dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE w sprawie emisji przemysłowych do polskiego systemu prawa. Aktualnie określona wielkość dopuszczalnej emisji w zakresie dwutlenku siarki, tlenków azotu i pyłu w porównaniu z dopuszczalną emisją tych substancji obowiązującą do 31 grudnia 2015 r. jest zmniejszona odpowiednio o 65 %, 56 % i 88 %, a więc znacząco. Zmiana pozwolenia, polegająca na zwiększeniu dopuszczalnej emisji przy niezmienionej nominalnej mocy instalacji spalania, nie świadczy sama w sobie o istotnej zmianie w instalacji, zdefiniowanej w art. 3 pkt 7 p.o.ś., która może powodować znaczące zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko. Podsumowując, organ stwierdził, że w E. nie wprowadzono żadnej istotnej zmiany w instalacji, natomiast zmiany w pozwoleniu zintegrowanym nie wiążą się ze znaczącym zwiększeniem negatywnego oddziaływania na środowisko, a sama F. nie wskazała, na czym polega zmiana sposobu funkcjonowania instalacji. W związku z powyższym Marszałek Województwa [...] trafnie przyjął, że w tym przypadku, postępowanie w przedmiocie zmiany pozwolenia nie wymaga udziału społeczeństwa i nie należy do określonego w art. 185 ust. 2a p.o.ś. katalogu postępowań, w których organizacji ekologicznej mogą przysługiwać prawa strony. F. nie posiada legitymacji do wniesienia odwołania od tej decyzji, co uzasadniało umorzenie postępowanie odwoławczego.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, F. wniosła o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 185 ust. 2a p.o.ś. w zw. z art. 3 pkt 7 p.o.ś. w zw. z art. 44 u.u.i.ś., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Według skarżącej, w sprawie nastąpiła istotna zmiana sposobu funkcjonowania instalacji. Ponadto bloki nr 1-12 oraz blok nr 14 tworzą dwie osobne instalacje. W rezultacie osobno powinny być rozpatrywane zmiany wprowadzone w tych instalacjach.
Minister Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że w skardze odmiennie niż w odwołaniu, przedstawiono stanowisko, iż bloki 1-12 stanowią instalację odrębną od bloku 14 oraz, że oddziaływanie na środowisko związane ze zmianami w tych instalacjach też należy rozpatrywać oddzielnie. Wyodrębnienie bloku 14 we wniosku o zmianę pozwolenia, jak i w decyzji, choć nie było konieczne, wynikało z faktu, że blok ten został zbudowany w 2011 r. i w pierwotnym pozwoleniu zintegrowanym figurował jako nowa instalacja, w odróżnieniu od bloków 1-12 stanowiących instalacje istniejące.
W piśmie procesowym z [...] czerwca 2016 r. skarżąca ponownie podniosła, że w sprawie doszło do istotnej zmiany w instalacji.
W piśmie z [...] sierpnia 2016 r. uczestnik postępowania - P. S.A. odnosząc się do stanowiska F. podniósł, że na terenie E. znajduje się jedna instalacja, składająca się z bloków 1-12 oraz bloku 14 wraz z instalacjami towarzyszącymi, nie zaś dwie oddzielne instalacje.
W piśmie z [...] sierpnia 2016 r. skarżąca podtrzymała stanowisko, że na terenie elektrowni występują dwie instalacje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę F. za uzasadnioną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji odwołał się do treści art. 185 ust. 2a p.o.ś., który w przypadku postępowań prowadzonych w zakresie określonym w tym przepisie reguluje kwestie udziału organizacji ekologicznych. Regulacja ta dotyczy m.in. postępowań o wydanie decyzji o zmianie pozwolenia zintegrowanego dotyczącej istotnej zmiany instalacji i jest konsekwencją postanowień art. 218 p.o.ś. oraz art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. W ocenie Sądu I instancji w zakresie unormowania dotyczącego postępowania o wydanie decyzji o zmianie pozwolenia zintegrowanego dotyczącej istotnej zmiany instalacji należy doprecyzować pojęcia instalacji i istotnej zmiany tej instalacji, o których stanowi art. 3 pkt 6 i 7 p.o.ś. "Instalacją" jest zespół stacjonarnych urządzeń technicznych, spełniający łącznie trzy warunki – powiązanie technologiczne, tytuł prawny do wszystkich urządzeń we władaniu tego samego podmiotu (art. 3 pkt 41 p.o.ś.), całość położona na terenie jednego zakładu w rozumieniu art. 3 pkt 48 p.o.ś. Warunkiem uznania urządzenia technicznego, czy też zespołu tych urządzeń lub budowli za instalację jest konieczność powstania emisji związanych z ich eksploatacją w rozumieniu art. 3 pkt 4 p.o.ś.
Jak podkreślił Sąd I instancji, w zaskarżonej decyzji organ stanął na stanowisku, że postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia zintegrowanego dla E. nie wymagało udziału społeczeństwa, gdyż wydanie decyzji zmieniającej dotychczasowe pozwolenie nie dotyczyło istotnej zmiany instalacji. Tymczasem okolicznością sporną w tej sprawie, która wymagała wyjaśnienia jest to, czy pozwolenie zintegrowane z [...] grudnia 2007 r. dotyczy jednej, czy większej ilości instalacji. W szczególności, czy bloki energetyczne 1 – 12 stanowią osobną instalację w stosunku do bloku energetycznego nr 14. W ocenie skarżącej są to odrębne instalacje, objęte jedynie jednym pozwoleniem zintegrowanym, które organ powinien rozpatrywać jako osobne instalacje. Przeciwne stanowisko w tym zakresie prezentuje uczestnik postępowania P. S.A. wskazując, że na terenie E. znajduje się jedna instalacja, składająca się z bloków 1-12 oraz bloku 14 wraz z instalacjami towarzyszącymi, nie zaś dwie oddzielne instalacje. Kwestia ta nie została przeanalizowana przez organ, który skupił się jedynie na tym, czy wydanie decyzji zmieniającej dotychczasowe pozwolenie dotyczyło istotnej zmiany instalacji. W ocenie Sądu I instancji, mimo iż okoliczność ta nie była podnoszona przez F. w odwołaniu, to jednak należy do najistotniejszych kwestii stanu faktycznego. Od prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, co do rodzaju i ilości instalacji objętych pozwoleniem zintegrowanym Wojewody [...] z [...] grudnia 2007r., zależy właściwa ocena zmian wprowadzonych w instalacji i ich charakteru. W punkcie II.1.2 ww. decyzji określającym podstawowe wielkości charakteryzujące instalację, m.in. wyszczególniono instalacje spalające paliwa w celu wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej jako: pkt a) instalacja istniejąca do energetycznego spalania paliw składająca się z 12 bloków energetycznych o łącznej mocy 4440 MWe (nominalnej wprowadzonej w paliwie do kotłów 12 600 MWt), pkt b) nowa instalacja do energetycznego spalania paliw B. S.A., w skład której wchodzi jeden blok energetyczny o mocy 858 MWe (moc cieplna kotła 1 820 MWt) wraz z urządzeniami i instalacjami bezpośrednio z nimi związanymi, pełniącymi funkcje pomocnicze. Wobec rozbieżnych stanowisk skarżącej i uczestnika postępowania co do ilości instalacji do energetycznego spalania paliw należy tę kwestię rozstrzygnąć w decyzji. Ponownie rozpatrując sprawę, organ odwoławczy w oparciu o treść decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2007 r., wniosek wszczynający to postępowanie, wniosek o zmianę pozwolenia zintegrowanego z października 2015 r., ewentualnie inne dowody, dokona ustaleń w zakresie spornej okoliczności i dokona oceny rodzaju i ilości instalacji objętych pozwoleniem zintegrowanym mając na uwadze definicję instalacji zawartą w art. 3 pkt 6 p.o.ś. Dopiero ustalenia dokonane w tym zakresie, pozwolą organowi na ocenę zmiany instalacji lub zmian w instalacjach i ich charakteru w aspekcie istotnej zmiany zdefiniowanej w art. 3 pkt 7 p.o.ś. Podsumowując, Sąd I instancji uznał, że stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony dokładnie, czym organ odwoławczy naruszył art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a., a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Minister Środowiska wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi bądź o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie:
1. prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 3 pkt 6 w zw. z art. 185 ust. 2 i 2a i art. 218 pkt 2 p.o.ś. w związku z art. 3 pkt 3 dyrektywy 2010/75/UE przez przyjęcie, że okolicznością istotną na gruncie art. 3 pkt 6 p.o.ś. jest określenie w decyzji z 31 grudnia 2007 r. bloków energetycznych nr 1-12 oraz bloku energetycznego nr 14 jako instalacji, podczas gdy na gruncie tego przepisu nie ma znaczenia jak zostały określone w decyzji bloki energetyczne nr 1-12 oraz blok energetyczny nr 14, będące stacjonarnymi urządzeniami technicznymi, do uznania tych urządzeń za jedną instalację, gdyż zgodnie z art. 3 pkt 6 p.o.ś. okolicznościami istotnymi są jedynie, te że bloki energetyczne nr 1-12 oraz blok energetyczny nr 14, jako stacjonarne urządzenia techniczne są powiązane technologicznie, a tytułem prawnym do nich wszystkich dysponuje uczestnik postępowania i położone są one na terenie jednego zakładu, a więc są one jedną instalacją w rozumieniu prawnym, co wynika z decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...], a także z akt postępowania;
2. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło Sąd do bezpodstawnego uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra Środowiska z [...] lutego 2016 r. z naruszeniem:
- art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a także w zw. z art. 3 pkt 6 i 7, art. 185 ust. 2 i 2a oraz art. 218 pkt 2 p.o.ś., przez błędne uznanie, że organ nie przeanalizował kwestii, czy bloki energetyczne nr 1-12 oraz 14 tworzą dwie odrębne instalacje oraz uznanie, że miało to istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy organ przyjął, że bloki energetyczne nr 1-12 oraz blok energetyczny nr 14 tworzą jedną instalację w rozumieniu prawnym i wskazał to w decyzji, co ma przede wszystkim uzasadnienie w aktach postępowania, a okoliczność, że uzasadnienie decyzji szczegółowo tej kwestii nie rozważa w sytuacji, gdy okoliczność ta nie była kwestionowana i podważana w trakcie postępowania, bo nie budziła wątpliwości, co wynika z akt postępowania, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż zmiany w przedmiotowej instalacji nie miały charakteru istotnego;
3. art. 106 § 3 oraz art. 160 p.p.s.a., przez nie przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w piśmie uczestnika postępowania z [...] sierpnia 2016 r., ani nieoddalenie tego wniosku dowodowego na rozprawie w dniu [...] września 2016 r.
4. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 3 pkt 7 p.o.ś. w zw. z art. 185 ust. 2 i 2a oraz art. 218 pkt 2 p.o.ś. przez przyjęcie przez Sąd, że kluczową kwestią w ocenie, czy zmiana instalacji ma charakter istotny jest liczba instalacji, podczas gdy ocena ta zależy od tego, czy wydanie zmienionego pozwolenia wiąże się ze zwiększeniem negatywnego oddziaływania na środowisko, i to znacznego zwiększenia, a nie liczba instalacji objętych pozwoleniem.
Na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie wniósł o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów z pisma uczestnika postępowania z 17 sierpnia 2016 r. wraz załącznikami na okoliczność, że bloki energetyczne nr 1-12 oraz blok energetyczny nr 14 tworzą jedną instalację.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania P. S.A. z siedzibą w B. reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym wniósł o jej uwzględnienie w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, a następnie w piśmie procesowym z [...] lutego 2018 r. F. wniosła o jej oddalenie w całości.
Na rozprawie w dniu [...] marca 2019 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie poparł w całości skargę kasacyjną i sprecyzował, że wnosi o dopuszczenie dowodu z kserokopii decyzji z [...] kwietnia 2015 r. Prezesa Regulacji Energetyki, decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] grudnia 2014 r. oraz rysunków załączonych na kartach od 116 do 130 na okoliczność, że wszystkie bloki energetyczne w E. stanowią jedną instalację, a nie dwie odrębne.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., dopuścił dowód z wymienionych wyżej dokumentów.
Pełnomocnik P. S.A. w B. wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej i wyjaśnił, że wszelkie wskaźniki czy warunki korzystania były zawsze odnoszone w stosunku do dwóch bloków, a nie do każdego z osobna, na co wcześniej nie zwrócono uwagi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu.
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Środowiska umarzającą postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem F. z siedzibą w K. od decyzji organu I instancji w przedmiocie zmiany pozwolenia zintegrowanego dla instalacji spalania paliw stojąc na stanowisku, że organ naruszył w stopniu rzutującym na wynik sprawy przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu najistotniejszym zagadnieniem stanu faktycznego sprawy, który wymagał wyjaśnienia, było ustalenie rodzaju i ilości instalacji objętych pierwotnym pozwoleniem zintegrowanym z [...] grudnia 2007 r., a dopiero w dalszej kolejności właściwa ocena zmian wprowadzonych w instalacji i ich charakteru.
Z powyższym poglądem, co trafnie podniósł Minister Środowiska w skardze kasacyjnej, nie można się zgodzić. W rozpoznawanej sprawie zasadniczą kwestią wymagającą ustalenia była bowiem ocena, czy w analizowanym przypadku zachodzi istotna zmiana instalacji uzasadniająca udział w postępowaniu organizacji ekologicznej na prawach strony. Przesłanki udziału organizacji ekologicznej w postępowaniu dotyczącym zmiany pozwolenia zintegrowanego zostały unormowane przez ustawodawcę w art. 185 ust. 2a i art. 218 pkt 2 p.o.ś. w zw. z art. 44 ust. 2 u.u.i.ś. Wynika z nich mianowicie, że w postępowaniu o wydanie decyzji o wydaniu lub zmianie pozwolenia zintegrowanego dotyczącej istotnej zmiany instalacji stosuje się przepisy art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji. Wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony (art. 44 ust. 2 u.u.i.ś.). Uwzględniając powyższe unormowania, Minister Środowiska orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając że F. nie posiada legitymacji do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie zmiany pozwolenia zintegrowanego dla instalacji eksploatowanych w Oddziale E., udzielonego decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2007 r. Swoje stanowisko w tej kwestii poprzedził analizą charakteru zmian w instalacji w świetle art. 3 pkt 7 p.o.ś., które stały się podstawą wystąpienia przez E. z wnioskiem o zmianę pozwolenia zintegrowanego, dochodząc ostatecznie do konkluzji, że w analizowanym przypadku taka istotna zmiana instalacji nie występuje. Zaznaczył przy tym, że zasadniczym powodem zmiany pozwolenia zintegrowanego jest konieczność dostosowania pozwolenia zintegrowanego do zmienionych przepisów w związku z transpozycją dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE w sprawie emisji przemysłowych do polskiego systemu prawa. Powyższe argumenty, co trafnie wskazał skarżący kasacyjnie, wyartykułowane w uzasadnieniu decyzji, zostały pominięte przez Sąd I instancji w procesie kontroli jej legalności. Przeważającą część rozważań Sąd poświęcił doprecyzowaniu pojęć "instalacja" i "istotna zmiana instalacji" odwołując się w tym zakresie do definicji legalnych tych pojęć na gruncie art. 3 pkt 6 i pkt 7 p.o.ś. posiłkując się definicjami "tytułu prawnego" (art. 3 pkt 41 p.o.ś.), "zakładu" (art. 3 pkt 48 p.o.ś), "emisji" (art. 3 pkt 4 p.o.ś.) i wypracowanymi na tym tle poglądami doktryny, by ostatecznie zwieńczyć je stwierdzeniem, że podstawową kwestią sporną pomiędzy skarżącą F. a uczestnikiem postępowania jest ustalenie rodzaju i ilości instalacji. Stanowisko Sądu świadczy o tym, że prezentowane przezeń na gruncie rozpatrywanej sprawy poglądy, który ostatecznie doprowadziły do uchylenia zaskarżonej decyzji, nie zostały poprzedzone wnikliwą analizą akt sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a., w tym przede wszystkim obszernego materiału dowodowego załączonego do akt administracyjnych. Dostrzeżony przez Sąd I instancji rzekomy spór co do ilości instalacji i wielkości emisji szkodliwych substancji do środowiska z każdej z nich, na co zasadnie zwrócił uwagę organ, uwidocznił się dopiero na etapie postępowania sądowego. Zarzut tej treści F. po raz pierwszy podniosła w skardze do Sądu, podczas gdy w odwołaniu od decyzji organu I instancji prezentowała w tej kwestii pogląd przeciwny. Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika natomiast, że Minister Środowiska traktował wszystkie stacjonarne urządzania techniczne położone na terenie E. służące do spalania paliw jako jedną instalację co w przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, ma uzasadnienie zarówno w przepisach prawa materialnego – art. 3 pkt 6 p.o.ś. jak i w zebranym materiale dowodowym, z którego wynika, że bloki energetyczne nr 1-12 i blok nr 14 stanowią stacjonarne urządzenia techniczne, powiązane technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje uczestnik postępowania – P. S.A. z siedzibą w B., położone na terenie jednego zakładu. Fakt, że w pierwotnym pozwoleniu zintegrowanym z [...] grudnia 2007r. w pkt II.1.2. "Podstawowe wielkości charakteryzujące instalacje", jako odrębne wymieniono instalację istniejącą do energetycznego spalania paliw składającą się z 12 bloków i nową instalację do energetycznego spalania paliw, w skład której wchodzi 1 blok, wynikał głównie z tego, że nowa instalacja (blok 14) miała dopiero powstać. Uruchomienie nowego bloku planowano pierwotnie na 2010 r., ostatecznie jednak został on uruchomiony w 2011 r. Na powyższą kwestię organ zwrócił uwagę w odpowiedzi na skargę jednakże, co potwierdza lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, nie została ona poddana jakimkolwiek rozważaniom i zweryfikowana w świetle akt sprawy. Doskonałym zaś potwierdzeniem stanowiska, że bloki 1-12 i blok 14 stanowią jedną instalację są w istocie dokumenty przedłożone przez uczestnika postępowania w postaci decyzji z [...] kwietnia 2015 r. Prezesa Regulacji Energetyki, decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] grudnia 2014 r. oraz rysunków załączonych na kartach od 116 do 130 wraz z wnioskiem z [...] sierpnia 2016r. o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z tych dokumentów, do którego skład orzekający WSA się nie ustosunkował na rozprawie, pomimo tego, że dopuścił dowód uzupełniający z dokumentów załączonych do skargi oraz pism z [...] czerwca 2016 r. i [...] sierpnia 2016 r.
Podsumowując, w sytuacji, gdy w świetle akt sprawy ilość i rodzaj instalacji występujących na terenie E. nie budziła uzasadnionych wątpliwości, zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 6 i 7, art. 185 ust. 2 i 2a p.o.ś., art. 218 pkt 2 p.o.ś. oraz art. 106 § 3 p.p.s.a. należało ocenić jako usprawiedliwione.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Rozpoznając sprawę Sąd I instancji winien uwzględnić rozważania poczynione w uzasadnieniu niniejszego wyroku przyjmując, że na terenie E. bloki energetyczne 1-12 i blok 14 stanowią jedną instalację do spalania paliw a następnie rozważyć i ocenić, czy stanowisko Ministra Środowiska, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi istotna zmiana instalacji w rozumieniu art. 3 pkt 7 p.o.ś., a tym samym brak jest podstaw by w postępowaniu odwoławczym na prawach strony brała udział F. z siedzibą w K., jest zgodne z prawem.
O kosztach postępowania należnych organowi od strony skarżącej orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Wniosek uczestnika postępowania o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, pozbawiony jest podstaw prawnych. W myśl art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W postępowaniu kasacyjnym takimi szczególnymi unormowaniami są art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które przewidują zwrot kosztów postępowania kasacyjnego jedynie dla strony, która wniosła skargę kasacyjną, organu bądź skarżącego, w zależności od wyniku sprawy. Nie normują one jednak zwrotu kosztów dla innych uczestników postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło